රෂිකා හෙන්නායක මාර්තු 30, කොළඹ LNW :
මේ දිනවල මුහුණ දී සිටින දැඩි වියළි සහ අධික උණුසුම් කාලගුණික තත්ත්වය හමුවේ පාසල් දරුවන්ගේ සෞඛ්යාරක්ෂාව තහවුරු කිරීම අතිශය තීරණාත්මක කාර්යයකි. පවතින උෂ්ණාධික වටාපිටාව තුළ දරුවන් රෝගී වීමේ වැඩි ප්රවණතාවක් පවතින බැවින්, ඔවුන්ගේ ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් අධ්යාපන අමාත්යාංශයේ ලේකම් නාලක කලුවැව මහතාගේ අත්සනින් යුතුව සියලුම පළාත් අධ්යාපන අධ්යක්ෂවරුන් වෙත විශේෂ මාර්ගෝපදේශ මාලාවක් නිකුත් කර තිබේ. අධ්යාපනඥයින් සහ දෙමාපියන් ලෙස මෙම උපදෙස් නිසි පරිදි ක්රියාවට නැංවීම දරුවන්ගේ යහපැවැත්ම උදෙසා අත්යවශ්ය වේ.
රෝග ලක්ෂණ හඳුනාගැනීම සහ ප්රථමාධාර: මස්පිඬු පෙරලීමේ සිට ආඝාතය දක්වා
අධික උණුසුම නිසා ඇතිවිය හැකි සෞඛ්ය ගැටලු කල්තියා හඳුනා ගැනීමත්, ඒ සඳහා ක්ෂණිකව ක්රියාත්මක වීමත් දරුවාගේ ජීවිතය සුරක්ෂිත කිරීමට ඉතා වැදගත් වේ. යම් හෙයකින් දරුවෙකුට පහත රෝග ලක්ෂණ දැනේ නම්, වහාම ගුරුවරයෙකුට හෝ වැඩිහිටියෙකුට ඒ පිළිබඳ දැනුම් දිය යුතු බව දරුවන්ට අවධාරණය කළ යුතුය.
- මස්පිඬු පෙරලීම (Heat Cramps): දහදිය දැමීම නිසා සිරුරෙන් විජලනය හා ලවණ ඉවත් වීම මෙයට හේතුවයි. මෙහිදී අත් පා හා උදරයේ මස්පිඬු වේදනාව සහ පෙරලීම සිදුවිය හැකිය.
- ප්රථමාධාර: සියලු ක්රියාකාරකම්වලින් ඉවත් වී සිසිල් ස්ථානයක විවේක ගැනීම සහ සෑම මිනිත්තු 15 කටම වරක් වීදුරු භාගය බැගින් ප්රමාණවත් ලෙස ජලය පානය කිරීම.
- අධික මහන්සිය (Heat Exhaustion): අධික ලෙස දහදිය දැමීම, ශරීර අප්රාණික බව සහ ක්ලාන්ත ගතිය මෙහි ප්රධාන ලක්ෂණ වේ.
- ප්රථමාධාර: සියලු ක්රියාකාරකම්වලින් ඉවත් වී සිසිල් ස්ථානයක විවේක ගැනීම, සෑම මිනිත්තු 15 කටම වරක් වීදුරු භාගය බැගින් ජලය පානය කිරීම, ස්නානය කිරීම හෝ සිසිල් ජලයෙන් ශරීරය තෙත මාත්තු කිරීම.
- ආඝාත තත්ත්වය (Heat Stroke): මෙය සිරුරේ උෂ්ණත්ව නියාමන ක්රියාවලිය අඩපණ වීමෙන් ඇතිවන වඩාත් භයානක අවස්ථාවයි. අධික ශරීර උෂ්ණත්වය, නාඩි වේගය සහ ශ්වසන වේගය වැඩිවීම, සිහිමද ගතිය, හිසරදය, වලිප්පුව හෝ සිහිසුන් වීම මෙහිදී සිදුවිය හැකිය.
“ආඝාත තත්ත්වය (Heat Stroke) යනු දැඩි අවදානම් තත්ත්වයක් බැවින් වෛද්ය උපදෙස් ලබා ගැනීමට වහාම යොමු විය යුතු ය. මෙවැනි අවස්ථාවක 1990 අමතා සුව සැරිය ගිලන් රථ සේවයේ සහය හෝ ළඟම රෝහලේ ගිලන් රථය ලබා ගැනීමට ක්රියා කළ යුතුය.”
එළිමහන් ක්රියාකාරකම් සහ විවේකය කළමනාකරණය
අධික උණුසුම පවතින දිනවල සිසුන් සෘජු හිරු එළියට නිරාවරණය වීම අවම කිරීම සඳහා පහත පියවර අනුගමනය කළ යුතුය:
- අධික උණුසුම පවතින වේලාවන්හිදී සිසුන් ක්රීඩාපිටියේ හෝ වෙනත් එළිමහන් ක්රියාකාරකම්වල යෙදීමෙන් වැළැක්විය යුතුය. මෙය පාසලේදී මෙන්ම නිවසේදී ද අනිවාර්යයෙන්ම අනුගමනය කළ යුතු පිළිවෙතකි.
- වැඩිපුර ජලය පානය කිරීමට සහ වෙහෙස නිවා ගැනීමට දරුවන්ට කෙටි විවේක කාල දෙකක් ලබා දීම නිර්දේශ කෙරේ.
- නිවාසාන්තර ක්රීඩා තරඟ සහ පුහුණුවීම් කටයුතු සැලසුම් කිරීමේදී ප්රාදේශීය මට්ටමින් පවතින උෂ්ණත්වය සහ කාලගුණ තත්ත්වය පිළිබඳව දැඩි ලෙස සැලකිලිමත් විය යුතුය.
- දහවල් කාලයේ අත්යවශ්ය නොවන අවස්ථාවලදී සිසුන් පිටතට රැගෙන යාමෙන් වැළකී සිටීමට ගුරුවරුන් මෙන්ම දෙමාපියන් ද වගබලා ගත යුතුය.
පාසල් පරිසරය සහ වාතාශ්රය
පන්ති කාමරය තුළ වාතාශ්රය උපරිම කිරීම සඳහා විදුහල් බලධාරීන් පහත ක්රියාමාර්ග ගත යුතුය:
- පන්ති කාමරවල දොර ජනෙල් විවෘතව තැබීම මගින් ස්වභාවික වාතාශ්රය ලබා දිය යුතුය. විශේෂයෙන් විදුලි පංකා භාවිතා කරන්නේ නම්, වායු සංසරණය සඳහා දොර ජනෙල් විවෘතව තැබීම අනිවාර්ය වේ.
- ටකරන් හෝ ඇස්බැස්ටෝස් වහල සහිත ගොඩනැගිලි හෝ තට්ටු ගොඩනැගිලිවල ඉහළ මහල්වල පවතින පන්ති කාමර, පවතින තත්ත්වය සලකා වඩාත් සිසිල් තාවකාලික ස්ථානයකට මාරු කිරීමට කටයුතු කළ යුතුය.
- පාසලේ පිරිසිදු පානීය ජලය ප්රමාණවත් නොවන අවස්ථාවලදී දිස්ත්රික් ආපදා කළමනාකරණ සම්බන්ධීකරණ නිලධාරීන් සහ දිස්ත්රික් ලේකම් හරහා විකල්ප ජල සැපයුම් ලබා ගැනීමට පාසල් පරිපාලනය කටයුතු කළ යුතුය.
දරුවාගේ පුද්ගලික පෙර සූදානම
උණුසුමෙන් ආරක්ෂා වීම සඳහා දරුවන් පෞද්ගලිකව අනුගමනය කළ යුතු පියවර කිහිපයකි:
- අවශ්ය අවස්ථාවලදී ටයි පටිය (Necktie) නොපැළඳීම හෝ එහි ගැටය ලිහිල් කිරීම.
- බඳ පටි (Belts) පැළඳීම හැකිතාක් අවම කිරීම.
- අධික හිරු එළිය පවතින විට එළිමහනට යන්නේ නම් හිස හොඳින් ආවරණය වන තොප්පියක් හෝ කුඩයක් භාවිතා කිරීම.
- පාසලෙන් පසු ක්රියාකාරකම් සඳහා තද වර්ණයෙන් යුත් ඇඳුම් වෙනුවට ළා පැහැති, ලිහිල් කපු ඇඳුම් භාවිතා කිරීම.
- අධික රස්නය දැනෙන විට මුහුණ, දෑත් සහ දෙපා සිසිල් වතුරෙන් තෙමීම.
නිවැරදි පාන වර්ග සහ ජල පරිභෝජනය
විජලනය වළක්වා ගැනීම සඳහා පිරිසිදු ජලය පානය කිරීමේ නිවැරදි පිළිවෙත් දරුවන්ට හුරු කළ යුතුය:
- පිපාසයක් නොමැති වුවද වැඩිපුර ජලය පානය කිරීමට දරුවන් යොමු කළ යුතුය.
- අධ්යාපන අමාත්යාංශයේ නිර්දේශය අනුව සෑම මිනිත්තු 15 කට වරක්ම අවම වශයෙන් ජලය වීදුරු භාගයක්වත් පානය කළ යුතුය.
- නිවසින් බැහැර යන සෑම අවස්ථාවකදීම උණු කර නිවාගත් ජලය සහිත ජල බෝතලයක් රැගෙන යාමට දරුවා හුරු කළ යුතුය.
- ජලය වෙනුවට ආදේශක ලෙස තැඹිලි හෝ කුරුම්බා වැනි ස්වභාවික පාන වර්ග ලබා දීම ඉතා සුදුසුය.
- කිසිදු අවස්ථාවක සීනි අධික පැණි බීම භාවිත නොකළ යුතුය.
හදිසි අවස්ථාවකදී ක්රියාත්මක වීම
දරුවෙකු අධික උණුසුම නිසා ආපදාවකට ලක් වුවහොත් වහාම පහත පියවර අනුගමනය කරන්න:
- දරුවා වහාම සිසිල් සෙවණක් සහිත ස්ථානයකට ගෙන යන්න.
- ශරීරයට තද වී ඇති අනවශ්ය ඇඳුම් ඉවත් කිරීම හෝ බුරුල් කිරීම සිදු කරන්න.
- සිසිල් ජලයෙන් සිරුර තෙත මාත්තු කරන්න.
- තත්ත්වය බරපතළ නම්, නොපමාව 1990 සුව සැරිය ගිලන් රථ සේවය අමතන්න හෝ ළඟම ඇති රෝහලේ සහය ලබා ගන්න.
පොදු වගකීමක්
මෙම අධික උණුසුම් කාලගුණික තත්ත්වය හමුවේ දරුවන්ගේ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීම ගුරුවරුන්ගේ මෙන්ම දෙමාපියන්ගේ ද සාමූහික වගකීමකි. වෙනස් වන දේශගුණික තත්ත්වයන්ට අනුව අපගේ පාසල් සංස්කෘතිය, ගොඩනැගිලි සැලසුම් සහ දෛනික චර්යාවන් අනාගතයට ගැළපෙන සේ හැඩගස්වා ගන්නේ කෙසේද? දරුවන්ගේ සෞඛ්යය සහ යහපැවැත්ම සැමවිටම අපගේ ප්රමුඛතම කාර්යය විය යුතුය.
