රෂිකා හෙන්නායක ජනවාරි 16 , ලෝකය (අවුට්බවුන්ඩ් ටුඩේ):
ඇමරිකානු රජය රටවල් 75 කින් පැමිණෙන පුද්ගලයන්ට ස්ථිර පදිංචිය සඳහා ලබා දෙන වීසා නිකුත් කිරීම තාවකාලිකව නතර කිරීමට තීරණය කර ඇති බව
මෙම පියවර හරහා ඇමරිකානු සුබසාධන පද්ධතිය අවභාවිත වීම වැළැක්වීමට සහ ජාතික ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීමට ජනාධිපති ට්රම්ප් උත්සාහ කරන බව එම වාර්තාව සඳහන් කරයි.
මෙම තහනම සංචාරක හෝ කෙටි කාලීන වීසා සඳහා අදාළ නොවන අතර, ලතින් ඇමරිකාව, අප්රිකාව සහ මැදපෙරදිග ඇතුළු කලාප කිහිපයක අයදුම්කරුවන්ට මින් සෘජුවම බලපෑම් එල්ල වේ.
මීට අමතරව, සරණාගතයින් ඇතුළත් කර ගැනීම සීමා කිරීම සහ වැඩ කරන වීසා ගාස්තු ඉහළ දැමීම වැනි දැඩි සංක්රමණික විරෝධී පියවර මාලාවක් ද ක්රියාත්මක වෙමින් පවතී.
මෙවැනි තීරණ හේතුවෙන් වසර පනහකට පසු පළමු වරට ඇමරිකාවට ඇතුළු වන සංඛ්යාවට වඩා පිටව යන සංක්රමණිකයන් සංඛ්යාව ඉහළ ගොස් ඇති බව දත්ත මගින් පෙන්වා දෙයි. මෙය ජාත්යන්තර ක්රීඩා ඉසව් සඳහා සත්කාරකත්වය දැක්වීමට සූදානම් වන ඇමරිකාවේ විදේශිකයන් කෙරෙහි දක්වන ආකල්පය පිළිබඳව දැඩි කතාබහක් නිර්මාණය කර ඇත.
ට්රම්ප් පරිපාලනය විසින් හඳුන්වා දී ඇති නව ප්රතිපත්ති මගින් එක්සත් ජනපදයේ ආගමන විගමන පද්ධතියට විශාල බලපෑමක් එල්ල වී ඇති අතර, එහි ප්රධාන කරුණු කිහිපයක් පහත දැක්වේ.
- පදිංචිය සඳහා පැමිණෙන සංක්රමණිකයන් සීමා කිරීම: රටවල් 75 ක අයදුම්කරුවන් සඳහා සංක්රමණික වීසා (Immigrant Visas) සැකසීම තාවකාලිකව අත්හිටුවා ඇත. මෙයට ලතින් ඇමරිකාව, කැරිබියන්, බෝල්කන් කලාපය, දකුණු ආසියාව, අප්රිකාව සහ මැදපෙරදිග රටවල් ඇතුළත් වේ. මෙම පියවර ගෙන ඇත්තේ එක්සත් ජනපදයේ සුභසාධන සහ පොදු ප්රතිලාභ ලබාගැනීමට ඉඩ ඇති විදේශිකයන් පැමිණීම වැළැක්වීම සඳහා ක්රියා පටිපාටි නැවත ඇගයීමට ලක් කරන තෙක්ය.
- සංක්රමණිකයන්ගේ ශුද්ධ අඩුවීමක් සිදුවීම: 2025 වසරේදී එක්සත් ජනපදයට ඇතුළු වූ සංක්රමණිකයන් සංඛ්යාවට වඩා පිටව ගිය සංඛ්යාව වැඩි වී ඇති අතර, මෙය වසර 50 කට පසු සිදුවූ පළමු “ශුද්ධ සෘණාත්මක සංක්රමණය” (net negative immigration) ලෙස වාර්තා වේ. බෲකින්ස් ආයතනය ඇස්තමේන්තු කර ඇති පරිදි පසුගිය වසරේ ශුද්ධ සංක්රමණික අලාභය පුද්ගලයන් 10,000 ත් 295,000 ත් අතර ප්රමාණයකි.
- සරණාගතයන් සහ සරණාගත ඉල්ලීම් සීමා කිරීම: 2026 මූල්ය වර්ෂය සඳහා සරණාගතයන් ඇතුළත් කර ගැනීමේ සීමාව 7,500 දක්වා අඩු කර ඇති අතර, මෙය එක්සත් ජනපද ඉතිහාසයේ අවම සරණාගත සීමාව වේ. මීට අමතරව, ඇතැම් රටවල පුද්ගලයන්ගේ සරණාගත නඩු සහ පුරවැසිභාවය හෝ ග්රීන් කාඩ් (green card) අයදුම්පත් සැකසීමද අත්හිටුවා ඇත.
- දක්ෂ සංක්රමණිකයන් සඳහා වන බාධා: දක්ෂ විදේශීය ශ්රමිකයන් බඳවා ගැනීමට සමාගම් භාවිතා කරන H-1B වීසා බලපත්ර ගාස්තුව එක් අයදුම්පතක් සඳහා ඩොලර් 100,000 දක්වා විශාල ලෙස ඉහළ නංවා ඇත. මෙහි අරමුණ වන්නේ එක්සත් ජනපද පුරවැසියන්ගේ රැකියා ආරක්ෂා කිරීම බව රජය පවසයි.
- සංචාරක තහනම් සහ දැඩි පරීක්ෂාවන්: ඇෆ්ගනිස්ථානය, හයිටි, සිරියාව සහ පලස්තීනය ඇතුළු රටවල් ගණනාවක පුරවැසියන්ට පූර්ණ සංචාරක තහනම් පනවා ඇත,. ජාතික ආරක්ෂාවට තර්ජනයක් විය හැකි හෝ දැඩි පරීක්ෂාවන් නොමැති රටවලින් පැමිණෙන පුද්ගලයන් සඳහා නීති දැඩි කර තිබේ.
- පිටුවහල් කිරීම් වේගවත් කිරීම: ට්රම්ප්ගේ ස්වදේශ ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව විසින් පුද්ගලයින් 605,000 කට වැඩි පිරිසක් පිටුවහල් කර ඇති අතර, තවත් මිලියන 1.9 ක ජනතාවක් ස්වේච්ඡාවෙන්ම රට හැර ගොස් ඇත.
මෙම ප්රතිපත්ති මගින් ස්ථිර පදිංචිය සඳහා පැමිණෙන අය කෙරෙහි සෘජු බලපෑමක් ඇති කළද, සංචාරක, ව්යාපාරික හෝ කෙටි කාලීන වීසා හිමියන්ට මෙයින් බලපෑමක් නොවන බව පැවසේ.
ට්රම්ප් පරිපාලනය විසින් සංක්රමණික වීසා (Immigrant Visas) සැකසීම තාවකාලිකව අත්හිටුවා ඇති රටවල් 75 කලාපීය වශයෙන් පහත පරිදි බෙදා දක්වා ඇත,:
- ලතින් ඇමරිකාව සහ කැරිබියන් දූපත්.
- බෝල්කන් කලාපය (Balkans).
- දකුණු ආසියාවේ ඇතැම් රටවල්.
- අප්රිකානු රටවල් කිහිපයක්.
- මැදපෙරදිග කලාපයේ රටවල්.
- මුල් රටවල් 12: ඇෆ්ගනිස්ථානය, චැඩ්, කොංගෝව, ඉක්වටෝරියල් ගිනියාව, එරිත්රියාව, හයිටි, ඉරානය, ලිබියාව, මියන්මාරය, සෝමාලියාව, සුඩානය සහ යේමනය.
- පසුව අලුතින් එක් කරන ලද රටවල් 6: පලස්තීනය, බර්කිනා ෆාසෝ, මාලි, නයිජර්, දකුණු සුඩානය සහ සිරියාව.
වැදගත් කරුණු:
- මෙම තහනම බලපාන්නේ ස්ථිර පදිංචිය සඳහා පැමිණෙන (Immigrant Visas) අයදුම්කරුවන්ට පමණක් වන අතර, සංචාරක, ව්යාපාරික හෝ වෙනත් කෙටි කාලීන වීසා හිමියන්ට මෙයින් බලපෑමක් නොවේ,.
- අත්හිටුවන ලද ලැයිස්තුවට ඇතුළත් නොවන රටක වලංගු විදේශ ගමන් බලපත්රයක් භාවිතා කර අයදුම් කරන ද්විත්ව පුරවැසියන්ට (Dual nationals) මෙම තහනම අදාළ නොවන බව මූලාශ්ර පවසයි.
- දකුණු අප්රිකාවේ වෙසෙන සුදු ජාතිකයන් (White Afrikaners) සඳහා 2026 මූල්ය වර්ෂයේදී සරණාගතයින් ලෙස ඇතුළු වීමට ප්රමුඛතාවක් ලබා දී ඇති බවද සඳහන් වේ.
මෙම අත්හිටුවීම සිදු කර ඇත්තේ එක්සත් ජනපදයේ පොදු සුභසාධන සහ රජයේ ප්රතිලාභ ලබා ගැනීමට ඉඩ ඇති විදේශිකයන් පැමිණීම වැළැක්වීම සඳහා පවතින ක්රියා පටිපාටි නැවත ඇගයීමට ලක් කරන තෙක්ය.
මෙම වීසා අත්හිටුවීම ඉවත් කරන්නේ කවදාද යන්න පිළිබඳව එක්සත් ජනපද රජය විසින් මෙතෙක් කිසිදු නිශ්චිත කාලසීමාවක් හෝ අවසාන දිනයක් (deadline) ප්රකාශ කර නොමැත.
මෙම තත්ත්වය පිළිබඳව අමතර තොරතුරු කිහිපයක් පහත දැක්වේ:
- නැවත ඇගයීමේ ක්රියාවලිය: මෙම අත්හිටුවීම සිදු කර ඇත්තේ එක්සත් ජනපදයේ සුභසාධන සහ පොදු ප්රතිලාභ ලබාගත හැකි විදේශිකයන් පැමිණීම වැළැක්වීම සඳහා රාජ්ය දෙපාර්තමේන්තුව විසින් සංක්රමණ ක්රියාවලීන් නැවත ඇගයීමට ලක් කරන තෙක් පවතින “තාවකාලික නැවතීමක්” (pause) ලෙසය.
- අයදුම්පත් සැකසීම: මෙම කාලසීමාව තුළ අදාළ රටවල පුද්ගලයන්ට සංක්රමණික වීසා අයදුම්පත් ඉදිරිපත් කිරීමට තවමත් අවස්ථාව ඇතත්, මෙම අත්හිටුවීම ක්රියාත්මක වන තාක් කිසිදු වීසා බලපත්රයක් අනුමත කිරීම හෝ නිකුත් කිරීම සිදු නොකෙරේ.
- ආරම්භක දිනය: මෙම නව වීසා අත්හිටුවීමේ ක්රියාවලිය 2026 ජනවාරි 21 වන දින සිට ක්රියාත්මක වීමට නියමිතව තිබුණි.
මෙම වීසා අත්හිටුවීම සහ සංක්රමණිකයන්ට එරෙහිව ගෙන ඇති දැඩි ක්රියාමාර්ග හේතුවෙන් මග හැරී යන හෝ බලපෑමට ලක්වන සුවිශේෂී අවස්ථා කිහිපයක්
- 2026 FIFA ලෝක කුසලානය (FIFA World Cup): එක්සත් ජනපදය, කැනඩාව සහ මෙක්සිකෝව සමඟ එක්ව සත්කාරකත්වය දරන 2026 FIFA ලෝක කුසලානය පැවැත්වීමට මාස පහකට පෙර මෙම වීසා අත්හිටුවීම ක්රියාත්මක වේ. සරණාගතයන්, විදේශීය සිසුන් සහ වීසා අයදුම්කරුවන් කෙරෙහි දක්වන මෙම දැඩි මර්දනකාරී ආකල්පය, ලෝක කුසලානය වැනි ගෝලීය උත්සවයකට පැමිණෙන විදේශීය අමුත්තන් (Visitors) කෙරෙහි රට දක්වන ආකල්පය පිළිබඳව ගැටලු සහ සැක සංකා මතු කර ඇත.
- ස්ථිර පදිංචිය සඳහා ඇති අවස්ථා: එක්සත් ජනපදයේ ස්ථිරව පදිංචි වීමට (move to the US permanently) බලාපොරොත්තු වන රටවල් 75 ක පුද්ගලයන්ට එම අවස්ථාව මෙමගින් අහිමි වේ. අයදුම්පත් ඉදිරිපත් කළ හැකි වුවද, මෙම අත්හිටුවීම පවතින තාක් කිසිදු වීසා බලපත්රයක් අනුමත නොකෙරේ.
- දක්ෂ ශ්රමිකයන්ට ඇති අවස්ථා: H-1B වීසා ගාස්තුව එක් අයදුම්පතක් සඳහා ඩොලර් 100,000 දක්වා විශාල ලෙස ඉහළ නැංවීම හේතුවෙන්, දක්ෂ විදේශීය ශ්රමිකයන්ට (Skilled immigrants) එක්සත් ජනපද සමාගම්වල සේවය කිරීමට ඇති අවස්ථාව දැඩි ලෙස සීමා වී ඇත.
- සරණාගත ආරක්ෂාව: සරණාගතයන් ඇතුළත් කර ගැනීමේ සීමාව 7,500 දක්වා (ඉතිහාසයේ අවම අගය) අඩු කිරීම නිසා, ලෝකයේ විවිධ රටවල පීඩාවට පත් ජනතාවට එක්සත් ජනපදයේ රැකවරණය ලබා ගැනීමට ඇති අවස්ථාව බෙහෙවින් අඩුවී ඇත.
- විදේශ ආධාර වැඩසටහන්: වෙනත් රටවල වෙසෙන සරණාගතයන්ට සහය වන විදේශ ආධාර වැඩසටහන් කප්පාදු කිරීම නිසා එම ජනතාවට ලැබෙන මානුෂීය අවස්ථාද අහිමි වී තිබේ.
මෙම වීසා අත්හිටුවීම සංචාරක හෝ ව්යාපාරික වැනි කෙටි කාලීන වීසා හිමියන්ට සෘජුව බලනොපාන බව රජය පැවසුවද, පවතින දැඩි නීතිමය වාතාවරණය පොදුවේ විදේශිකයන්ගේ පැමිණීමට බලපෑමක් එල්ල කර ඇත,.
පොදු සුභසාධන සහ රජයේ ප්රතිලාභ (welfare and public benefits) ලබා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් ට්රම්ප් පරිපාලනය විසින් පනවා ඇති නව සීමා සහ පියවරයන් කිහිපයක්
- මූල්යමය බරක් විය හැකි අය සඳහා පරීක්ෂා දැඩි කිරීම: 2024 නොවැම්බර් මාසයේදී නිකුත් කරන ලද පුළුල් නියෝගයක් මගින්, එක්සත් ජනපදයට මූල්යමය බරක් (financial burden) විය හැකි විභව සංක්රමණිකයන් සම්බන්ධයෙන් පවත්වන පරීක්ෂාවන් දැඩි කර ඇත. මෙහි ප්රධාන අරමුණ ලෙස රජය දක්වන්නේ ඇමරිකානු ජනතාවගේ ධනය සූරාකෑමට ලක්වන ආකාරයට ආගමන විගමන පද්ධතිය අනිසි ලෙස භාවිතා කිරීම වැළැක්වීමයි.
- සුභසාධන ප්රතිලාභ වැළැක්වීම සඳහා වීසා අත්හිටුවීම: රටවල් 75 ක සංක්රමණික වීසා සැකසීම තාවකාලිකව අත්හිටුවීමට ප්රධානතම හේතුවක් වී ඇත්තේ, සුභසාධන සහ පොදු ප්රතිලාභ ලබා ගැනීමට ඉඩ ඇති විදේශිකයන් (foreign nationals who would take welfare and public benefits) මෙරටට ඇතුළු වීම වැළැක්වීමයි. රාජ්ය දෙපාර්තමේන්තුව දැනට පවතින සංක්රමණ ක්රියා පටිපාටි නැවත ඇගයීමට ලක් කරන්නේ මෙම සුභසාධන පද්ධතිය ආරක්ෂා කර ගැනීමේ අරමුණ ඇතිවය.
- පොදු සම්පත් මත ඇති වන පීඩනය අවම කිරීම: විශාල වශයෙන් සංක්රමණිකයන් හෝ සරණාගතයන් ඇතුළත් කර ගැනීම හරහා පොදු සම්පත් (public resources) මත පීඩනයක් ඇති වීම වැළැක්වීමට රජය පියවර ගෙන ඇත. නව සංක්රමණිකයන් සමාජයට ඒකාබද්ධ කිරීමේදී ඇතිවන අපහසුතා සහ ආරක්ෂක ගැටලු මෙන්ම, පොදු පහසුකම් සඳහා වන අධික වියදම පාලනය කිරීම මෙහි අරමුණ බව ධවල මන්දිරය ප්රකාශ කර ඇත.
- අයදුම්පත් අත්හිටුවීම: ඇතැම් රටවල පුරවැසියන්ගේ පුරවැසිභාවය (citizenship) සහ ග්රීන් කාඩ් (green card) අයදුම්පත් සැකසීමද ආගමන විගමන නිලධාරීන් විසින් තාවකාලිකව නවතා දමා ඇති අතර, මෙයද රජයේ පොදු ප්රතිපත්ති දැඩි කිරීමේ කොටසකි.
මෙම ක්රියාමාර්ග මගින් අපේක්ෂා කරන්නේ ඇමරිකානු ජනතාව සතු ධනය සහ පොදු පහසුකම් විදේශිකයන් විසින් ලබා ගැනීම සීමා කරමින් එක්සත් ජනපද ආර්ථිකය ආරක්ෂා කිරීම බව වැඩිදුරටත් වාර්තා වේ.
