රෂිකා හෙන්නායක ඔක්තෝබර් 28, කොළඹ LNW :

2001 වසරේදී මයිකල් ඕවන්ගෙන් පසුව, වසර 25 ක දීර්ඝ කාලයක් පුරා එංගලන්තය තැබූ බලාපොරොත්තු මල්ඵල ගන්වමින් එංගලන්ත ක්‍රීඩකයෙකු ලන්ඩන් පැලේඩියම් (London Palladium) හිදී 2026 වසරේ බැලොන් ඩි ඕර් (Ballon d'Or) සම්මානය දිනාගැනීම පාපන්දු ඉතිහාසයේ අතිවිශිෂ්ට සන්ධිස්ථානයකි. ස්වකීය මව් රටේ ප්‍රේක්ෂකයින්ගේ ජයඝෝෂා මධ්‍යයේ, ලෝක පාපන්දු පිටියේ තනි පුද්ගලයෙකුට හිමිවන උසස්ම සහ විශිෂ්ටතම සම්මානය හැරී කේන් විසින් සියතට ගත්තේ තමාට පවා අදහාගත නොහැකි වූ ඉමහත් ආඩම්බරයකින් යුතුවය.

කුඩා අවදියේදී විවිධ ප්‍රතික්ෂේප කිරීම්වලට ලක්වූ, මෙන්ම ප්‍රධාන කුසලානයක් දිනා නොගත් ක්‍රීඩකයෙකු ලෙස වසර ගණනාවක් තිස්සේ විවේචනයට හා නින්දාවට ලක්වූ හැරී කේන්, වයස අවුරුදු 33 දී ලොව හොඳම පාපන්දු ක්‍රීඩකයා බවට පත්වූයේ කෙසේද? බොහෝ ක්‍රීඩකයින්ගේ දක්ෂතා පිරිහී යන වයසකදී කේන් සිය වෘත්තීය ජීවිතයේ ඉහළම තලයට පැමිණීමේ කතාව, නොපසුබස්නා උත්සාහය සහ කැපවීම හමුවේ ඕනෑම අභියෝගයක් ජයගත හැකි බව කියාපාන සැබෑ පාපන්දු පූර්වාදර්ශයකි.

"මහත, වේගයක් නැති ළමයා" - ආසනල් සහ ස්පර්ස් කණ්ඩායම්වලින් ලැබුණු ප්‍රතික්ෂේපවීම් දරාගත්තේ කෙසේද?

හැරී කේන්ගේ පාපන්දු ගමන කිසිසේත්ම සුමට එකක් නොවීය. වයස අවුරුදු 8 දී ආසනල් (Arsenal) ඇකඩමියට එක්වූ ඔහුව, එක වාරයකට පමණක් පසුව ඉවත් කිරීමට එවකට ඇකඩමි අධ්‍යක්ෂ ලියම් බ්‍රේඩි පියවර ගත්තේය. ඒ, ඔහු “මඳක් මහත” (a bit chubby) සහ “ක්‍රීඩාශීලී නැත” (not very athletic) යන ලේබලය අලවමිනි. වසර ගණනාවකට පසු මෙම පුවත දැනගත් ආසනල් කළමනාකරු ආර්සීන් වෙනගර් පවා ඒ පිළිබඳව සිය මවිතය පළ කර තිබිණි.

වයස අවුරුදු 13 දී ටොටනම් හොට්ස්පර් (Tottenham Hotspur) ඇකඩමියේ වර්ධන වැඩසටහනට එක්වූවද, එහි ඇකඩමි අධ්‍යක්ෂ ජෝන් මැක්ඩර්මොට් ඔහුව හැඳින්වූයේ “කණ්ඩායමේ අන් අයට වඩා 30% ක් පිටුපසින් සිටි, වේගයක් නැති ළමයා” (runt of the litter) ලෙසයි. 2009 දී ස්පර්ස් ජ්‍යෙෂ්ඨ කණ්ඩායමට එක්වීමට පවා ඔහුව තදින් නිර්දේශ කිරීමට සිදුවිය. ඉන් පසුවද ලේටන් ඕරියන්ට්, මිල්වෝල්, ලෙස්ටර් සිටි සහ නොරිච් සිටි යන කණ්ඩායම්වලට ණය පදනම මත (Loan) යැවීමට සිදුවිය.

ඔහුගේ ආරම්භක අභියෝග කෙතරම් තදබල වීද යත්, 2011 දී ෂැම්රොක් රෝවර්ස් (Shamrock Rovers) පිලට එරෙහිව ලබාගත් පළමු ස්පර්ස් ගෝලයට පසුව, ඔහුගේ ඊළඟ ගෝලය හල් සිටි (Hull City) පිලට එරෙහිව වාර්තා කිරීමට වසර දෙකක පමණ කාලයක් ගතවිය. 2014-15 වාරයේ කැපී පෙනෙන දක්ෂතා දැක්වීමෙන් පසුව පවා බොහෝ විචාරකයින් ඔහුව හැඳින්වූයේ “එක් වාරයකට පමණක් සීමා වූ පුදුමයක්” (one-season wonder) ලෙසයි.

“බොහෝ දෙනෙක් එහෙම හිතුවේ නැහැ, සමහරවිට මමවත් හිතුවේ නැහැ මම මෙච්චර දුරක් ඒවි කියලා. මට බොහෝ උඩු යටිකුරු කිරීම් හරහා යන්න සිදුවුණා, විශේෂයෙන්ම මගේ වෘත්තීය ජීවිතයේ මුල් භාගයේදී. දැන් ඉන්න සමහර ක්‍රීඩකයින් වගේ මම සුපිරි තරුවක් වෙයි කියලා කවුරුත් හිතුවේ නැහැ. මට කාලය ගෙවමින් වෙහෙස මහන්සි වී වැඩ කිරීමට සිදු වුණා. බොහෝ වෙලාවට එය මට එරෙහිව මගේම මනස අතර පැවැති සටනක්. මට ආත්ම විශ්වාසය සහ නොපසුබස්නා උත්සාහය පෙන්වීමට සිදු වුණා. ඉහළම තලයට පැමිණි පසුත් තවදුරටත් දියුණු වීමට සහ වඩාත් යහපත් වීමට මට පදනම දැමුවේ ඒ අත්දැකීම්.” – හැරී කේන් (DAZN නාලිකාවට දැක්වූ අදහස්)

ටොටනම් හොට්ස්පර් කණ්ඩායම වෙනුවෙන් වසර 19 ක් (ජ්‍යෙෂ්ඨ ක්‍රීඩකයෙකු ලෙස 2009 සිට 2023 දක්වා වාර 14 ක්) ක්‍රීඩා කළ කේන්, තරග 430 කදී ගෝල 280 ක් රැස් කරමින් සමාජයේ වැඩිම ගෝලලාභියා බවට පත් විය. එමෙන්ම ප්‍රිමියර් ලීගයේ වැඩිම ගෝලලාභියාට හිමි රන් පාවහන් සම්මාන (Golden Boots) 3 ක් සහ PFA ප්‍රිමියර් ලීග් වසරේ කණ්ඩායමට 6 වතාවක් තේරී පත් වීමට ඔහු සමත් විය.

කෙසේ වෙතත්, මෙම පෞද්ගලික වාර්තා හමුවේ පවා කිසිදු ප්‍රධාන කුසලානයක් දිනාගැනීමට නොහැකි වීම නිසා පාපන්දු ලෝකය ඔහුව හැඳින්වූයේ “කුසලාන නොදිනූ වඩාත්ම ප්‍රසිද්ධ ක්‍රීඩකයා” ලෙසයි. 2019 චැම්පියන්ස් ලීග් අවසාන මහා තරගයේදී ලිවර්පූල් (Liverpool) කණ්ඩායම හමුවේ ස්පර්ස් පරාජය වූ අතර, එංගලන්තය වෙනුවෙන් යුරෝපා ශූරතාවලියේ අවසාන මහා තරග දෙකක්ම පරාජයට පත් වීමට ඔහුට සිදු විය.

නමුත් වයස අවුරුදු 31 වන තෙක් සිය පළමු කුසලානය වෙනුවෙන් ඉවසිලිවන්තව බලා සිටි කේන්, බයර්න් මියුනිච් (Bayern Munich) කණ්ඩායමට එක්වී 2024-25 බුන්ඩෙස්ලිගා (Bundesliga) ශූරතාව දිනාගනිමින් සිය පළමු කුසලාන සිහිනය සැබෑ කරගත්තේය. එතැන් පටන් 2025-26 ජර්මානු ලීග් ශූරතාව සහ ජර්මානු කුසලානය (German Cup) ද ඇතුළුව තවත් සමාජ කුසලාන 4 ක් දිනාගනිමින් (එකතුව ප්‍රධාන සමාජ කුසලාන 5 ක්), තමාට එල්ල වූ සියලු නින්දා සහ විවේචන පාපන්දු පිටියෙන්ම අතුගා දැමීමට ඔහු සමත් විය.

මෙසීට පසුව වාර්තා වූ විශිෂ්ටතම ගෝල සංඛ්‍යාව සහ පරිපූර්ණ ක්‍රීඩා රටාව

හැරී කේන් යනු ප්‍රතිපක්ෂ ගෝල තීරයේ රැඳී සිටිමින් ගෝල ලබාගන්නා සම්ප්‍රදායික ප්‍රහාරකයෙකු (striker) පමණක් නොවේ. පන්දුව ලබාගෙන පිටියේ පසුපසට පැමිණ, අනෙකුත් ක්‍රීඩකයින්ට පන්දු පිරිනමන විශිෂ්ට පන්දු නිර්මාණකරුවෙකු (playmaker) ලෙස සිය ක්‍රීඩා රටාව විකසනය කරගැනීමට ඔහු සමත් විය. මෙම උපක්‍රමශීලී පරිවර්තනය බයර්න් මියුනිච් කණ්ඩායම තුළ ඔහුගේ දීර්ඝකාලීන සාර්ථකත්වයට සහ ශාරීරික යෝග්‍යතාවය පවත්වා ගැනීමට ප්‍රධාන හේතුවක් විය.

ඔහුගේ විශ්මයජනක සංඛ්‍යාත්මක දත්ත සහ වාර්තා දෙස බලන විට මෙම පරිපූර්ණත්වය මනාව පැහැදිලි වේ:…

ගෝල 73 ක්: පසුගිය වාරයේදී සමාජය සහ රට වෙනුවෙන් ලබාගත් මෙම ගෝල සංඛ්‍යාව, 2011-12 වසරේ ලයනල් මෙසීගේ ගෝල 82 වාර්තාවට පසු ක්‍රීඩකයෙකු එක වාරයකදී ලබාගත් වැඩිම ගෝල සංඛ්‍යාවයි.

• එංගලන්ත වාර්තාව: එංගලන්තය වෙනුවෙන් වැඩිම ගෝල සංඛ්‍යාව (91) රැස් කළ ඓතිහාසික ක්‍රීඩකයා වීම.
• චැම්පියන්ස් ලීග්: තරගාවලි ඉතිහාසයේ එංගලන්ත ක්‍රීඩකයෙකු ලබාගත් වැඩිම ගෝල සංඛ්‍යාව (58).
• ප්‍රිමියර් ලීග්: ලීගයේ දෙවනුවට වැඩිම ගෝල සංඛ්‍යාව (213).
• බුන්ඩෙස්ලිගා: බුන්ඩෙස්ලිගා තරග 98 කදී වේගවත්ම ගෝල 100 සපිරූ ක්‍රීඩකයා වීම.

“මගේ මුළු වෘත්තීය ජීවිතය පුරාම මට පන්දු යැවීමේ පරාසය, දැක්ම සහ පාපන්දු මොළය – තරගය තේරුම් ගැනීමේ හැකියාව – තිබුණු බව මට හැඟෙනවා. මෑත වසරවලදී එය තවත් විකසිත වුණා.” – හැරී කේන් (UEFA.com වෙත දැක්වූ අදහස්)

ප්‍රචාරණ රැල්ලට වඩා නිහඬ සේවය: පාපන්දු ක්‍රීඩාවෙන්ම පිළිතුරු දීම

කීලියන් ම්බාපේ (Kylian Mbappe) හෝ ලමීන් යමල් (Lamine Yamal) වැනි ක්‍රීඩකයින් යොවුන් වියේදීම ලෝක කුසලාන ජයග්‍රහණ ලබමින්, සම්මාන උළෙලවලට පෙර මාධ්‍යවල විශාල ප්‍රචාරණ රැල්ලක් (PR campaigns) ලබාගත්තද, හැරී කේන්ගේ ගමන ඊට තදින්ම වෙනස් විය. ඔහුට දැවැන්ත ප්‍රචාරණ ව්‍යාපාර අවශ්‍ය වූයේ නැත. ඔහු කළේ සිය පාපන්දු ක්‍රීඩාවෙන්ම පිටිය තුළ පිළිතුරු දීමයි.

වසර 33 ක් තිස්සේ පෙරුම් පුරා ලබාගත් මෙම ඓතිහාසික ජයග්‍රහණයෙන් පසු උදෑසන, කේන් සිය සමාජ මාධ්‍ය ගිණුම් හරහා නොනවත්වාම ජයග්‍රාහී ඡායාරූප සහ අදහස් පළ කරමින් සිටියේය. මන්ද, දශක තුනකට වැඩි කාලයක් විඳි කැපකිරීම්වලට පසු ලැබුණු මෙම කිරුළෙන් ඔහුට තවමත් නිමකළ නොහැකි තරම් ඉමහත් සතුටක් ලැබී තිබූ බැවිනි.

තමා කෙරෙහි විශ්වාසය නොතැබූ සියලු දෙනා වැරදි බව ඔප්පු කරමින්, වසර 25 කට පසු එංගලන්තයට බැලොන් ඩි ඕර් සම්මානය ගෙන ඒමට හැරී කේන් සමත් විය. කුඩා අවදියේදී "මහත ළමයා" සහ "කණ්ඩායමේ වේගයක් නැති පසුගාමී ළමයා" ලෙස කොන් කරනු ලැබූ ඒ නිහඬ චරිතය, අද උප්පත්ති කුසලතාවයට වඩා නොපසුබස්නා උත්සාහය සහ කැපවීම සැමවිටම ජයගන්නා බව මුළු ලෝකයටම තහවුරු කරමින් ලොව හොඳම පාපන්දු ක්‍රීඩකයා ලෙස අභිමානයෙන් නැගී සිටියි.