රෂිකා හෙන්නායක අගෝස්තු 17 , කොළඹ LNW :
මුළු මහත් ජාතියම ඩොලර් හිඟයෙන් හුස්ම හිරවෙමින්, තෙල් පෝලිම්වල සහ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ හිඟය හමුවේ මරණයට අභියෝග කරද්දී, මෙරට මූල්‍ය පද්ධතියේ මුරකරුවන් ලෙස සැලකෙන බැංකු නිලධාරීන් පිරිසක් විසින් සිදුකරන ලද මහා ද්‍රෝහී පාවාදීමක තොරතුරු දැන් අනාවරණය වෙමින් පවතී. සාමාන්‍ය ජනතාව රුපියලක් සොයා ගැනීමට දැඩි අරගලයක යෙදෙන මොහොතක, බැංකු පද්ධතියේ ඇතුළතින්ම එල්ල වූ මෙම මරු පහර රටේ ආර්ථිකයේ කොන්ද පණ ගැන්වීමට තිබූ අවසන් අවස්ථාවන් පවා අහුරා දමා ඇත.
කිසිදු භාණ්ඩයක් මෙරටට ආනයනය නොකර, මෙරට ප්‍රධාන පෙළේ පෞද්ගලික බැංකු හතරක් හරහා ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියනයක (රුපියල් කෝටි දසදහස් ගණනක) දැවැන්ත මුදලක් නීතිවිරෝධී ලෙස විදේශ රටවලට ගලා යාමට සැලැස්වීම පිටුපස ඇති මෙම ජාවාරම, හුදු මුදල් වංචාවක් නොව රටේ ජාතික ආරක්ෂාවට ද එල්ල කළ මරු පහරකි.
ශ්‍රී ලංකා අපරාධ විමර්ශන ඉතිහාසයේ නව පිටුවක් පෙරළමින්, මූල්‍ය අපරාධ විමර්ශන කොට්ඨාසය විසින් මෙරට ප්‍රධාන පෞද්ගලික බැංකු හතරක නිලධාරීන් සිව්දෙනෙකු එම බැංකු පරිශ්‍රයන් තුළදීම අත්අඩංගුවට ගනු ලැබීය. ලංකා ඉතිහාසයේ මෙවැනි මහා පරිමාණ මූල්‍ය මංකොල්ලයකට අදාළව බැංකු නිලධාරීන් පිරිසක් අත්අඩංගුවට ගත් පළමු අවස්ථාව මෙය ලෙස වාර්තා වේ. අත්අඩංගුවට ගත් සැකකරුවන් කොළඹ මහෙස්ත්‍රාත් අධිකරණයට ඉදිරිපත් කිරීමෙන් පසු අගෝස්තු 20 වැනිදා දක්වා රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කිරීමට අතිරේක මහෙස්ත්‍රාත්වරයා නියෝග කළේය.
මෙම දැවැන්ත මූල්‍ය මංකොල්ලයේ මහමොළකරු ලෙස හඳුනාගෙන ඇත්තේ ජෙෆ්රි මොහොමඩ් නමැති සංවිධානාත්මක අපරාධකරුවෙකි. ඔහු විසින් ඉතා සූක්ෂම ලෙස "ව්‍යාජ කවච සමාගම්" 36ක් පමණ පිහිටුවා තිබූ අතර, එම සමාගම්වල නාමයෙන් අදාළ පෞද්ගලික බැංකුවල ගිණුම් විවෘත කර ඇත.
මෙම ජාවාරම ක්‍රියාත්මක වී ඇත්තේ ‘උණ්ඩියල්’ (Undiyal) ක්‍රමයටය. භාණ්ඩ ආනයනය කරන මුවාවෙන් බැංකු පද්ධතිය හරහා ඩොලර් බිලියනයක මුදලක් පිටරටට යවා ඇති නමුත්, විමර්ශනවලදී හෙළි වී ඇත්තේ එම කිසිදු සමාගමක් හරහා මෙරටට කිසිදු භාණ්ඩයක් ගෙන්වා නොමැති බවයි. මෙය මූල්‍ය රෙගුලාසි සහ රටේ නීතිය අමු අමුවේ උල්ලංඝනය කරමින් සිදු කළ සූක්ෂම සංවිධානාත්මක අපරාධයකි.
වඩාත් කණගාටුදායක කරුණ නම්, මෙම ජාවාරම සාර්ථක කර ගැනීම සඳහා බැංකු නිලධාරීන් සෘජුවම දායක වීමයි. අත්අඩංගුවට ගත් පිරිස අතර එක් කළමනාකරුවෙකු සහ කනිෂ්ඨ විධායක/නිලධාරීන් තිදෙනෙකු සිටින අතර, ඔවුන් මෙම ජාවාරම්කරු සමඟ පෞද්ගලිකව සමීප සබඳතා පවත්වා ඇත. රටේ ආර්ථිකය අගාධයට ඇද දමන අතරතුර, ඔවුන් මෙම ජාවාරම්කරුගෙන් සතිපතා රුපියල් 30,000, 50,000 සහ ලක්ෂය බැගින් අල්ලස් ලබාගෙන තිබේ. එක් නිලධාරියෙකු එක් අවස්ථාවකදී රුපියල් ලක්ෂ 10ක මුදලක් පවා ලබාගෙන ඇති බව විමර්ශනවලදී තහවුරු විය.
"අත්අඩංගුවට ගත් බැංකු නිලධාරීන් සිව්දෙනා සහ ජාවාරම්කරු අතර පැවතියේ අතිශය රහසිගත සහ වෘත්තීය නොවන සබඳතාවකි. සෑම සිකුරාදාවකම පාහේ මොවුන් රහසිගතව හමුවී ඇති අතර, බැංකු රීති උල්ලංඝනය කරමින් නීතිවිරෝධී ගනුදෙනු සඳහා මග පෑදීම එම හමුවීම්වල ප්‍රධාන අරමුණ වී තිබේ."
මත්ද්‍රව්‍ය ජාලය සමඟ ඇති භයානක සබඳතාව
මෙම මූල්‍ය අපරාධය මුදල් අවභාවිතයකින් ඔබ්බට ගිය සමාජීය ව්‍යසනයක් බව විමර්ශන නිලධාරීන් පෙන්වා දෙයි. මෙම ජාවාරම හරහා පිටවූ මුදල් අතරින් රුපියල් මිලියන 6.5ක මුදලක් මත්ද්‍රව්‍ය ජාලයන් සමඟ සෘජුව සම්බන්ධ වී ඇති බවට තොරතුරු අනාවරණය වී ඇත. මෙය අයිස්බර්ග් එකක කෙළවරක් බඳුය; ඩොලර් බිලියනයක මුදලින් ඉතිරි අතිවිශාල ප්‍රමාණය කුමන ආකාරයේ පාතාල හෝ නීතිවිරෝධී ක්‍රියාවලියකට යොමු වී ඇත්දැයි යන්න බරපතළ සැකයකි.
බැංකු නිලධාරීන් විසින් සමාගම් ලියාපදිංචි සහතික පවා නිසි ලෙස පරීක්ෂා නොකර, “අපරාධකාරී මනසකින්” (Criminal Mindset) යුතුව මෙම කටයුතු සඳහා ආධාර අනුබල දී ඇති බවට පැමිණිල්ල පාර්ශ්වය චෝදනා කරයි.
කෙසේ වෙතත්, විත්තියේ නීතිඥවරුන් ඉදිරිපත් කළේ වෙනස්ම තර්කයකි. ඔවුන් පෙන්වා දුන්නේ අත්අඩංගුවට ගත් සිව්දෙනාගෙන් තිදෙනෙකුම කනිෂ්ඨ නිලධාරීන් වන බැවින්, මෙවැනි මහා පරිමාණ ගනුදෙනුවල නීත්‍යානුකූලභාවය සහ භාණ්ඩ ආනයනය කර ඇත්දැයි සෙවීම ඔවුන්ගේ විෂය පථයෙන් බැහැර වූ ඉහළ කළමනාකාරීත්වයේ වගකීමක් බවයි. ඩොලර් බිලියන ගණනක වංචාවක වගකීම මෙලෙස කනිෂ්ඨ නිලධාරීන් පිට පමණක් පැටවීම යුක්තිසහගත නොවන බව ඔවුන්ගේ තර්කය විය.
මෙම පුවත මෙරට බැංකු පද්ධතියේ අභ්‍යන්තර පාලන පද්ධතිය මුළුමනින්ම බිඳ වැටී ඇති බවටත්, අල්ලසට සහ දූෂණයට ඕනෑම මට්ටමක නිලධාරියෙකු නතු විය හැකි බවටත් ලැබුණු රතු එළියකි. රටේ ඩොලර් සංචිතය සිඳී යද්දී, බැංකු පද්ධතියේම "ඇතුළේ මිනිසුන්" ජාතික ධනය පිටරටට ඇද දැමීමට උදව් කිරීම ද්‍රෝහීකමකට නොදෙවැනි ක්‍රියාවකි.
