ආශිකා බ්රාහ්මණ
කොළඹ LNW: ඉරානය එක්සත් ජනපදය සමඟ න්යෂ්ටික ගිවිසුමකට එළඹීම වෙනුවෙන් කටයුතු සිදුවෙමින් පවතින අතර එමඟින් දෙපාර්ශ්වයටම ආර්ථික ප්රතිලාභ ලබා දෙන බව ටෙහෙරාන් සහ වොෂින්ටන් අතර දෙවන වටයේ සාකච්ඡාවලට දින කිහිපයකට පෙර ඉරාන රාජ්ය තාන්ත්රිකයෙකු ඉරිදා ප්රකාශ කළ බව රොයිටර් පුවත් සේවය වාර්තා කරයි.
ටෙහෙරානයේ න්යෂ්ටික වැඩසටහන සම්බන්ධයෙන් දශක ගණනාවක් තිස්සේ පැවති ආරවුල විසඳීමට සහ නව මිලිටරි ගැටුමක් වළක්වා ගැනීමට ඉරානය සහ එක්සත් ජනපදය මෙම මස මුලදී සාකච්ඡා ආරම්භ කළහ.
එක්සත් ජනපදය කලාපයට දෙවන ගුවන් යානා ප්රවාහන නෞකාවක් යවා ඇති අතර සාකච්ඡා සාර්ථක නොවන්නේ නම් අඛණ්ඩ මිලිටරි මෙහෙයුමක හැකියාව සඳහා සූදානම් වෙමින් සිටින බව එක්සත් ජනපද නිලධාරීන් රොයිටර් පුවත් සේවයට පවසා තිබේ.
බ්රැටිස්ලාවා හි පැවති මාධ්ය හමුවකදී අදහස් දක්වමින් එක්සත් ජනපද රාජ්ය ලේකම් මාර්කෝ රුබියෝ, ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් රාජ්ය තාන්ත්රිකභාවය සහ සාකච්ඡාමය විසඳුමකට කැමති බව පැහැදිලි කළ නමුත් එය සිදු නොවිය හැකි බව පැහැදිලි කළේය.
“කිසිවෙකුට ඉරානය සමඟ සාර්ථක ගිවිසුමක් කිරීමට නොහැකි වී ඇත, නමුත් අපි උත්සාහ කරන්නෙමු,” රුබියෝ පැවසීය.
ඉරානය ඇමරිකානු හමුදා විසින් පහර දුන්නොත් මැදපෙරදිග පිහිටි ඇමරිකානු කඳවුරුවලට පහර දෙන බවට තර්ජනය කර ඇති නමුත් ඔවුන් සහනදායක පියවරක් ගෙන තිබේ.
“ගිවිසුමක කල්පැවැත්ම සඳහා, ඉහළ සහ ඉක්මන් ආර්ථික ප්රතිලාභ ඇති ක්ෂේත්රවල එක්සත් ජනපදයට ද ප්රතිලාභ ලැබීම අත්යවශ්ය වේ,” විදේශ අමාත්යාංශයේ ආර්ථික රාජ්ය තාන්ත්රික නියෝජ්ය අධ්යක්ෂ හමීඩ් ගන්බාරි පැවසූ බව ෆාර්ස් ප්රවෘත්ති ඒජන්සිය වාර්තා කරයි.
“තෙල් හා ගෑස් ක්ෂේත්ර, ඒකාබද්ධ ක්ෂේත්ර, පතල් ආයෝජන සහ ගුවන් යානා මිලදී ගැනීම්වල පොදු අවශ්යතා” සාකච්ඡාවලට ඇතුළත් කර තිබේ.
ගන්බාරි පැවසුවේ ලෝක බලවතුන් සමඟ 2015 න්යෂ්ටික ගිවිසුම එක්සත් ජනපද ආර්ථික අවශ්යතා සුරක්ෂිත කර නොමැති බවට තර්ක කරමිනි.
2018 දී ට්රම්ප්, තම න්යෂ්ටික වැඩසටහන සීමා කිරීම සඳහා ඉරානයට එරෙහි සම්බාධක ලිහිල් කළ ගිවිසුමෙන් එක්සත් ජනපදය ඉවත් කර ගත් අතර, ටෙහෙරානයට දැඩි ආර්ථික සම්බාධක නැවත ක්රියාත්මක කළේය.
තානාපතිවරුන් වන ස්ටීව් විට්කොෆ් සහ ජැරඩ් කුෂ්නර් ඇතුළු එක්සත් ජනපද දූත පිරිසක් එළඹෙන අඟහරුවාදා ජිනීවාහිදී ඉරාන නිලධාරීන් හමුවීමට නියමිත බවද දැක්වෙයි.
2015 න්යෂ්ටික ගිවිසුමට තුඩු දුන් සාකච්ඡා බහුපාර්ශ්වික වූවත්, වත්මන් සාකච්ඡා ඉරානය සහ එක්සත් ජනපදයට පමණක් සීමා වී ඇති අතර, ඕමානය මැදිහත්කරු ලෙස කටයුතු කරයි.
ඉරානයේ විදේශ අමාත්ය අබ්බාස් අරක්චි ටෙහෙරානයේ සිට ජිනීවා බලා පිටත්ව ගියේ එක්සත් ජනපදය සමඟ වක්ර න්යෂ්ටික සාකච්ඡාවලට සහභාගී වීමට සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ න්යෂ්ටික ආරක්ෂකයා වන IAEA හි ප්රධානියා සහ අනෙකුත් අය හමුවීමට බවද දක්වා තිබේ.
සම්බාධක සහන සඳහා ඉරානයේ න්යෂ්ටික වැඩසටහන සම්බන්ධයෙන් සම්මුතියකට එළඹීමට ඇති සූදානම නියෝජ්ය විදේශ අමාත්ය මජිඩ් තක්ට්-රාවන්චි බීබීසීයට පවසා තිබුණි.
“ගිවිසුමක් ඇති කර ගැනීමට ඔවුන්ට අවශ්ය බව ඔප්පු කිරීම සඳහා පන්දුව ඇමරිකාවේ පිටියේ” ඇති බවයි ඔහු පැවසුවේ.
ඉරානයේ නම්යශීලීභාවය පිළිබඳ උදාහරණයක් ලෙස සම්බාධක ඉවත් කිරීම සඳහා එහි වඩාත්ම පොහොසත් යුරේනියම් තනුක කිරීමට රටට එකඟ විය හැකි බවට ඉරාන පරමාණුක ප්රධානියාද ප්රකාශ කර ඇත.
