රෂිකා හෙන්නායක ඔක්තෝබර් 30, කොළඹ LNW :
ඡන්ද බලයෙන් ආසන 19ක් දිනූ නමුත් ප්‍රතික්ෂේප වූ ජනවරම
2026 ඔක්තෝබර් මාසයේ පැවැත්වුණු ඊශ්‍රායල පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, එරට දේශපාලන ඉතිහාසයේ බරපතල විරෝධතාවක් කරළියට ගෙනවිත් තිබේ. ඊශ්‍රායල ජනගහනයෙන් 21%ක් පමණ වන පලස්තීන ජාතික පුරවැසියන්ගෙන් 80%ක තරම් ඓතිහාසික ඉහළ ප්‍රතිශතයක් සිය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ඡන්ද අයිතිය භාවිත කරමින් පාර්ලිමේන්තුවේ තීරණාත්මක බලයක් අත්කර ගැනීමට සමත් වූහ. කෙසේ වෙතත්, එම අතිමහත් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනවරම පිළිගැනීම ඊශ්‍රායලයේ සමස්ත ප්‍රධාන ධාරාවේ දේශපාලන අධිකාරිය විසින් මුළුමනින්ම ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලැබ ඇත.
යම් රාජ්‍යයක සුළුතර ප්‍රජාවක් තමුන් සතු පරම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිය උපරිමයෙන් භාවිත කරමින් මැතිවරණයකට එක්වූවද, එම හඬ කිසිසේත්ම ගණන් ගනු නොලබන බවත්, එය යූදෙව් ඡන්දයක් මෙන් නීත්‍යානුකූල නොවන බවත් දේශපාලන ක්ෂේත්‍රය තීරණය කරන්නේ නම්, එම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ අනාගතයට සිදුවන්නේ කුමක්ද? ඊශ්‍රායලයේ 2026 මැතිවරණ ප්‍රතිඵලය හරහා මතුව ඇත්තේ සමස්ත සිවිල් අයිතිවාසිකම් පද්ධතියම හමුවේ නැගෙන බරපතල ප්‍රශ්නාර්ථයයි.
මැතිවරණ ප්‍රතිඵලයේ සංඛ්‍යාත්මක සටහන දෙස නිරීක්ෂණාත්මකව බලන විට ඉතා පැහැදිලි දේශපාලන චිත්‍රයක් මතු වේ. ආසන 120කින් සමන්විත ඊශ්‍රායල පාර්ලිමේන්තුවේ (Knesset), අගමැති බෙන්ජමින් නෙතන්යාහුගේ ලිකුඩ් (Likud) පක්ෂය ප්‍රමුඛ ආණ්ඩුකාර සන්ධානය ආසන 53ක් දිනා ගැනීමට සමත් විය. ඊට එරෙහිව තරග කළ යූදෙව් නායකත්වයෙන් යුත් විපක්ෂ සන්ධානය හිමිකර ගත්තේ ආසන 48කි. එමෙන්ම, පලස්තීන පුරවැසියන් නියෝජනය කරන එක්සත් අරාබි ලැයිස්තුව (Ra'am) සහ 'තආල්' (Ta'al) හා 'බලාඩ්' (Balad) වැනි පක්ෂවලින් සමන්විත ජොයින්ට් ලැයිස්තුව (Joint List) එක්ව ආසන 19ක් දිනා ගත්තේය.
මෙහි ඇති පැහැදිලි ගණිතමය සත්‍යය නම්, නෙතන්යාහුට එරෙහි යූදෙව් විපක්ෂයේ ආසන 48 සහ අරාබි පක්ෂවල ආසන 19 එකතු කළ විට ආසන 67ක පරම බහුතරයක් ගොඩනැගෙන බවයි. එනම්, පාර්ලිමේන්තුවේ තීරණාත්මක බහුතරයක් ඡන්දය දී ඇත්තේ නෙතන්යාහු පාලනයට එරෙහිවයි. එහෙත්, ඊශ්‍රායලයේ ප්‍රධාන ධාරාවේ මාධ්‍ය සහ දේශපාලනඥයන් මෙම ප්‍රතිඵලය පක්ෂ පාර්ශව 3ක බෙදීමක් ලෙස අර්ථ දක්වමින්, විපක්ෂයට අරාබි ආසන එකතු කර ආණ්ඩුවක් සෑදීමේ නීත්‍යානුකූල හැකියාව සලකා බලන්නේවත් නැත.
“මෙම ප්‍රතිඵලවල සංඛ්‍යා ලේඛන වෙනත් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රටක සිදුවූයේ නම්, ඔවුන් මැතිවරණය ජයග්‍රහණය කළ බව පැවසීමට නොහැකි යැයි සිතීම පවා විකාරයකි… නමුත් ඊශ්‍රායලයේදී පමණක්, අරාබි ජාතිකයන්ගේ හඬ යූදෙව්වන්ගේ හඬ මෙන් නීත්‍යානුකූල ලෙස ගණන් නොගන්නා බැවින්, අපට ජයග්‍රහණයක් ගැන කතා කිරීමට නොහැකි වී තිබේ.” — මොරිසියෝ ලැප්චික්, ජොයින්ට් ලැයිස්තු සන්ධානයේ හෙබ්‍රෙව් ප්‍රචාරක අධ්‍යක්ෂ
ඓතිහාසික අරාබි ඡන්දදායකයන්ගේ සක්‍රිය සහභාගීත්වය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජයග්‍රහණයක් ලෙස පිළිගන්නවා වෙනුවට, නෙතන්යාහුගේ පාලක ලිකුඩ් පක්ෂය එම ඡන්ද භාවිතය හංවඩු ගැසුවේ “මැතිවරණ ජයග්‍රහණය සොරාගැනීමේ කුමන්ත්‍රණයක්” සහ “ඊශ්‍රායලය ඉස්ලාමීයකරණය කිරීමට” දැරූ ප්‍රයත්නයක් ලෙසයි.
එපමණක් නොව, අරාබි ප්‍රජාව අතර දක්නට ලැබුණු මෙම අතිමහත් ඡන්ද භාවිතය පිටස්තර විදේශීය බලපෑමක් හෝ මැදිහත්වීමක් විය හැකි බව පවසමින්, ඒ පිළිබඳව විමර්ශනය කරන ලෙස ලිකුඩ් පක්ෂය ඊශ්‍රායලයේ අභ්‍යන්තර ආරක්ෂක සේවය වන ‘ෂින් බෙට්’ (Shin Bet) වෙතින් ඉල්ලා සිටීමට තරම් දුරදිග ගියේය. මෙලෙස ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාපිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතියක් භාවිත කිරීම ජාතික ආරක්ෂාවට තර්ජනයක් ලෙස අර්ථ දැක්වීම මගින්, ඉදිරියේදී යූදෙව් විපක්ෂය සහ අරාබි පක්ෂ අතර ඇතිවිය හැකි ඕනෑම සංධානයක ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී නීත්‍යානුකූලභාවය මුලින්ම අහෝසි කිරීමට පාලකයන් කටයුතු කර ඇත.
නෙතන්යාහුගේ පාලනය දූෂිත ඊශ්‍රායලයේ ජාත්‍යන්තර කීර්තියට හානිකර එකක් ලෙස ප්‍රසිද්ධියේ හෙළා දකින යූදෙව් විපක්ෂ නායකයන්ද, පලස්තීන පක්ෂවල සහාය ලබා ගැනීම මුළුමනින්ම ප්‍රතික්ෂේප කර තිබේ.
වාමාංශික ‘ඩිමොක්‍රැට්ස්’ පක්ෂය (Democrats) පලස්තීන පක්ෂ සමග සහයෝගයෙන් කටයුතු කිරීමට යම් නම්‍යශීලීතාවක් පෙන්නුම් කළද, යූදෙව් විපක්ෂයේ ප්‍රධාන ධාරාවේ සියලුම සියොනිස්ට් නායකයෝ එම සහයෝගිතාව සෘජුවම ප්‍රතික්ෂේප කළහ. හිටපු අගමැතිවරුන් වන නෆ්තාලි බෙනට් සහ යායිර් ලාපිඩ්, 2021-2022 වසරවල පැවති තමන්ගේ කෙටි කාලීන ආණ්ඩුව පවත්වාගෙන යාමට අරාබි පක්ෂවල සහාය ලබාගෙන තිබුණද, මෙවර පලස්තීන පක්ෂ සමග ආණ්ඩුවක අසුන්ගැනීම මුළුමනින්ම තහනම් කරුණක් ලෙස ප්‍රකාශ කළහ. එමෙන්ම ‘යිස්රායෙල් බෙයිතෙනු’ පක්ෂයේ අන්ත දකුණේ නායක අවිග්දෝර් ලිබර්මාන් “බිබීත් එපා, තිබීත් එපා” (නෙතන්යාහු මෙන්ම ජොයින්ට් ලැයිස්තුවේ කොටසක් වන තආල් පක්ෂයේ නායක අහ්මඩ් තිබීද එපා යන අර්ථයෙන්) යන සටන් පාඨය ඉදිරියට ගනිමින් අරාබි ප්‍රජාව දේශපාලනිකව තනි කළේය.
නෙතන්යාහු රාජ්‍යයට හානිකර බව පැවසුවද, අරාබි පක්ෂ සමග එක්ව බහුතර ආණ්ඩුවක් හදනවාට වඩා නෙතන්යාහු සමග “ජාතික එකමුතුකමේ ආණ්ඩුවක්” පිහිටුවීමට යූදෙව් විපක්ෂය කැමැත්තක් දැක්වීම විශාල විරෝධාභාසයකි. ජොයින්ට් ලැයිස්තුවේ කොටසක් වන බලාඩ් (Balad) පක්ෂයේ අපේක්ෂිකාවක වන ඕර්ලි නොයි පෙන්වා දෙන්නේ, මෙමගින් යූදෙව් ප්‍රධාන ධාරාවේ පක්ෂ තුළ පවතින ගැඹුරු දේශපාලනික ජාතිවාදය සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයට එරෙහි ආකල්පය මනාව එළිදරව් වන බවයි.
පලස්තීන ජාතිකයන් මෙලෙස විශාල වශයෙන් ඡන්ද පොළට පැමිණියේ ගාසා තීරයේ සිදුවන විනාශකාරී යුද්ධය, පාලක සන්ධානයෙන් එල්ලවන විවෘත ජාතිවාදය, ඉහළ යන අපරාධ රැල්ල සහ අන්ත දකුණේ ජාතික ආරක්ෂක අමාත්‍ය ඉතාමාර් බෙන්-ග්වීර්ගේ ප්‍රතිපත්තීන් පිළිබඳව පැවැති බලවත් කෝපය නිසාවෙනි.
2023 ඔක්තෝබර් 7 වැනිදායින් පසු තමන් සතු මූලික අයිතිවාසිකම් පවා ශීඝ්‍රයෙන් අහිමි වෙමින් පවතිද්දී, අන් සියලු දෙනා හා සමානව භාවිත කළ හැකි එකම “අවසන් මෙවලම” ලෙස ඔවුන් දුටුවේ සිය ඡන්ද බලයයි.
“ඔවුන්ගේ මෙවලම් පෙට්ටියේ ඉතිරිව තිබූ අවසාන මෙවලම – අන් සියලු දෙනා හා සමානව ඔවුන්ට තිබූ එකම දේ – ඔවුන්ගේ ඡන්දයයි. එබැවින් ඔවුන් එය අතිමහත් ලෙස භාවිත කළහ. නමුත් දැන් එය පවා බලහීන කිරීමට සහ නීත්‍යානුකූලභාවය නැති කිරීමට ලක්වෙමින් පවතින බව පෙනේ.” — ඕර්ලි නොයි, බලාඩ් පක්ෂයේ අපේක්ෂිකා
දේශපාලන විග්‍රහකයෙකු වන නිම්රොඩ් ෆ්ලැෂන්බර්ග් පෙන්වා දෙන්නේ 2018 වසරේ සම්මත කළ ‘ජාතික රාජ්‍ය නීතිය’ (Nation State Law) මගින් ස්වයන්-තීරණ අයිතිය යූදෙව් ජාතිකයන්ට පමණක් සීමා කරමින් යූදෙව් ආධිපත්‍යය නීතිගත කර ඇති පසුබිමක, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පුරවැසිභාවයේ මූලික අර්ථ නිරූපණය සහ ඊශ්‍රායල රාජ්‍යය කා වෙනුවෙන් පවතින්නක්ද යන්න පිළිබඳව ගැඹුරු වෙනස්කම් පවතින බවයි..
2026 ඊශ්‍රායල පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය මගින් එරට වෙසෙන පලස්තීන සුළුතර ප්‍රජාව සම්බන්ධයෙන් ඊශ්‍රායල ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ පවතින පරම සීමාවන් සහ විරෝධතාව මනාව එළිදරව් කර ඇත. මැතිවරණ ක්‍රියාවලිය හරහා සිය අයිතිය අතිමහත් ලෙස ප්‍රකාශ කළද, රාජ්‍යයේ දේශපාලන පද්ධතිය විසින් ඔවුන්ගේ හඬ නීත්‍යානුකූල එකක් ලෙස පිළිගැනීම මුළුමනින්ම ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලබයි.
