ඔක්තෝම්බර් 24, කොළඹ (LNW): ශ්රී ලංකාවේ බැංකු නිහඬව ලාභ ලබන්නේ බොහෝ කාලයක් තිස්සේ පාලනයකින් තොරව සිදු කරන ලද ක්රියාවකිනි. එනම් ක්රෙඩිට් කාඩ්පත් හරහා සිදු කරන ලද විදේශ මුදල් ගනුදෙනු සඳහා අසාධාරණ ආන්තික බදු 10% ක් දක්වා එකතු කිරීමෙනි. විශේෂයෙන් 10% ක වැනි ඉහළ ආන්තිකයක් සහිත American Express සහ 5% සිට 8% දක්වා ආන්තිකයක් සහිත Mastercard සහ Visa සම්බන්ධයෙන් මෙම ක්රියාව වැඩි වශයෙන් දක්නට ලැබේ, මෙය පාරිභෝගිකයින් මත පනවන නිහඬ බද්දකි.
ශ්රී ලංකා මහ බැංකුව (CBSL) විවිධ උත්සව පැවැත්වීම, වාර්තා ප්රකාශයට පත් කිරීම සහ එහි ඊනියා ජයග්රහණ සැමරීම දිගටම කරගෙන යන අතර, මිලියන ගණනක කාඩ්පත් හිමියන් නීත්යානුකූල මාර්ගගත හෝ විදේශීය ගනුදෙනු සඳහා තම ක්රෙඩිට් කාඩ්පත් භාවිතා කරන සෑම අවස්ථාවකම ඔවුන්ට නොදැනීම පහරක් එල්ල කරනු ලැබේ.
විනිමය අනුපාත අස්ථාවරත්වය සහ මෙහෙයුම් පිරිවැය ආවරණය කරන බව බැංකු පවසන අතිරේක විදේශ විනිමය පරිවර්තන ආන්තිකය, අතිශයින් අධික වන අතර එය ජාත්යන්තර සම්මතයන්ගෙන් ඔබ්බට යයි. බොහෝ දියුණු වෙළඳපලවල, මහ බැංකු සහ මූල්ය නියාමකයින් මෙම ආන්තික 1-2% කින් දැඩි ලෙස සීමා කරන අතර එමඟින් පාරිභෝගිකයින්ට සාධාරණව හා විනිවිදභාවයෙන් යුතුව සලකනු ලැබේ.
කෙසේ වෙතත්, ශ්රී ලංකාවේ කතාව ඊට හාත්පසින්ම වෙනස් ය. නියාමන අක්රියතාවයෙන් ධෛර්යමත් වූ බැංකු, විදේශ විනිමය ආශ්රිත කාඩ්පත් ගනුදෙනු ලාභ මධ්යස්ථානයක් බවට පත් කර ගෙන ඇත. අහන්නම ඕනි කතාවක් නම්, ආයතනික සේවාදායකයින් හෝ විශාල අපනයනකරුවන් මත එවැනි දැඩි ආන්තික පැනවීමට ඔවුන් කිසි විටෙකත් එඩිතර නොවීමයි. එම ගනුදෙනුකරුවන්ට වඩා හොඳ දැනුමක් ඇති, කේවල් කිරීමේ බලයක් ඇති සහ වෙළඳපල යාන්ත්රණයන් හරහා සෘජුවම විදේශ විනිමය වෙත ප්රවේශ විය හැකිය. අනෙක් අතට, සිල්ලර පාරිභෝගිකයින් පහසු ඉලක්ක වන අතර ඔවුන්ගේ කුඩා ගනුදෙනු අවධානයට ලක් නොවේ. එමෙන්ම අමතර වියදම් විනිමය අනුපාත ගණනය කිරීම් වල තැන්පත් කර ඇති අතර එය ස්වල්ප දෙනෙකුට තේරුම් ගත හැකිය.
මේවායෙහි ප්රතිඵලය වන්නේ ගැඹුරින් අසාධාරණ ද්වි-ස්ථර පද්ධතියක් නිර්මාණය වීමයි. බලවත් ආයතන සඳහා එක් නීති මාලාවක් සහ සාමාන්ය පුරවැසියන් සඳහා තවත් නීති මාලාවක් ඒවා නම් වේ. ශ්රී ලාංකික පවුලක් මාර්ගගත පාඨමාලාවක් සඳහා ගෙවන සෑම අවස්ථාවකම, විදේශයන්හි හෝටලයක් වෙන්කරවා ගන්නා විට හෝ ජාත්යන්තර සේවාවකට දායක වන සෑම අවස්ථාවකම, විනිමය අනුපාතය 10% ක් වැඩිපුර ඔවුන්ගෙන් අය කරනු ලැබේ. මෙය පාරිභෝගික විරෝධී පමණක් නොව ආර්ථික වශයෙන් ප්රතිගාමී ද වේ. එය නීත්යානුකූල වියදම් අධෛර්යමත් කරන අතර බැංකු පද්ධතිය කෙරෙහි ඇති විශ්වාසය ඛාදනය කරමින් මහජන උනන්දුව ආරක්ෂා කළ යුතු ආයතන කෙරෙහි අමනාපයක් ඇති කරයි.
මේ සියල්ල දැක දැක මහ බැංකුවට අනෙක් පැත්ත බලා සිටීමට තවදුරටත් නොහැකිය. මූල්ය පද්ධතියේ නියාමකයා ලෙස, මෙම ක්රියාව නැවැත්වීමට ඔවුන්ට බලය සහ යුතුකම යන දෙකම ඇත.
මහ බැංකුවේ මෙම නිහඬතාවය, බැංකුවලට තමන් සේවය කිරීමට අදහස් කරන ගනුදෙනුකරුවන්ගේම වියදමින් උද්ධමනය වූ ලාභ වාර්තා කිරීමට ඉඩ සලසන නිහඬ අනුමැතියකට සමාන වේ.
ශ්රී ලංකාව නවීන, සාධාරණ සහ විනිවිදභාවයෙන් යුත් මූල්ය පද්ධතියක් ගොඩනැගීමට අපේක්ෂා කරන්නේ නම්, එය මූලික පාරිභෝගික ආරක්ෂාවෙන් ආරම්භ කළ යුතුය. ජාත්යන්තර සම්මතයන්ට අනුව ක්රෙඩිට් කාඩ් ගනුදෙනු සඳහා විදේශ විනිමය පරිවර්තන ආන්තිකය සීමා කරමින් ශ්රී ලංකා මහ බැංකුව වහාම පැහැදිලි මාර්ගෝපදේශ නිකුත් කළ යුතුය, වගවීම උදාසීනත්වය ප්රතිස්ථාපනය කළ යුතුය. එසේම සූරාකෑම් වෙනුවට සිල්ලර ගනුදෙනුකරුවන්ට සාධාරණත්වය, විනිවිදභාවය සහ ගෞරවය ද ලැබිය යුතුය.
