රෂිකා හෙන්නායක මැයි 14 ,ලෝකය (අවුට්බවුන්ඩ් ටුඩේ):
එක් රාත්‍රියකින් නිහඬ වූ දොකාඩියා පවුල
මුම්බායේ කාර්යබහුල පයිධොනි (Pydhonie) ප්‍රදේශයේ පැරණි ගොඩනැගිල්ලක පදිංචිව සිටි දොකාඩියා පවුලේ සාමාජිකයන් හතර දෙනාට පසුගිය අප්‍රේල් 25 වන දින අත්වූයේ අදහාගත නොහැකි ඛේදනීය ඉරණමකි. අබ්දුල්ලා, ඔහුගේ බිරිඳ නස්රීන් සහ ඔවුන්ගේ දියණියන් දෙදෙනා වන අයේෂා සහ සයිනාබ් යන හතර දෙනාම සිය නිවස තුළ මියගොස් සිටියදී හමුවීම මුළු මුම්බායම කැළඹූ සිදුවීමක් විය.
මෙම සිදුවීම වාර්තා වීමත් සමඟ ඉන්දීය මාධ්‍ය මෙය හැඳින්වීමට “කොමඩු මරණ” (Watermelon deaths) යන නාමය භාවිතා කළේය. ඒ මරණයට පෙර මෙම පවුලේ සාමාජිකයන් අවසන් වරට ආහාරයට ගෙන තිබුණේ කොමඩු පළතුරක් වීම හේතුවෙනි. එකම පවුලක සිව්දෙනෙකු එකවර නිහඬ කළ මෙම අභිරහස, සැබෑ මිනීමරුවා කවුදැයි සෙවීමට බලධාරීන් යොමු කළේය.
මරණයට හේතුව කොමඩු ආහාරයට ගැනීම බවට වූ කටකතා ලැව්ගින්නක් මෙන් සමාජය පුරා පැතිර ගියේය. කොමඩු පළතුර ස්වභාවිකවම විෂ වී ඇති බවට හෝ එයට වස මිශ්‍ර කර ඇති බවට පැතිර ගිය අසත්‍ය ප්‍රචාරයන් නිසා ඉන්දියාවේ වඩාත් ජනප්‍රිය ගිම්හාන පළතුරක් වන කොමඩු පරිභෝජනය කිරීමට ජනතාව බිය වූහ. මාධ්‍ය වාර්තා මඟින් ද කොමඩු අනුභවයේදී ප්‍රවේශම් වන ලෙස දිගින් දිගටම අනතුරු ඇඟවීම් නිකුත් කෙරිණි.
මෙම අහේතුක බිය හේතුවෙන් මුම්බායේ පළතුරු වෙළඳපොළ තුළ කොමඩු සඳහා පැවති ඉල්ලුම සීඝ්‍රයෙන් පහත වැටුණු අතර, එහි සෘජු ප්‍රතිඵලයක් ලෙස කොමඩු මිල ගණන් දරුණු ලෙස කඩා වැටුණි. මරණය පිළිබඳ විද්‍යාත්මක සත්‍යය හෙළි වීමටත් පෙර, වැරදි තොරතුරු මත පදනම් වූ මාධ්‍ය වාර්තාකරණය සමස්ත වෙළඳපොළක් අඩපණ කළ ආකාරය මෙහිදී පැහැදිලිව පෙනෙන්නට තිබුණි.
සින්ක් ෆොස්ෆයිඩ් (Zinc Phosphide)
කෙසේ වෙතත්, මුම්බාය අධිකරණ වෛද්‍ය විද්‍යාගාරයේ (Forensic Science Laboratory) මරණ පරීක්ෂණ වාර්තා මඟින් පෙන්වා දුන්නේ මරණයට හේතුව කොමඩු වල ස්වභාවිකව පවතින විෂක් නොව, මීයන් මර්දනය සඳහා භාවිතා කරන ‘සින්ක් ෆොස්ෆයිඩ්’ (Zinc Phosphide) නැමති අතිශය මාරාන්තික රසායනය බවයි. පරීක්ෂණ සඳහා පොලිසිය විසින් පවුල ආහාරයට ගත් කොමඩු වල ලෙලි (rinds) ද අත්අඩංගුවට ගෙන තිබුණි.
විද්‍යාගාරයේ අධ්‍යක්ෂ විජයි තකාලේ (Dr. Vijay Thakare) විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද දත්තයන්ට අනුව, මියගිය අයගේ ශරීර පටක සාම්පල පරීක්ෂා කිරීමේදී පහත අවයව හා ද්‍රව්‍යයන් තුළ මෙම රසායනය තැන්පත් වී තිබූ බව තහවුරු විය:
- අක්මාව (Liver)
- වකුගඩු (Kidney)
- ප්ලීහාව (Spleen)
- ආමාශගත ආහාර කොටස් (Stomach contents)
- පිත (Bile)
- උදර මේදය (Abdominal fat)
මීට අමතරව, ඔවුන් අනුභව කළ කොමඩු සාම්පල තුළ ද මෙම රසායනය අඩංගු වී තිබූ බව සොයාගැනුණි. මෙම විෂ රසායනයේ ක්‍රියාකාරිත්වය පිළිබඳව වෛද්‍ය භූෂාන් රොකාඩේ මෙසේ විස්තර කරයි:
"මෙම රසායනය ශරීරගත වූ විට හෝ තෙතමනය සමඟ ගැටුණු විට පොස්පීන් වායුව උත්පාදනය වේ. එමඟින් ශරීරයේ සෛලවලට ඔක්සිජන් භාවිත කිරීමේ හැකියාව අහිමි කරන අතර ශරීරයේ ප්‍රධාන අවයවවලට දැඩි බලපෑම් එල්ල කරයි." - වෛද්‍ය භූෂාන් රොකාඩේ.
සැබෑ මිනීමරුවා ‘සින්ක් ෆොස්ෆයිඩ්’ බව හඳුනා ගත්තද, එම රසායනය කොමඩු ගෙඩිය තුළට ඇතුළු වූයේ කෙසේද යන්න අභිරහසකි. සිද්ධිය වූ දින රාත්‍රියේ කාලරාමුව විමර්ශනය කිරීමේදී විශේෂ කරුණු කිහිපයක් අනාවරණය වේ. දොකාඩියා පවුල එදින රාත්‍රී 10:30 වන තෙක් ඥාතීන් පිරිසක් සමඟ බිරියානි ආහාරයට ගෙන ඇති අතර, අමුත්තන් පිටත්ව ගොස් පැය කිහිපයකට පසුව ඔවුන් කොමඩු ආහාරයට ගෙන තිබේ.
පොලිසිය මේ වන විටත් ඥාතීන්, මිතුරන් සහ අසල්වාසීන් ඇතුළු පුද්ගලයන් 40-50ක් පමණ ප්‍රශ්න කර ඇතත්, මෙය සැලසුම් සහගත මිනීමැරුමක් ද, සියදිවි හානිකර ගැනීමක් ද එසේත් නැතිනම් අහම්බෙන් සිදු වූ අනතුරක් ද යන්න පිළිබඳව තවමත් නිශ්චිත නිගමනයකට පැමිණ නොමැත. මරණයට පෙර ඔවුන් වමනය සහ පාචනය වැනි රෝග ලක්ෂණ වලින් පීඩා විඳ ඇති බව වෛද්‍ය වාර්තා සඳහන් කරයි.
දොකාඩියා පවුල ජීවත් වූ ගොඩනැගිල්ලේ දැඩි ලෙස මීයන්ගේ කරදරයක් පැවති බවත්, ඒ නිසාම එහි පදිංචිකරුවන් විවිධ මී විෂ වර්ග, ගම් වර්ග සහ සින්ක් ෆොස්ෆයිඩ් අඩංගු මී පාසානම් නිවෙස් තුළ බහුලව භාවිතා කරන බවත් අනාවරණය වී ඇත. අප අවට පරිසරයේ සාමාන්‍ය දෙයක් ලෙස පවතින මෙම රසායනික ද්‍රව්‍ය කෙතරම් භයානකද යන්න මෙහි ඇති සැබෑ අවදානමයි.
වෛද්‍යවරුන් පවසන පරිදි සින්ක් ෆොස්ෆයිඩ් ඉතා සුළු ප්‍රමාණයකින් ශරීරගත වීම පවා මාරාන්තික විය හැකිය. වමනය, පපුවේ තද ගතිය සහ හුස්ම ගැනීමේ අපහසුව සමඟින් රෝගියා ක්ෂණිකව කම්පනයට පත්වී මියයාමට මෙහි ඇති විෂ ස්වභාවය බලපායි.
මුම්බායේ දොකාඩියා පවුලට අත්වූ මෙම ඉරණම, අප එදිනෙදා ජීවිතයේදී භාවිතා කරන රසායනික ද්‍රව්‍යවල අවදානම සහ නොසැලකිලිමත්කමේ විපාක පිළිබඳව දරුණු පාඩමක් කියා දෙයි. සාමාන්‍ය පළතුරක් ලෙස පෙනුණු කොමඩු ගෙඩියක් මුළු පවුලක්ම විනාශ කළ මාරාන්තික අවියක් වූයේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව පවතින ගැටලුව තවමත් පිළිතුරු සොයමින් පවතී.
පින්තූරය AI විසිනි.
