රෂිකා හෙන්නායක ජනවාරි 16, කොළඹ LNW :
ශ්රී ලංකාවේ කෘෂිකාර්මික ක්ෂේත්රය සහ එහි ප්රධාන ජීවනාලිය බඳු වූ වී වගාව පිළිබඳව වත්මන් තත්ත්වය පිළිබඳව විමසා බලමු…
මෙරට කෘෂිකර්මයේ නවීකරණය සහ ප්රගතිය උදෙසා කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුව ඉටුකරන පර්යේෂණාත්මක මෙන්ම පරිපාලනමය කාර්යභාරය කෙබඳුද?
රටේ ප්රධාන ආහාරය වන සහල් නිෂ්පාදනයට අදාළව යල සහ මහ කන්න ක්රියාත්මක වන ආකාරයත්, ඒ සඳහා දායක වන ගොවි ජනතාවගේ සමාජීය වැදගත්කම
ගන්නොරුව සහ බටඅත වැනි ප්රදේශවල පිහිටා ඇති කෘෂි උද්යාන මගින් කෘෂිකාර්මික තාක්ෂණය සහ සංස්කෘතිය ව්යාප්ත කරන ආකාරය
දේශගුණික සාධක සහ වැඩි දියුණු කළ බීජ භාවිතය තුළින් අස්වැන්න සරු කරගැනීමට ඇති හැකියාව
ශ්රී ලංකාවේ කෘෂිකාර්මික ක්ෂේත්රයේ ප්රගතිය උදෙසා රජය සහ කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුව (DOASL) ඉටුකරන කාර්යභාරය ඉතා පුළුල් එකකි. එහි ප්රධානතම අරමුණ වන්නේ වැඩි දියුණු කරන ලද කෘෂිකාර්මික තාක්ෂණය ව්යාප්ත කිරීම සහ සංවර්ධනය මගින් රට තුළ ස්ථාවර හා සාධාරණ කෘෂිකාර්මික දියුණුවක් ඇති කිරීමයි.
මේ සඳහා රජය සහ දෙපාර්තමේන්තුව මැදිහත් වන ප්රධාන ක්ෂේත්ර කිහිපයක් පවතින අතර ඒවා පහත පරිදි වේ:
- පර්යේෂණ සහ විස්තාරණ සේවා: කෘෂිකාර්මික ක්ෂේත්රයේ නව සොයාගැනීම් සිදු කිරීම සඳහා පර්යේෂණ පැවැත්වීම සහ එම දැනුම ගොවීන් අතරට රැගෙන යාම සඳහා විස්තාරණ සේවා ක්රියාත්මක කිරීම දෙපාර්තමේන්තුවේ මූලික කාර්යයකි. වර්තමානය වන විට බොහෝ ගොවීන් ජානමය වශයෙන් වැඩි දියුණු කරන ලද බීජ වගා කටයුතු සඳහා යොදා ගැනීම මෙවැනි පර්යේෂණවල සාර්ථක ප්රතිඵලයකි.
- බීජ හා රෝපණ ද්රව්ය නිෂ්පාදනය: උසස් තත්ත්වයේ බීජ රෝපණය, පැළ සිටවීම සහ අවශ්ය ද්රව්ය නිෂ්පාදනය මගින් ගොවීන්ට ගුණාත්මක යෙදවුම් සැපයීම සිදු කරයි.
- නියාමන සේවා සහ ආරක්ෂාව: කෘෂිකාර්මික ක්ෂේත්රයේ ප්රමිතිය පවත්වා ගැනීම සඳහා නියාමක සේවා, පැළෑටි නිරෝධායනය සහ කෘමිනාශක ද්රව්ය ලියාපදිංචිය වැනි වැදගත් ක්රියාවලීන් දෙපාර්තමේන්තුව මගින් මෙහෙයවනු ලබයි.
- දැනුවත් කිරීම සහ ප්රදර්ශනය: ගොවීන් සහ මහජනතාව දැනුවත් කිරීම සඳහා ගන්නොරුව සහ බටඅත වැනි ප්රදේශවල ‘A’ උද්යාන ලෙස හඳුන්වන කෘෂිකාර්මික උද්යාන පිහිටුවා ඇත. බටඅත පිහිටි උද්යානය ලොව අංක එකේ ගොවි ස්මාරකය හේතුවෙන් ලෝක ප්රසිද්ධ වී ඇත. මීට අමතරව, තොරතුරු හා සන්නිවේදන කටයුතු සඳහා ශ්රී ලංකා ශ්රව්ය දෘශ්ය කේන්ද්රය (AVC) මාධ්ය සැපයුම් ඒකකය ලෙස ක්රියා කරයි.
- සහල් නිෂ්පාදනය කළමනාකරණය: ශ්රී ලංකාවේ ප්රධාන ආහාරය වන සහල් නිෂ්පාදනය කෙරෙහි රජය වැඩි අවධානයක් යොමු කරයි. රටේ රැකියා නියුක්තිකයන්ගෙන් 32% ක් පමණ සහල් නිෂ්පාදනය හා බැඳී සිටින බැවින්, කන්න අනුව අස්වනු පුරෝකථනය කිරීම (උදාහරණයක් ලෙස යල කන්නයේදී මිලියන 2.7 ක වී අස්වැන්නක් බලාපොරොත්තු වීම) සහ වගා කටයුතු සඳහා මගපෙන්වීම රජය විසින් සිදු කරයි.
මේ අනුව, නවීන තාක්ෂණය හඳුන්වා දීමේ සිට අස්වනු නෙළීම දක්වා වූ සම්පූර්ණ ක්රියාවලිය තුළම රජය සහ කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුව සක්රීයව මැදිහත් වන බව පැහැදිලි වේ,.
ජානමය වශයෙන් වැඩි දියුණු කළ බීජ භාවිතයේ ප්රධාන වාසිය වන්නේ වඩා ඵලදායි අස්වැන්නක් (productive yield) ලබා ගැනීමට හැකි වීමයි. වර්තමානය වන විට ශ්රී ලංකාවේ බොහෝ ගොවීන් තම වගා කටයුතු සඳහා මෙවැනි බීජ යොදා ගැනීමට ප්රධානතම හේතුව මෙය වේ.
එමෙන්ම, මෙවැනි දියුණු තාක්ෂණික ක්රමෝපායන් භාවිත කිරීමේ සමස්ත අරමුණ වන්නේ රට තුළ ස්ථිර හා සාධාරණ කෘෂිකාර්මික දියුණුවක් ළඟා කර ගැනීමයි. කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුව මගින් සිදුකරන පර්යේෂණ සහ බීජ නිෂ්පාදන ක්රියාවලීන් හරහා ගොවීන්ට මෙවැනි ගුණාත්මක බීජ හා රෝපණ ද්රව්ය සපයනු ලබයි. මීට අමතරව, වඩාත් සාර්ථක අස්වැන්නක් ලබා ගැනීම සඳහා මෙම බීජ භාවිතයට අමතරව මනා දේශගුණික තත්ත්වයක් පැවතීම ද වැදගත් සාධකයක් ලෙස පෙනී යයි.
පොදුවේ ගත් කල, ජානමය වශයෙන් වැඩි දියුණු කළ බීජ භාවිතයෙන් රෝග සහ පළිබෝධකයන්ට ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව වැඩි වීම, වගා කාලය අඩු වීම සහ අහිතකර දේශගුණික තත්ත්වයන්ට (උදාහරණ ලෙස නියඟයට) ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව වැනි අමතර වාසි ද අත්කර ගත හැකිය.
වී වගාවෙන් වඩා ඵලදායි අස්වැන්නක් (productive yield) ලබා ගැනීම සඳහා මනා දේශගුණික තත්ත්වයන් පැවතීම අත්යවශ්ය සාධකයක්
දේශගුණික බලපෑම පිළිබඳව විශේෂිත කරුණක් වන්නේ:
- වී වගාවේ අස්වැන්න ලබා ගන්නා කාලයට වියළි කාලගුණයක් පැවතීම වඩාත් යෝග්ය බවයි.
මේ අනුව, සාර්ථක වී අස්වැන්නක් ලබා ගැනීම සඳහා ජානමය වශයෙන් වැඩි දියුණු කළ බීජ වැනි තාක්ෂණික යෙදවුම් මෙන්ම, අස්වනු නෙළන සමයේ පවතින වියළි කාලගුණය ඇතුළු හිතකර දේශගුණික තත්ත්වයන් මනා ලෙස ඉවහල් වේ.
ශ්රී ලංකාවේ වී වගා කෙරෙන ප්රධාන කන්න දෙක වන යල සහ මාස් කන්න අතර පවතින ප්රධාන වෙනස්කම් පහත පරිදි වේ:
- කාලවකවානුව: යල කන්නය අප්රේල් මාසයේ සිට සැප්තැම්බර් දක්වා කාලය තුළ ක්රියාත්මක වේ.
- වගා කරන භූමි ප්රමාණය: ශ්රී ලංකාවේ වී වගා කරනු ලබන මුළු භූමි ප්රමාණය වන හෙක්ටයාර 807,763 න් වැඩිම ප්රමාණයක් වගා කරනු ලබන්නේ මාස් කන්නයේදී ය. එය ප්රතිශතයක් ලෙස 64% කි. යල කන්නයේදී වගා කරනු ලබන්නේ මුළු භූමි ප්රමාණයෙන් 35% ක් පමණි.
- අස්වනු අපේක්ෂාව: කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුව යල කන්නය සඳහා මිලියන 2.7 ක පමණ වී අස්වැන්නක් බලාපොරොත්තු වේ.
මෙම කන්න දෙකෙහිදීම සාර්ථක අස්වැන්නක් ලබා ගැනීම සඳහා ජානමය වශයෙන් වැඩි දියුණු කළ බීජ භාවිතය සහ අස්වනු නෙළන කාලයට වියළි කාලගුණයක් පැවතීම වැදගත් වන බව පෙනී යයි.
ශ්රී ලංකාවේ සහල් නිෂ්පාදනය හෙවත් වී වගාව සමඟ ගොවි පවුල් 879,000 ක් පමණ බැඳී සිටිති.
මෙම පිරිස රටේ සමස්ත ජනගහනයෙන් 20% ක් පමණ වන බව මූලාශ්රවල සඳහන් වේ. මීට අමතරව, ශ්රී ලංකාවේ මුළු රැකියා නියුක්තිකයන්ගෙන් 32% ක් පමණ සහල් නිෂ්පාදන ක්රියාවලිය හා සම්බන්ධ වී සිටින බව ද එහි වැඩිදුරටත් දක්වා ඇත.
සහල් නිෂ්පාදනය සමඟ සෘජුවම බැඳී සිටින ගොවි පවුල් 879,000 කගේ සහ සමස්ත කෘෂිකාර්මික ක්ෂේත්රයේ උන්නතිය වෙනුවෙන් රජය සහ කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුව (DOASL) ක්රියාත්මක කරන ප්රධාන වැඩපිළිවෙලවල් කිහිපයක් පවතී,:
- පර්යේෂණ සහ විස්තාරණ සේවා: නව කෘෂිකාර්මික තාක්ෂණය සංවර්ධනය කිරීම සහ එම දැනුම ගොවීන් අතර ව්යාප්ත කිරීම සඳහා පර්යේෂණ සහ විස්තාරණ වැඩසටහන් ක්රියාත්මක කරනු ලබයි.
- ගුණාත්මක බීජ හා රෝපණ ද්රව්ය සැපයීම: ගොවීන්ගේ අස්වැන්න වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා ජානමය වශයෙන් වැඩි දියුණු කළ බීජ, පැළ සිටවීම සහ අවශ්ය ද්රව්ය නිෂ්පාදනය කර ලබා දීම රජයේ මූලික කාර්යයකි,.
- නියාමන සහ ආරක්ෂණ වැඩපිළිවෙලවල්: කෘෂිකාර්මික ක්ෂේත්රයේ ගුණාත්මකභාවය සහ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීම සඳහා පැළෑටි නිරෝධායනය සහ කෘමිනාශක ද්රව්ය ලියාපදිංචි කිරීම වැනි නියාමන සේවාවන් රජය මගින් පවත්වාගෙන යනු ලබයි.
- දැනුවත් කිරීමේ සහ ප්රදර්ශන වැඩසටහන්: ගොවීන්ගේ දැනුම වර්ධනය සඳහා ගන්නොරුව සහ බටඅත වැනි ප්රදේශවල කෘෂිකාර්මික උද්යාන (‘A’ Gardens) පිහිටුවා ඇති අතර, බටඅත පිහිටි ලොව අංක එකේ ගොවි ස්මාරකය හරහා ගොවියාට ගෞරවයක් ලබා දීම ද සිදු කෙරේ.
- තොරතුරු සන්නිවේදනය: ශ්රී ලංකා ශ්රව්ය දෘශ්ය කේන්ද්රය (AVC) හරහා නූතන කෘෂිකාර්මික දැනුම සහ මාධ්ය සැපයුම් ගොවි ජනතාව වෙත සමීප කරවනු ලබයි.
