රෂිකා හෙන්නායක පෙබරවාරි 23, ලෝකය (අවුට්බවුන්ඩ් ටුඩේ):

පුවත අසන්න මෙතැනින්..

පුවත නරඹන්න මෙතනින්..

වෙරෝනා හි පිහිටි වසර දෙදහසකට වඩා පැරණි ඓතිහාසික රංග පීඨයේ (Verona Arena) පැවති අති උත්කර්ෂවත් සමාප්ති උත්සවයත් සමඟ 2026 මිලානෝ කෝටිනා ශීත සෘතු ඔලිම්පික් උළෙල නිල වශයෙන් අවසන් විය.

මෙය හුදෙක් ක්‍රීඩා උළෙලක් පමණක් නොව, ඉතාලි ඔපෙරා ගීතයේ සිට අචිල ලෝරෝ (Achille Lauro) සහ ගැබ්රි පොන්ටේ (Gabry Ponte) වැනි ශිල්පීන්ගේ නවීන සංගීතය දක්වා විහිදුණු අපූර්ව සංස්කෘතික මංගල්‍යයක් විය.

ගෝලීය ක්‍රීඩා ප්‍රවණතා විශ්ලේෂකයෙකු ලෙස මා දකින්නේ, මෙම උළෙල ඔලිම්පික් ඉතිහාසයේ නව පරිච්ඡේදයක් සනිටුහන් කළ බවයි. එය හුදෙක් ජයග්‍රහණ සැමරීමක් නොව, අනාගත ඔලිම්පික් උළෙලවල් පවත්වන ආකාරය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් කරන නව ප්‍රවණතාවයක ආරම්භයයි.

මෙවර ක්‍රීඩා උළෙල ලෝකයේ අවධානය දිනාගත් සුවිශේෂී කරුණු 5ක් මෙසේ විශ්ලේෂණය කළ හැකිය.

භූගෝලීය වශයෙන් වඩාත්ම විසිරුණු ඔලිම්පික් උළෙල

2026 මිලානෝ කෝටිනා උළෙල ඉතිහාසයට එක්වන්නේ භූගෝලීය වශයෙන් වැඩිම ප්‍රදේශයක් පුරා විසිරී පැවති ශීත සෘතු ක්‍රීඩා උළෙල ලෙසයි. මෙය මීට පෙර පැවති ක්‍රීඩා උළෙලවල් මෙන් එක් නගරයකට පමණක් සීමා නොවී, වර්ග කිලෝමීටර 22,000ක දැවැන්ත භූමි ප්‍රමාණයක ක්‍රියාත්මක විය.

මෙම ආකෘතියේ වැදගත්කම වන්නේ “White Elephant” හෙවත් ක්‍රීඩා උළෙලෙන් පසු භාවිතයට නොගන්නා දැවැන්ත ක්‍රීඩාංගණ ඉදිකිරීමේ ආර්ථික බර ඉවත් කරමින්, පවතින පහසුකම් උපරිම ලෙස භාවිත කිරීමයි.

• මිලාන් (Milan): සියලුම අයිස් ක්‍රීඩා (Ice sports) සඳහා කේන්ද්‍රස්ථානය විය.
• ඇන්ටර්සෙල්වා (Anterselva): ඔස්ට්‍රියානු දේශසීමාව අසල පිහිටි මෙහි බයත්ලන් (Biathlon – වෙඩි තැබීම සහ ස්කීං මුසු වූ ක්‍රීඩාව) තරඟ පැවැත්විණි.
• වල්ටෙලිනා (Valtellina): ස්විට්සර්ලන්ත දේශසීමාව ආසන්නයේ ස්නෝබෝර්ඩින් (Snowboarding) සහ පිරිමි ඩවුන්හිල් ස්කීං තරඟ පැවැත්විණි.
• වල් ඩී ෆියෙම්මේ (Val di Fiemme): වෙරෝනා නගරයට උතුරින් පිහිටි මෙහි ක්‍රොස්-කන්ට්‍රි ස්කීං (Cross-country skiing) තරඟාවලි පැවැත්විණි.
• කෝටිනා ඩී’ඇම්පෙසෝ (Cortina d’Ampezzo): කාන්තා ඩවුන්හිල්, කර්ලින් (Curling) සහ අයිස් මත වේගයෙන් ලිස්සා යන ස්ලයිඩින් ක්‍රීඩා (Sliding sports) සඳහා වෙන් විය.

අනාගතය සඳහා නව ප්‍රමිතියක් (A New Standard)

අන්තර්ජාතික ඔලිම්පික් කමිටුවේ සභාපති කාර්ස්ටි කොවෙන්ට්‍රි (Kirsty Coventry) ප්‍රකාශ කළ පරිදි, ඉතාලිය විසින් ලෝකයට හඳුන්වා දුන්නේ අනාගතය සඳහා ඉතා ඉහළ ප්‍රමිතියකි. මෙම “විසිරුණු ආකෘතිය” හුදෙක් අත්හදා බැලීමක් නොව, ඉදිරි ඔලිම්පික් උළෙලවල් සඳහා ස්ථිර සැලසුමක් බව පෙනී යයි.

“ඔබ නව ආකාරයක ශීත සෘතු ක්‍රීඩා උළෙලක් ඉදිරිපත් කළා, ඔබ අනාගතය සඳහා ඉතා ඉහළ ප්‍රමිතියක් සකස් කර තිබෙනවා.” – කාර්ස්ටි කොවෙන්ට්‍රි.

මෙම සාර්ථකත්වය කෙතරම්ද යත්, 2030 වසරේ ප්‍රංශයේ පැවැත්වෙන ශීත සෘතු ඔලිම්පික් උළෙල සඳහා ද මෙම ආකෘතියම භාවිතා කිරීමට තීරණය කර ඇත. එහිදී ද තරඟ ඉසව් ඇල්ප්ස් කඳුවැටියේ සිට මධ්‍යධරණී මුහුද අසල පිහිටි නිස් (Nice) නගරය දක්වා විසිරී පවතිනු ඇත. මෙය පාරිසරික හා මූල්‍යමය වගකීම් සහගත බව ප්‍රමුඛතාවය කරගත් නව ඔලිම්පික් උපාය මාර්ගයක ජයග්‍රහණයකි.

ඉතාලියේ වාර්තාගත පදක්කම් දිනාගැනීම

සත්කාරක රටක ක්‍රීඩා දක්ෂතාවය ක්‍රීඩා උළෙලක ජවය කෙරෙහි සෘජුවම බලපායි. මෙවර ඉතාලිය තම රටේදී ඉතිහාසගත දක්ෂතාවයක් පෙන්නුම් කළේය. ඔවුන් සමස්ත පදක්කම් 30ක් දිනා ගැනීමට සමත් වූ අතර, ඒ අතරට රන් පදක්කම් 10ක් සහ රිදී පදක්කම් 6ක් ඇතුළත් විය.

මෙය 1994 ලිලෙහැමර් (Lillehammer) ඔලිම්පික් උළෙලේදී ඉතාලිය ලබා තිබූ පදක්කම් 20ක පැරණි වාර්තාව සැලකිය යුතු ලෙස බිඳ දැමීමකි. සත්කාරක රටක් මෙලෙස වාර්තාගත දක්ෂතා පෙන්වීම එම රටේ ක්‍රීඩා සංස්කෘතියේ නව පිබිදීමකට මෙන්ම සමස්ත උළෙලේ සාර්ථකත්වයට ද විශාල රුකුලක් විය.

4. නව මුහුණුවරක් සහ තාක්ෂණික විශේෂත්වයන්

ඉතාලියේ මෙම ක්‍රීඩා දක්ෂතාවය මෙන්ම, සංවිධාන අංශයෙන් ද ඔවුන් දැක්වූ නිර්මාණශීලීත්වය හා නවෝත්පාදන මෙවර උළෙලට අමුතුම ආලෝකයක් එක් කළේය. දින 17ක් පුරා ක්‍රීඩා ඉසව් 8ක් යටතේ විනයානුකූල අංශ 16ක පදක්කම් ඉසව් 116ක් පැවැත්විණි.

• හිම කඳු තරණය කරමින් සිදුකරන ස්කීං ක්‍රීඩාව (Ski Mountaineering): මෙවර ඔලිම්පික් උළෙලේදී ප්‍රථම වතාවට මෙම ක්‍රීඩාව හඳුන්වා දෙන ලදී.
• ද්විත්ව ඔලිම්පික් ගිනිසිළු (Double Cauldrons): ඔලිම්පික් ඉතිහාසයේ පෙර නොවූ විරූ ලෙස මිලාන් සහ කෝටිනා යන නගර දෙකේදීම ඔලිම්පික් ගිනිසිළු දැල්වීම සිදු විය. වෙරෝනා හි පැවති අවසාන උත්සවයේදී වීඩියෝ තාක්ෂණය ඔස්සේ මෙම ගිනිසිළු දෙකම නිවා දැමූ මොහොත අනාගත තාක්ෂණික භාවිතයේ දියුණුව මනාව පෙන්නුම් කළේය.

සතුන් සහ පරිසරය සුරකින සැමරුමක්

ලේඛකයෙකු ලෙස මා මෙහි දුටු වඩාත් ආදර්ශමත් තීරණය වූයේ වෙරෝනා හි පැවති සමාප්ති උත්සවයේදී ගිනිකෙළි වෙනුවට ආලෝක සංදර්ශනයක් (Light Show) භාවිතා කිරීමයි. වෙරෝනා නගරයේ නීති රීතිවලට අනුව, ගිනිකෙළිවල හඬින් සතුන් කලබල වීමෙන් සහ පීඩාවට පත්වීමෙන් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා මෙම තීරණය ගෙන තිබුණි.

ජාත්‍යන්තර මට්ටමේ මෙවැනි දැවැන්ත උත්සවයකදී සදාචාරාත්මක සහ පරිසර හිතකාමී තීරණවලට මුල්තැන දීම ලෝකයටම ලබා දුන් විශිෂ්ට පණිවිඩයකි. එය පෙන්නුම් කළේ විනෝදාස්වාදය යනු අනෙකෙකුට හෝ පරිසරයට හානි කිරීම නොවන බවයි.

2026 මිලානෝ කෝටිනා ශීත සෘතු ඔලිම්පික් උළෙල අවසන් වූයේ අනාගතයේ පැවැත්වෙන ඕනෑම මහා පරිමාණ ක්‍රීඩා උළෙලක් සඳහා තිරසාර සහ තාක්ෂණිකව දියුණු නව සැලසුමක් ඉතිරි කරමිනි.

ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන් සිය ජයග්‍රහණ සමඟ සමුගත්ත ද, ක්‍රීඩා ලෝලීන්ට තවමත් විවේකයක් නැත. මීළඟ පැරාලිම්පික් (Paralympics) උළෙල මාර්තු 6 වනදා වෙරෝනා රංග පීඨයේදීම ආරම්භ වීමට නියමිත අතර එය මාර්තු 15 වනදා දක්වා පැවැත්වේ.