රෂිකා හෙන්නායක මැයි 25 ,ලෝකය (අවුට්බවුන්ඩ් ටුඩේ):

පාපන්දු ලෝක කුසලාන ඉතිහාසය උඩුයටිකුරු කළ මහා පෙරළිකාර ජයග්‍රහණ

පාපන්දු ක්‍රීඩාව යනු හුදෙක් ක්‍රීඩාවක් නොව, ඕනෑම මොහොතක යෝධයන් දණගැස්විය හැකි අනාවැකි කිව නොහැකි ජීවමාන නාට්‍යයකි. ප්‍රබලතම කණ්ඩායම් පවා දුර්වල යැයි සම්මත කණ්ඩායම් හමුවේ දණනමන අයුරු දැකීම ක්‍රීඩාලෝලීන්ට ගෙන එන්නේ කිව නොහැකි තරම් උද්යෝගයකි. ලෝක කුසලාන ඉතිහාසය දෙස ආපසු හැරී බැලීමේදී, එවැනි පෙරළිකාර ජයග්‍රහණ රැසක් අපට හමුවේ.

පිඟන් සෝදන්නන්ගේ සිට ගුරුවරුන් දක්වා: ඇමරිකාව එංගලන්තය පරාජය කිරීම (1950)

1950 වසරේ බ්‍රසීලයේ පැවැති ලෝක කුසලානයට පිවිසෙන විට ඇල්ෆ් රැම්සේ (Alf Ramsey), ටොම් ෆිනී (Tom Finney) සහ බිලී රයිට් (Billy Wright) වැනි දැවැන්තයන්ගෙන් සැදුම්ලත් එංගලන්තය සැලකුණේ ලෝක ශූරතාව දිනාගත හැකි ප්‍රධානතම කණ්ඩායමක් ලෙසයි. එහෙත් ඔවුන්ට එරෙහිව තරඟ වැදුණු ඇමරිකානු කණ්ඩායම සැබෑ වෘත්තීය ක්‍රීඩකයන්ගෙන් සමන්විත වූවන් නොවේ. එම කණ්ඩායම සැදුම්ලද්දේ පිඟන් සෝදන්නන්, තැපැල්කරුවන් සහ ගුරුවරුන් වැනි අර්ධකාලීනව ක්‍රීඩා කළ සාමාන්‍ය සේවකයන්ගෙනි. ඔවුන් එකට පුහුණුවීම් සිදුකර තිබුණේ ද එකම එක දිනයක් පමණි.

කෙසේ වෙතත්, තරඟයේ 38 වන මිනිත්තුවේදී ජෝ ගැට්ජන්ස් (Joe Gaetjens) හිසින් එල්ල කළ අමතක නොවන ගෝලයත් සමඟ ඇමරිකාව පෙරමුණ ගත්තේය. ප්‍රබල එංගලන්ත කණ්ඩායම දෙවන භාගයේදී දැඩි ප්‍රහාරයක් එල්ල කළද, ඇමරිකානු ගෝල රකින්නා වූ ෆ්‍රෑන්ක් බෝර්ගි එම උත්සාහයන් සියල්ල ව්‍යර්ථ කළේය. අවසානයේදී එංගලන්තය 1-0 ක් ලෙස පරාජය කරමින් ඇමරිකාව ලැබූ මෙම ජයග්‍රහණය ඉතිහාස පොත්වල ලියවුණේ කිසිවෙකු නොසිතූ පෙරළියක් ලෙසිනි.

බර්න් නුවර හාස්කම (The Miracle of Bern): බටහිර ජර්මනිය සහ හංගේරියාව (1954)

1954 ලෝක කුසලානයේදී හංගේරියාව හැඳින්වූයේ “Mighty Magyars” ලෙසිනි. ප්‍රකට ක්‍රීඩක ෆෙරෙන්ක් පුස්කාස් (Ferenc Puskas) ගේ නායකත්වයෙන් යුත් මෙම කණ්ඩායම එකල ලොව අසමසම කණ්ඩායමක් ලෙස සැලකුණු අතර, ඔවුන් මූලික වටයේදී බටහිර ජර්මනියට 8-3 ක දැවැන්ත පරාජයක් ද උරුම කර දී තිබුණි.

එහෙත් අවසන් මහා තරඟයේදී කතාව වෙනස් විය. තරඟයේ මුල් මිනිත්තු කිහිපයේදීම හංගේරියාව ගෝල 2ක් ලබා ඉදිරියෙන් සිටියද, නොපසුබට උත්සාහයක නිරත වූ ජර්මානු ක්‍රීඩකයෝ තරඟය 2-2 ක් ලෙස සම කිරීමට සමත් වූහ. තරඟයේ 84 වන මිනිත්තුවේදී හෙල්මට් රාන් විසින් වාර්තා කළ තීරණාත්මක ගෝලයත් සමඟ බටහිර ජර්මනිය 3-2 ක ජයක් වාර්තා කළේ ලෝකයම මවිතයට පත් කරමිනි.

“The Miracle of Bern”

මෙම ජයග්‍රහණය කුසලානයක් දිනා ගැනීමක් පමණක් නොව, දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු බිඳ වැටී තිබූ ජර්මානු පාපන්දු ක්‍රීඩාවේ සහ ජාතික අභිමානයේ පුනර්ජීවනය සනිටුහන් කළ හාස්කමක් ලෙස ඉතිහාසගත විය.

සත්කාරකයන්ගේ සෝකය: ජර්මනිය හමුවේ බ්‍රසීලය 7-1 කින් නින්දිත ලෙස පරාජය වීම (2014)

තම මව්බිමේදීම 6 වන වරටත් ලෝක ශූරයන් වීමේ අරමුණින් 2014 වසරේදී බ්‍රසීලය පිටියට පිවිසියේ 1950 වසරේ උරුගුවේ රාජ්‍යය හමුවේ තම මව්බිමේදී ලැබූ දරුණු පරාජයේ මතකය මකා දැමීමේ අරමුණින්ය. එහෙත් අවසන් පූර්ව තරඟයට පිවිසෙන විට ඔවුන්ගේ සුපිරි තරුව වූ නේමාර් (Neymar Jr) ආබාධයකට ලක්ව සිටි අතර, නායක තියාගෝ සිල්වාට ද තරඟයට සහභාගී වීමට නොහැකි විය.

එදින මිනෙයිරෝ (Mineirão) ක්‍රීඩාංගණයේදී සිදුවූයේ අදහාගත නොහැකි සිදුවීමකි. සාම්බා නර්තනයට ලැදි දේශයේ සංගීතය නිහඬ කරමින්, තරඟයේ 23 වන මිනිත්තුවේ සිට 29 වන මිනිත්තුව දක්වා වූ විනාඩි 6ක් වැනි කෙටි කාලය තුළ ජර්මානුවන් බ්‍රසීලයට එරෙහිව ගෝල 4ක්ම වාර්තා කළේය. අවසානයේදී 7-1 ක් ලෙස බ්‍රසීලය පරාජය වූයේ මුළුමනින්ම කම්පනයට පත්වෙමිනි. මෙය 1920 වසරෙන් පසු බ්‍රසීලය ලැබූ දරුණුතම පරාජය වූ අතර, එය 1950 මාරකානා පරාජය පවා අභිබවා ගිය “ජාතික අවමානයක්” ලෙස තවමත් සැලකේ.

ලෝක ශූරයන්ට එල්ල වූ සවුදි ප්‍රහාරය: ආර්ජන්ටිනාවට එරෙහි ජයග්‍රහණය (2022)

2022 කටාර් ලෝක කුසලානය ආරම්භ වන විට ලියොනල් මෙසි ප්‍රමුඛ ආර්ජන්ටිනාව සිටියේ නොකඩවා තරඟ 36ක් පරාජය නොවී සිටි ප්‍රබල කණ්ඩායමක් ලෙසයි. තරඟයේ 10 වන මිනිත්තුවේදීම මෙසි දඬුවම් පහරකින් ගෝලයක් ලබා ගනිමින් ආර්ජන්ටිනාව ඉදිරියට ගෙන ගියද, දෙවන භාගයේදී සවුදි අරාබිය සියල්ල උඩුයටිකුරු කළේය.

මුලින්ම තරඟයේ 48 වන මිනිත්තුවේදී සාලේහ් අල්-ෂෙහ්රි (Saleh Al-Shehri) විසින් ලබාගත් ගෝලයෙන් තරඟය සම වූ අතර, මිනිත්තු 5කට පසු සාලෙම් අල්-දව්සාරි (Salem al-Dawsari) වම් පසින් පන්දුව රැගෙන විත් එල්ල කළ අලංකාර වක්‍ර ප්‍රහාරයෙන් සවුදි අරාබියට 2-1 ක ඓතිහාසික ජයක් හිමිවිය. උත්ප්‍රාසය වන්නේ මෙම මංගල පරාජයෙන් පසු දැඩි පීඩනයකට ලක්වූ ආර්ජන්ටිනාව අවසානයේදී එම වසරේ ලෝක ශූරතාවය දිනා ගැනීමයි.

පැරණි යටත්විජිත වැසියන්ගේ වික්‍රමය: සෙනගාලය ප්‍රංශය පරාජය කිරීම (2002)

2002 ලෝක කුසලානයේ සමාරම්භක තරඟය වූයේ වත්මන් ශූරයන් වූ ප්‍රංශය සහ පළමු වරට ලෝක කුසලානයට සුදුසුකම් ලැබූ සෙනගාලය අතර තරඟයයි. මෙය හුදෙක් පාපන්දු තරඟයකට වඩා ප්‍රංශයේ පැරණි යටත්විජිතයක් වූ සෙනගාලයට තමන්ගේ දක්ෂතා පෙන්වීමට ලැබුණු දේශපාලනික වශයෙන් ද වැදගත් අවස්ථාවක් විය.

තරඟයේ 30 වන මිනිත්තුවේදී පැපා බූබා දියොප් (Papa Bouba Diop) වාර්තා කළ ගෝලයත් සමඟ සෙනගාලය 1-0 ක ජයක් හිමිකර ගත්තේය. මෙම ජයග්‍රහණය අප්‍රිකානු පාපන්දු ඉතිහාසයේ හැරවුම් ලක්ෂ්‍යයක් වූවා සේම, ලෝක කුසලාන අර්ධ අවසන් පූර්ව වටයට (Quarterfinals) සුදුසුකම් ලැබූ දෙවන අප්‍රිකානු රට බවට පත්වීමට ද සෙනගාලයට මඟ පෑදීය.

ආසියානු අභිමානය: දකුණු කොරියාව හමුවේ ජර්මනිය පරාජය වීම (2018)

ලෝක කුසලාන ඉතිහාසයේ වත්මන් ශූරයන් පළමු වටයෙන්ම ඉවත් වීමේ සම්ප්‍රදාය 2018 වසරේදී ජර්මනියට ද අත් විය. අවසන් 16 දෙනාගේ වටයට සුදුසුකම් ලැබීමට නම් දකුණු කොරියාවට එරෙහිව ජයග්‍රහණයක් අත්‍යවශ්‍යව තිබූ ජර්මානුවන්ට එදින උදාවූයේ අඳුරු දිනයකි.

තරඟයේ අතිරේක කාලය දක්වාම දෙපිලම ගෝල ලබා නොසිටි අතර, 92 වන මිනිත්තුවේදී කිම් යං-ග්වොන් ලබාගත් ගෝලය ජර්මානුවන් කම්පනයට පත් කළේය. ජර්මානු ගෝල රකින්නා වූ මැනුවෙල් නොයර් පවා ගෝලයක් ලබා ගැනීමේ අරමුණින් ඉදිරියට පැමිණි මොහොතක, දකුණු කොරියානු ක්‍රීඩකයෝ හිස්ව තිබූ ජර්මානු ගෝල කණුව වෙත පන්දුව යොමු කරමින් 2-0 ක ජයක් වාර්තා කළහ. මෙය 1938 වසරෙන් පසු ජර්මනිය පළමු වටයෙන්ම ඉවත් වූ ප්‍රථම අවස්ථාව ලෙස ඉතිහාසගත විය.

ඉහත සඳහන් කළ සෑම අවස්ථාවකදීම අපට දැකගත හැක්කේ නමගිය ක්‍රීඩකයන් හෝ අතීත ජයග්‍රහණ පමණක් ජයග්‍රහණය තීරණය නොකරන බවයි. පිටිය තුළ දක්වන කැපවීම සහ එසැණින් ගන්නා තීරණ ඕනෑම දැවැන්තයෙකු පරාජය කිරීමට ප්‍රමාණවත් බව පාපන්දු ලෝක කුසලානය නැවත නැවතත් අපට පසක් කර දෙයි.ඉදිරි 2026 ලෝක කුසලානයේදී මෙවැනි පෙරළියක් සිදු කිරීමට අවස්ථාව ඇත්තේ කාටද? සමහරවිට අප තවමත් අවතක්සේරු කරන කණ්ඩායමක් ලෝකයේම අවධානය දිනා ගැනීමට සූදානමින් සිටිනවා විය හැකිය.