රෂිකා හෙන්නායක ජනවාරි 12 , ලෝකය (අවුට්බවුන්ඩ් ටුඩේ):
ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් ඉරානයේ පවතින සිවිල් නොසන්සුන්තාව හමුවේ එරටට එරෙහිව හමුදාමය ක්රියාමාර්ග ඇතුළු දැඩි විකල්ප කෙරෙහි අවධානය යොමු කරමින් සිටින බව විදෙස් මාධ්ය වාර්තා කරයි. ඉරාන රජය සිය විරෝධතාකරුවන් මර්දනය කිරීමට එරෙහිව මෙම තීරණ ගෙන ඇති අතර, මේ සම්බන්ධයෙන් සාකච්ඡා කිරීමට දෙපාර්ශවයම සූදානම් වන බව ද වාර්තා වේ. කෙසේ වෙතත්, ඉරානය පවසන්නේ තමන්ට එල්ල වන ඕනෑම ප්රහාරයකට ප්රතිප්රහාර එල්ල කිරීමට සූදානම් බවයි.
මීට අමතරව, ට්රම්ප් පාලනය ඉරානයේ අන්තර්ජාල සබඳතා යථා තත්ත්වයට පත් කිරීමට එලොන් මස්ක්ගේ සහාය පැතීමට සහ ග්රීන්ලන්තය අත්පත් කර ගැනීමට ඇති සැලසුම් පිළිබඳව ද කරුණු අනාවරණය වේ. අවසාන වශයෙන්, වෙනිසියුලාවේ දේශපාලන තත්ත්වය සහ එහි තෙල් ආයෝජනවල සුරක්ෂිතතාව පිළිබඳව ද ජනාධිපතිවරයා අදහස් දක්වා ඇත. මෙමගින් වර්තමාන ඇමරිකානු විදේශ ප්රතිපත්තියේ ඇති දැඩි සහ ආක්රමණශීලී ස්වභාවයක් පෙන්නුම් කෙරේ.
ඉරානයට එරෙහිව ඇමරිකානු හමුදාව “ඉතා ශක්තිමත් විකල්ප” සලකා බලමින් සිටින බව ට්රම්ප් පවසයි.
මෙහිදී ඉරානයේ විරෝධතා වොෂින්ටනය සමීපව නිරීක්ෂණය කරමින් සිටින බවත්, සිදුවිය හැකි මිලිටරි මැදිහත්වීම් සලකා බලමින් සිටින බවත් ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරයා පවසයි.
ඉරානයේ විරෝධතාවලට ප්රතිචාර වශයෙන් වොෂින්ටනය “ශක්තිමත් විකල්ප” සලකා බලමින් සිටින බවත්, ඒ සඳහා මිලිටරි මැදිහත්වීමක් ද ඇතුළත් බවත් එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් පවසා තිබේ.
“අපි ඒ ගැන ඉතා බැරෑරුම් ලෙස සලකා බලනවා. හමුදාව ඒ ගැන සොයා බලනවා, ඒ වගේම අපි ඉතා ශක්තිමත් විකල්ප කිහිපයක් ගැන සොයා බලනවා. අපි තීරණයක් ගන්නම්," ඔහු ඉරිදා ප්රමාද වී එයාර් ෆෝස් වන් යානයේදී වාර්තාකරුවන්ට පැවසීය.ඉරාන නායකත්වය හමුදා ක්රියාමාර්ග පිළිබඳ ඔහුගේ තර්ජනවලින් පසුව "සාකච්ඡා කිරීමට" උත්සාහ කරමින් කැඳවා ඇති බවත්, "රැස්වීමක් සූදානම් වෙමින් පවතින" බවත් ඔහු පැවසීය.
නමුත් "රැස්වීමකට පෙර අපට ක්රියා කිරීමට සිදුවිය හැකිය" යනුවෙන් ඔහු තවදුරටත් පැවසීය. නමුත් ටෙහෙරානයෙන් ක්ෂණික අදහස් දැක්වීමක් මේ පිලිබඳව සිදු වී නොමැත.
ඉරාන නායකයින් ඉරිදාට පෙර හමුදා මැදිහත්වීමකට එරෙහිව දැඩි අනතුරු ඇඟවීමක් නිකුත් කළ අතර, පාර්ලිමේන්තු කථානායක මොහොමඩ් බකර් කලීබාෆ් මෙසේ පැවසීය: “ඉරානයට ප්රහාරයක් එල්ල වුවහොත්, අල්ලා ගත් ප්රදේශ [ඊශ්රායලය] මෙන්ම සියලුම එක්සත් ජනපද කඳවුරු සහ නැව් අපගේ නීත්යානුකූල ඉලක්කය වනු ඇත.”ඉරානයේ විරෝධතා ආරම්භ වූයේ දෙසැම්බර් 28 වන දින, ටෙහෙරානයේ ග්රෑන්ඩ් බසාර් හි වෙළෙන්දෝ ඉරාන රියාල් අගය පහත වැටීම සම්බන්ධයෙන් තම වෙළඳසැල් වසා දැමීමත් සමඟ ය. ජීවන වියදම ඉහළ යාම පිළිබඳ කනස්සල්ලෙන් 1979 ඉස්ලාමීය විප්ලවයේ සිට රට පාලනය කළ ඉරානයේ පූජක සංස්ථාපිතයට එරෙහි පුළුල් විරෝධයක් දක්වා දුක්ගැනවිලි වර්ධනය වීමත් සමඟ, විරෝධතා ඉක්මනින් රට පුරා පැතිර ගියේය.
ඉරාන රාජ්ය මාධ්යවලට අනුව, නොසන්සුන්තාවයෙන් අවම වශයෙන් ආරක්ෂක නිලධාරීන් 109 දෙනෙකු මිය ගොස් ඇත, නමුත් රටින් පිටත සිටින විපක්ෂ ක්රියාකාරීන් පවසන්නේ මරණ සංඛ්යාව වැඩි බවත් විරෝධතාකරුවන් සිය ගණනක් ඊට ඇතුළත් බවත්ය.
නිරීක්ෂණ කණ්ඩායම්වලට අනුව, රට පුරා අන්තර්ජාල විසන්ධි කිරීමක් පැය 72 කට වැඩි කාලයක් පැවතුණි. ඉරාන ජනාධිපති මසූඩ් පෙසෙෂ්කියන් ඉරිදා ප්රකාශ කළේ තම රජය විරෝධතාකරුවන්ට “ඇහුම්කන් දීමට සූදානම්” බවයි, නමුත් “කැරලිකරුවන්” සහ “ත්රස්තවාදී කොටස්” විනාශයක් සිදු කිරීමෙන් වළක්වන ලෙස මහජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටියේය.
පසුගිය වසරේ ජුනි මාසයේදී ඉරානයට එරෙහිව දින 12 ක යුද්ධයක් දියත් කළ ඊශ්රායලය සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය, රට තුළ ඇති වූ නොසන්සුන්තාවයට ප්රධාන හේතුව බව ඔහු IRIB ගුවන් විදුලි නාලිකාවට පැවසීය. “මේ රටට පහර දුන් අයම” “ආර්ථික සාකච්ඡාව සම්බන්ධයෙන් මෙම නොසන්සුන්තාවන් උත්සන්න කිරීමට උත්සාහ කරන” බව ඔහු පැවසීය. වෙනිසියුලානු ජනාධිපති නිකොලස් මධුරෝ පැහැරගෙන ගොස් ග්රීන්ලන්තය මිලදී ගැනීමෙන් හෝ බලහත්කාරයෙන් අත්පත් කර ගැනීම ගැන සාකච්ඡා කරමින් ට්රම්ප් දැඩි විදේශ ප්රතිපත්තියක් අනුගමනය කරන විට ඉරානයේ නොසන්සුන්තාව දිග හැරෙමින් තිබේ.
ඉරානය සඳහා විකල්ප සාකච්ඡා කිරීම සඳහා ට්රම්ප් අඟහරුවාදා ජ්යෙෂ්ඨ උපදේශකයින් හමුවීමට නියමිතව සිටි බව ඇමරිකානු නිලධාරියෙක් රොයිටර් පුවත් ඒජන්සියට පැවසීය. වෝල් ස්ට්රීට් ජර්නල් වාර්තා කළේ විකල්ප අතර මිලිටරි ප්රහාර, රහස් සයිබර් අවි භාවිතා කිරීම, සම්බාධක පුළුල් කිරීම සහ රාජ්ය විරෝධී මූලාශ්රවලට මාර්ගගත සහාය ලබා දීම ඇතුළත් බවයිඉරානයේ අන්තර්ජාලය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම පිළිබඳව බිලියනපති එලොන් මස්ක් සමඟ කතා කිරීමට සැලසුම් කරන බව ට්රම්ප් ඉරිදා පැවසීය.
“ඔහු ඒ වගේ දේකට හරිම දක්ෂයි, ඔහුට හරිම හොඳ සමාගමක් තියෙනවා,” ඉරානයේ භාවිතා කර ඇති ස්ටාර්ලින්ක් නම් චන්ද්රිකා අන්තර්ජාල සේවාවක් ලබා දෙන මස්ක්ගේ ස්පේස්එක්ස් සමාගම සමඟ සම්බන්ධ වන්නේද යන්න පිළිබඳ ප්රශ්නයකට පිළිතුරු දෙමින් ට්රම්ප් වාර්තාකරුවන්ට පැවසීය.
ඇමරිකානු නායකයා වෙනිසියුලාව සහ ග්රීන්ලන්තය සඳහා ඔහුගේ සැලසුම් පිළිබඳව ද කතා කළේය. ට්රම්ප් අඟහරුවාදා හෝ බදාදා වෙනිසියුලානු විපක්ෂ නායිකා මාරියා කොරිනා මැචාඩෝ හමුවන බව තහවුරු කළේය. ගෝලීය තෙල් සමාගම් වෙනිසියුලාවේ ආයෝජනය කළහොත් ඔවුන් “ආරක්ෂිත” වනු ඇතැයි ඔහු පැවසීය, පසුගිය සතියේ ධවල මන්දිර තෙල් විධායකයින් සමඟ පැවති රැස්වීමකදී දුන් පොරොන්දුවක්ද මතක් කළේය.
“ඔවුන් ආරක්ෂිත වනු ඇති බවට සහතික තිබේ,” ඔහු පැවසීය. “ඔවුන්ට අතීතයේ ගැටළු තිබුණා, මන්ද ඔවුන්ට ට්රම්ප් ජනාධිපති ලෙස නොසිටි නිසා. ඔවුන්ට මෝඩ මිනිසුන් සිටියා.”
ග්රීන්ලන්තය සම්බන්ධයෙන්, ට්රම්ප් ඩෙන්මාර්ක ආක්ටික් භූමිය “ගිවිසුමක් ඇති කර ගැනීමට” ඉල්ලා සිටි අතර, “අපි කතා කරන්නේ එය අත්පත් කර ගැනීම ගැන මිස කෙටි කාලීන ගිවිසුමක් ඇති කර ගැනීමට නොවේ” යනුවෙන් පැවසීය.
