රෂිකා හෙන්නායක ජනවාරි 17 , ලෝකය (අවුට්බවුන්ඩ් ටුඩේ):
මෙම මූලාශ්රය මගින් ලොව විශාලතම දූපත වන ග්රීන්ලන්තයේ පවතින සෘතුමය වෙනස්කම් සහ එහි ඇති සංචාරක ආකර්ෂණය පිළිබඳ මදක් සොයා බලමුද ?
ශීත සෘතුවේදී දැඩි හිම පතනය, ධ්රැවීය රාත්රීන් සහ අරෝරා (Aurora) ආලෝක ධාරා දැකගත හැකි අතර සුනඛයන් යොදාගන්නා ස්ලෙජ් පැදීම වැනි වික්රමාන්විත ක්රියාකාරකම් සඳහා එහි ඉඩකඩ පවතී.
කෙටි ගිම්හාන කාලය තුළ මධ්යම රාත්රී හිරු (Midnight Sun) නිසා දවස පුරාම ආලෝකය පවතින අතර අයිස් දියවීමත් සමඟ හරිත වර්ණයෙන් පිරුණු සුන්දර දර්ශන සහ වනජීවීන් දැකගත හැකිය.
මෑත කාලීනව ග්රීන්ලන්තයට පැමිණෙන විදේශීය සංචාරකයින්ගේ සංඛ්යාව කැපී පෙනෙන ලෙස ඉහළ ගොස් ඇති බව දේශීය ඉනුයිට් (Inuit) සංස්කෘතිය, අයිස් කඳු නැරඹීම සහ විවිධ ක්රීඩා ඉසව් නිසා වසරේ ඕනෑම කාලයකදී මෙම දූපත සංචාරක පාරාදීසයක් බවට පත්ව ඇත.
ග්රීන්ලන්තයේ විවිධ සෘතු කාලගුණික තත්ත්වයන් සහ ස්වභාවික සංසිද්ධීන් කෙරෙහි බලපාන්නේ කෙසේද?
ග්රීන්ලන්තයේ සෘතුමය වෙනස්කම් එරටේ කාලගුණය සහ ස්වභාවික සංසිද්ධීන් කෙරෙහි දැඩි ලෙස බලපාන අතර, එය ප්රධාන වශයෙන් ශීත සෘතුව සහ ගිම්හාන සෘතුව ලෙස කොටස් දෙකකට බෙදා දැක්විය හැකිය.
ශීත සෘතුව සහ ස්වභාවික සංසිද්ධීන්:
- කාලසීමාව සහ උෂ්ණත්වය: ඔක්තෝබර් සිට මැයි දක්වා පවතින දිගු ශීත සෘතුවේදී උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක -9 සිට -30 දක්වා ඉතා පහළ අගයක පවතී.
- ධ්රැවීය රාත්රිය (Polar Nights): නොවැම්බර් සිට ජනවාරි දක්වා කාලය තුළ ග්රීන්ලන්තයේ උතුරු ප්රදේශයට සූර්යයා උදා නොවන අතර, මෙම සංසිද්ධිය ‘ධ්රැවීය රාත්රිය’ ලෙස හඳුන්වයි. කෙසේ වෙතත්, දකුණු ප්රදේශයට මෙම කාලයේදී යම් ප්රමාණයක දිවා ආලෝකය ලැබේ.
- උත්තරාලෝකය (Aurora Lights): ශීත සෘතුවේ අඳුරු අහසෙහි විස්මිත අරෝරා හෙවත් උත්තරාලෝකය දැකගත හැකිය.
ගිම්හාන සෘතුව සහ ස්වභාවික සංසිද්ධීන්: - මධ්යම රාත්රී සූර්යයා (Midnight Sun): ජුනි සිට අගෝස්තු දක්වා පවතින කෙටි ගිම්හාන කාලයේදී ආක්ටික් කවයට උතුරින් පිහිටි ප්රදේශවලට දවසේ පැය 24 පුරාම සූර්යාලෝකය ලැබෙන ‘මධ්යම රාත්රී සූර්යයා’ නැමැති ස්වභාවික සංසිද්ධිය දැකගත හැකිය.
- පරිසරයේ වෙනස්වීම්: මෙම කාලයේදී උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 5 ත් 15 ත් අතර පවතින අතර, හිම දියවීම නිසා දිය ඇලි, කොළ පැහැති තණබිම් (tundra) සහ විවිධ මල් සහිත සුන්දර පරිසරයක් නිර්මාණය වේ. තවද තල්මසුන්, ආක්ටික් හාවුන් සහ රින්ඩියර් (reindeer) වැනි සතුන් දැකබලා ගැනීමට ද මෙය සුදුසුම කාලයයි.
අතරමැදි සෘතු: - වසන්තය: මාර්තු මාසයේ ආරම්භ වන වසන්ත සෘතුවේදී මුළු දිවයිනටම දිවා ආලෝකය ලැබෙන අතර, හිම මතින් සූර්යාලෝකය පරාවර්තනය වීම නිසා දැඩි දීප්තියක් පවතී.
- සරත් සෘතුව: සැප්තැම්බර් සහ ඔක්තෝබර් මාසවලදී සරත් සෘතුව උදාවන අතර, එහිදී දිවා කාලය කෙටි වී නැවතත් අරෝරා ආලෝකය දර්ශනය වීමට පටන් ගනී.
ග්රීන්ලන්තයේ කාලගුණය කිනම් මට්ටමක පැවතියද, වසර පුරාම එහි දක්නට ලැබෙන විස්මිත භූ දර්ශන සහ මනරම් අහස නොවෙනස්ව පවතින බව ද වාර්තා වේ.
ග්රීන්ලන්තයේ සංචාරකයන්ට අත්විඳිය හැකි වික්රමාන්විත ක්රියාකාරකම් මොනවාද?
ග්රීන්ලන්තයේ සංචාරය කරන සංචාරකයන්ට සෘතු අනුව විවිධ වූ වික්රමාන්විත අත්දැකීම් රැසක් ලබාගත හැකිය.
ශීත සෘතුවේ ක්රියාකාරකම්:
- හිම මත ලිස්සා යාම (Skiing): ශීත සෘතුවේ පවතින දැඩි හිම පතනයත් සමඟ මෙම ක්රීඩාවේ නිරත විය හැකිය.
- බල්ලන් ඇදගෙන යන හිම කරත්ත පැදීම (Dog sledging): මෙය ග්රීන්ලන්තයටම ආවේණික වූ සුවිශේෂී වික්රමාන්විත අත්දැකීමකි.
- හිම සපත්තු පැළඳ ඇවිදීම (Snowshoeing): හිමෙන් වැසුණු ප්රදේශවල ගමන් කිරීමට මෙය භාවිතා කරයි.
- ආක්ටික් අයිස් සංචාර (Arctic ice tours): ශීතල පරිසරය ගවේෂණය කිරීමට සංචාරකයින් මෙයට එක්වේ.
- උත්තරාලෝකය නැරඹීම (Northern Lights): අඳුරු ශීත අහසේ දිස්වන අරෝරා ආලෝකය නැරඹීම සංචාරකයන්ගේ ප්රධාන ආකර්ෂණයකි.
වසන්ත සහ ගිම්හාන සෘතුවේ ක්රියාකාරකම්: - අයිස් ජලයේ කිමිදීම (Polar plunging): වසන්ත කාලයේදී හිමෙන් වට වූ දැඩි සීතල ජලයේ කිමිදීමේ වික්රමාන්විත අත්දැකීම සංචාරකයන් ලබා ගනී.
- කයැකිං (Kayaking) සහ යාත්රා කිරීම: ගිම්හාන කාලයේදී ෆ්ජෝර්ඩ් (fjords) හරහා යාත්රා කිරීම සහ කයැකිං ක්රීඩාවේ නිරත විය හැකිය.
- පා ගමනින් සංචාරය කිරීම (Hiking): හිම දියවී පරිසරය විවෘත වන විට කඳු සහ තණබිම් හරහා සංචාරය කිරීමට මෙය සුදුසු කාලයයි.
- හිම කඳු ගවේෂණය (Exploring icebergs): මුහුදේ පාවෙන දැවැන්ත හිම කඳු සමීපව දැකබලා ගැනීමට අවස්ථාව ලැබේ.
අනෙකුත් ක්රියාකාරකම්: - කඳවුරු බැඳීම (Camping): විශේෂයෙන් සරත් සෘතුවේදී සංචාරකයන් කඳවුරු බැඳීමට ප්රිය කරයි.
- වන සතුන් නැරඹීම: තල්මසුන්, රින්ඩියර්, ආක්ටික් හාවුන් සහ මස්ක් ඔක්ස් (musk ox) වැනි සතුන් නැරඹීමට අවස්ථාව ලැබේ.
- සංස්කෘතික අත්දැකීම්: ග්රීන්ලන්තයේ ඉනුයිට් (Inuit) ප්රජාවගේ පොහොසත් සංස්කෘතිය අත්විඳීමට සහ දේශීය ආහාර වේල් භුක්ති විඳීමට ද සංචාරකයන්ට හැකියාව ඇත.
ග්රීන්ලන්තයේ ඉනුයිට් ප්රජාවගේ සංස්කෘතික ජීවිතය කෙබඳුද?
ග්රීන්ලන්තයේ ඉනුයිට් (Inuit) ප්රජාවගේ සංස්කෘතික ජීවිතය ඉතා පොහොසත් එකකි. සංචාරකයන්ට ඔවුන්ගේ සංස්කෘතිය හා සම්බන්ධව අත්විඳිය හැකි ප්රධාන කරුණු කිහිපයක් ......
- දේශීය ජීවන රටාව: සංචාරකයන්ට ග්රීන්ලන්තයේ ඇති කුඩා නගරවල (small towns) සංචාරය කිරීම මගින් ඉනුයිට් වැසියන්ගේ දෛනික ජීවන රටාව සහ ඔවුන්ගේ සිරිත් විරිත් පිළිබඳව අවබෝධයක් ලබාගත හැකිය.
- දේශීය ආහාර: ඉනුයිට් ප්රජාවට අනන්ය වූ දේශීය ආහාර වේල් (local food) රසවිඳීමට සංචාරකයන්ට අවස්ථාව ලැබෙන අතර, එය ඔවුන්ගේ සංස්කෘතියේ වැදගත් අංගයකි.
- සංස්කෘතික ක්රියාකාරකම්: ශීත සෘතුවේදී සිදුකරන බල්ලන් ඇදගෙන යන හිම කරත්ත පැදීම (dog sledging) වැනි ක්රියාකාරකම් ද ඔවුන්ගේ සාම්ප්රදායික ජීවන රටාව හා බැඳී පවතී.
