රෂිකා හෙන්නායක ජනවාරි 16 , ලෝකය (අවුට්බවුන්ඩ් ටුඩේ):
සංක්රමණිකයින් බේරා ගැනීමේ චෝදනාවට වරදකරු වූ සිරියානු පිහිනුම් ක්රීඩිකා සාරා මාර්ඩිනි ග්රීක අධිකරණයකින් නිදහස්
ග්රීසියේ සහන සේවා කටයුතුවල නිරත වූ සාරා මර්දිනි ඇතුළු ස්වේච්ඡා සේවකයන් පිරිසක් එරට අධිකරණය විසින් නිදොස් කොට නිදහස් කර ඇති බව අනාවරණය වේ.
සංක්රමණිකයන් බේරාගැනීමේ මානුෂීය මෙහෙයුම් හේතුවෙන් මොවුන්ට එරෙහිව මිනිස් ජාවාරම් පිළිබඳ බරපතල චෝදනා එල්ල වී තිබුණි. වසර හතක් පුරා ඇදී ගිය මෙම නඩු විභාගය අවසානයේ විනිසුරුවරුන් තීරණය කළේ මොවුන් ක්රියා කර ඇත්තේ අපරාධ කිරීමට නොව ජීවිත බේරාගැනීමේ අරමුණින් බවයි.
මානව හිමිකම් සංවිධාන මෙම තීන්දුව අගය කරන අතරම, සහන සේවකයන් මෙලෙස අපරාධකරුවන් ලෙස නම් කිරීමට උත්සාහ කිරීම පිළිබඳව සිය දැඩි විවේචනය එල්ල කර ඇත.
මර්දිනිගේ මෙම අභියෝගාත්මක අත්දැකීම් පදනම් කරගනිමින් නෙට්ෆ්ලික්ස් නාලිකාව හරහා ජනප්රිය සිනමා නිර්මාණයක් ද බිහි වී තිබේ.
මානුෂීය ආධාර සැපයීම අපරාධයක් ලෙස සැලකීමෙන් සිදුවන ගෝලීය බලපෑම සහ ප්රතිවිපාක මොනවාද?
මානුෂීය ආධාර සැපයීම අපරාධයක් ලෙස සැලකීමෙන් (Criminalization of humanitarian aid) සිදුවන ගෝලීය බලපෑම සහ ප්රතිවිපාක ලෙස පහත කරුණු පෙන්වා දිය හැකිය
- මානුෂීය සේවකයන් අධෛර්යමත් වීම සහ සංඛ්යාව අඩු වීම: මානුෂීය ආධාර සපයන්නන්ට එරෙහිව නීතිමය පියවර ගැනීම මගින් ස්වේච්ඡා සේවකයන් දැඩි ලෙස අධෛර්යමත් වේ. නිදසුනක් ලෙස, ග්රීසියේ ලෙස්බෝස් දූපතේ මානුෂීය සේවකයන්ට එරෙහිව නඩු පැවරීමට පෙර එහි ස්වේච්ඡා සේවකයන් දහස් ගණනක් සිටි නමුත්, නඩු පැවරීමෙන් පසු එම සංඛ්යාව අතළොස්සක් දක්වා අඩු වී ඇත.
- ජීවිත බේරාගැනීමේ මෙහෙයුම් අඩාල වීම සහ මරණ සංඛ්යාව ඉහළ යාම: මානුෂීය ආධාර සැපයීම අපරාධයක් ලෙස සැලකීම සහ ඒ සම්බන්ධයෙන් පවරන නඩු හේතුවෙන් ජීවිත බේරාගැනීමේ මෙහෙයුම් (lifesaving work) අඩාල වන අතර, ඒ හේතුවෙන් මුහුදේ ගිලී මියයන පුද්ගලයින්ගේ සංඛ්යාව ඉහළ යයි. මිනිස් ජීවිත බේරාගැනීම අපරාධයක් ලෙස හංවඩු ගැසීම මාරාන්තික ප්රතිවිපාක ඇති කරන බව මානව හිමිකම් සංවිධාන පෙන්වා දෙයි.
- දිගුකාලීන නීතිමය පීඩාවන්: මානුෂීය සේවකයන්ට එරෙහිව පදනම් විරහිත චෝදනා ඉදිරිපත් කිරීම නිසා ඔවුන්ට වසර ගණනාවක් පුරා නීතිමය අරගලවලට මුහුණ දීමට සිදු වේ. සාරා මාර්ඩිනි ඇතුළු පිරිසට වසර හතක පමණ කාලයක් මෙවැනි නීතිමය පීඩාවන්ට මුහුණ දීමට සිදු විය.
- අත්යවශ්ය සේවාවන් අවහිර වීම: එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය පෙන්වා දෙන්නේ මෙවැනි නීති සම්පාදනය කිරීම හරහා මිනිස් ජාවාරමට ගොදුරු වූවන්ට, සරණාගතයින්ට, දරුවන්ට සහ ජාත්යන්තර ආරක්ෂාව අවශ්ය පුද්ගලයින්ට ලබා දෙන අත්යවශ්ය ආධාර අපරාධ ලෙස සැලකීමේ අවදානමක් පවතින බවයි.
- ගෝලීය වශයෙන් නීති දැඩි වීමේ ප්රවණතාව: ඉතාලිය ඇතුළු අනෙකුත් යුරෝපීය රටවල් ද සරණාගතයින්ට ආධාර කරන පුද්ගලයින්ට දඬුවම් කිරීමට පියවර ගනිමින් සිටී. මෙය හුදෙක් එක් රටකට පමණක් සීමා නොවූ ගෝලීය ප්රවණතාවක් බවට පත්වීමේ අවදානමක් පවතී.
ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල් (Amnesty International) වැනි සංවිධාන පෙන්වා දෙන්නේ, උදවු කිරීමට උත්සාහ කරන කිසිවෙකුට දඬුවම් නොකළ යුතු බවත්, මානුෂීය ආධාර සැපයීම අපරාධයක් ලෙස සැලකීමට එරෙහිව ශක්තිමත් නීතිමය ආරක්ෂාවක් අවශ්ය බවත්ය.
සාරා මාර්ඩිනිගේ කතාවෙන් මානුෂීය සේවකයන්ගේ අරගලය පැහැදිලි වන්නේ කෙසේද?
සාරා මාර්ඩිනිගේ කතාවෙන් මානුෂීය සේවකයන් මුහුණ දෙන දැඩි අසීරුතා සහ ඔවුන්ගේ අරගලය මෙසේ පැහැදිලි කළ හැකිය.
- අත්අඩංගුවට පත්වීම සහ බරපතල චෝදනා: සිරියානු ජාතික පිහිනුම් ශූරියක සහ ක්රියාකාරිනියක වන සාරා මාර්ඩිනි, 2018 වසරේදී ග්රීසියේ ලෙස්බෝස් දූපතට පැමිණෙන සරණාගතයින් බේරාගැනීමේ මානුෂීය මෙහෙයුම්වල නිරත වෙමින් සිටියදී අත්අඩංගුවට පත් විය. ඇයට සහ තවත් ස්වේච්ඡා සේවකයන් 23 දෙනෙකුට එරෙහිව මිනිස් ජාවාරම, නීතිවිරෝධී ලෙස ඇතුළුවීමට පහසුකම් සැලසීම සහ අපරාධ සංවිධානයක් පවත්වාගෙන යාම වැනි බරපතල චෝදනා එල්ල විය.
- දීර්ඝකාලීන නීතිමය පීඩනය: මෙම මානුෂීය සේවකයන්ට පදනම් විරහිත චෝදනා මත වසර හතක කාලයක් පුරා නීතිමය අරගලයකට මුහුණ දීමට සිදු විය. සාරා මාර්ඩිනිට මෙම සිදුවීම හේතුවෙන් මාස තුනක කාලයක් ග්රීසියේ සිරගතව සිටීමට ද සිදු විය. ඇයගේ නීතිඥවරයා පෙන්වා දුන්නේ මෙවැනි ඉහළ පෙළේ නඩු දීර්ඝ කාලයක් ඇදගෙන යාම කිසිසේත්ම පිළිගත නොහැකි බවයි.
- මානුෂීය ආධාර අපරාධයක් ලෙස හංවඩු ගැසීම: මූලාශ්රවලට අනුව, මෙම නඩු පැවරීම්වල ප්රධාන අරමුණ වූයේ මානුෂීය ආධාර සැපයීම අපරාධයක් ලෙස හඳුන්වා දීම (criminalisation of humanitarian aid) සහ එවැනි සංවිධාන ක්රියාත්මක වීම වැළැක්වීමයි. මානව හිමිකම් සංවිධාන පෙන්වා දෙන්නේ ජීවිත බේරාගැනීම සඳහා උත්සාහ කරන්නන්ට දඬුවම් කිරීම මාරාන්තික ප්රතිවිපාක ඇති කරන බවයි.
- ස්වේච්ඡා සේවයට එල්ල වූ බලපෑම: සාරා මාර්ඩිනිගේ සිදුවීමත් සමඟ ස්වේච්ඡා සේවකයන් තුළ ඇති වූ බිය නිසා ලෙස්බෝස් දූපතේ සිටි දහස් සංඛ්යාත ස්වේච්ඡා සේවකයන් සංඛ්යාව අතළොස්සක් දක්වා අඩු විය. මෙවැනි නීතිමය ක්රියාමාර්ග මගින් ජීවිත බේරාගැනීමේ මෙහෙයුම් සම්පූර්ණයෙන්ම අඩාල වී ඇති බවත්, ඒ අතරතුර තවදුරටත් මිනිසුන් මුහුදේ ගිලී මියයන බවත් මානව හිමිකම් නිරීක්ෂණ ආයතනය (HRW) පෙන්වා දෙයි.
- අරගලයේ ජයග්රහණය සහ පණිවිඩය: වසර ගණනාවක අරගලයකින් පසු, ග්රීක අධිකරණය තීන්දු කළේ මෙම පිරිස වැරදිකරුවන් නොවන බවයි. මන්ද ඔවුන්ගේ අරමුණ අපරාධ කිරීම නොව මානුෂීය ආධාර සැපයීම වූ බැවිනි. නිදහස් වීමෙන් පසු සාරා මාර්ඩිනි ප්රකාශ කළේ, “මිනිස් ජීවිත බේරාගැනීම අපරාධයක් නොවන” බවත්, මිනිසුන්ට උපකාර කිරීම අපරාධයක් නම් අප සියලු දෙනාම අපරාධකරුවන් වන බවත්ය.
සාරා සහ ඇගේ සහෝදරිය වන යුස්රාගේ ජීවිත කතාව ඇසුරින් “The Swimmers” නමින් නෙට්ෆ්ලික්ස් චිත්රපටයක් ද නිර්මාණය වී ඇති අතර, එය මානුෂීය සේවකයන් මුහුණ දෙන මෙම ගෝලීය අරගලය ලොවට විදහා දක්වයි.
