කියුබාවේ අනාගතය වෙනස් කරන තීරණාත්මක හැරවුම් ලක්ෂ්‍යය: රාහුල් කැස්ත්‍රෝට එරෙහි ඇමරිකානු චෝදනා

රෂිකා හෙන්නායක මැයි 15 ,ලෝකය (අවුට්බවුන්ඩ් ටුඩේ):

2026 වසරේ මැයි මාසය එළඹෙන විට, ඇමරිකාව සහ කියුබාව අතර දශක ගණනාවක විරසකය එහි උපරිම තීව්‍රතාවයට ළඟා වී ඇත. වොෂින්ටනයේ නව පාලන තන්ත්‍රය විසින් එල්ල කරන ලද දැවැන්ත රාජ්‍යතාන්ත්‍රික සහ ආර්ථික පීඩනය හමුවේ, කියුබාව අද පවතින්නේ සිය පැවැත්ම පිළිබඳ අර්බුදයකට මුහුණ දෙමිනි. එක් පසෙකින් මුළු දිවයිනම සම්පූර්ණයෙන්ම අඳුරේ ගිල්වා ඇති බලශක්ති අවහිරයත්, අනෙක් පසින් 94 හැවිරිදි රාහුල් කැස්ත්‍රෝ ඉලක්ක කර ගනිමින් වසර 30කට පෙර සිදුවූ සිදුවීමක් පදනම් කරගෙන එල්ල වන නීතිමය ප්‍රහාරයත් හමුවේ හවානා පාලනය අද පෙර නොවූ විරූ "භූ-දේශපාලනික අඬුවකට" හසුවී තිබේ.

වසර 30කට පෙර සිදුවූ ගුවන් යානා අනතුර: නීතිමය මෙවලමක් ලෙස ඉතිහාසය හෑරීම

ඇමරිකානු බලධාරීන් දැන් සූදානම් වන්නේ 1996 වසරේදී “Brothers to the Rescue” නම් සංවිධානයට අයත් යානා දෙකක් කියුබානු ගුවන් හමුදාව විසින් බිම හෙළීමේ සිද්ධිය පදනම් කරගෙන රාහුල් කැස්ත්‍රෝට එරෙහිව අධිචෝදනා ගොනු කිරීමටයි. ෆ්ලොරිඩාවේ දකුණු දිස්ත්‍රික්කය සඳහා වූ ඇමරිකානු නීතිඥ කාර්යාලය (US Attorney’s Office for the Southern District of Florida) විසින් මෙහෙයවනු ලබන මෙම නීතිමය ක්‍රියාවලිය, හුදෙක් යුක්තිය පසිඳලීමකට වඩා පාලන තන්ත්‍රය වෙනස් කිරීම (regime change) සඳහා වන උපායමාර්ගික මෙහෙයුමකි. වත්මන් ආර්ථික සම්බාධක මගින් පමණක් කියුබානු රජය බිඳ දැමීමට නොහැකි වූ තැන, වොෂින්ටනය දැන් දශක තුනක් පැරණි නීතිමය ලීවරයක් භාවිතා කරමින් සිටී.

“දශක තුනකට පෙර සිදුවූ ගුවන් යානා බිම හෙළීමේ සිද්ධියක් පදනම් කරගනිමින්, 94 හැවිරිදි වියේ පසුවන රාහුල් කැස්ත්‍රෝ අධිකරණය හමුවට පැමිණවීමට ඇමරිකාව දරන උත්සාහය හුදු නීතිමය ක්‍රියාවලියකට එහා ගිය දැවැන්ත දේශපාලන මෙහෙයුමකි.”

බලශක්ති අර්බුදය: අඳුරේ ගිලෙන කියුබාව

කියුබාව අද මුහුණ දී සිටින බලශක්ති අර්බුදය ස්වාභාවික එකක් නොව, එය ඇමරිකාව විසින් සැලසුම් සහගතව නිර්මාණය කරන ලද්දකි. ජනාධිපති ට්‍රම්ප් විසින් හවානා නගරයට තෙල් සපයන ඕනෑම රටකට එරෙහිව අධික බදු (Heavy Tariffs) පැනවීමට තර්ජනය කිරීම හරහා “තෙල් අවහිර කිරීමේ” (de facto fuel blockade) ප්‍රතිපත්තියක් ක්‍රියාත්මක කර ඇත. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස කියුබාවේ බලශක්ති අමාත්‍ය විසෙන්ටේ ද ලා ඕ ලෙවී (Vicente de la O Levy) ප්‍රකාශ කළේ, රට සතු ඩීසල් සහ දැවී තෙල් සංචිත සම්පූර්ණයෙන්ම අවසන් වී ඇති බවයි. 2025 ජනවාරි මාසයේ සිට වෙනිසියුලාවෙන් ලැබුණු අරමුදල් සහ ඉන්ධන සැපයුම් නතර වීමත් සමඟ, මිලියන 11ක ජනතාවක් අද දිනපතාම අඳුරේ සහ අවිනිශ්චිතභාවයේ ගිලී සිටිති.

මෙම තීරණාත්මක මොහොතේදී CIA අධ්‍යක්ෂ ජෝන් රැට්ක්ලිෆ් ප්‍රමුඛ දූත පිරිසක් හවානා නුවරදී රහසිගත සාකච්ඡාවල නිරත විය. මෙහිදී ඇමරිකාව විසින් ඉදිරිපත් කළේ “කැරට් අලය සහ කස පහර” වැනි ද්විත්ව උපායමාර්ගයකි. එක් පසෙකින් මානුෂීය ආධාර ලෙස ඩොලර් මිලියන 100ක පැකේජයක් යෝජනා කරන අතර (කැරට් අලය), අනෙක් පසින් ඒ සඳහා “අර්ථවත් ප්‍රතිසංස්කරණ” (meaningful reforms) නම් කොන්දේසිය පනවා ඇත. මෙම ප්‍රතිසංස්කරණවලට එකඟ නොවන්නේ නම්, රාහුල් කැස්ත්‍රෝ ඇතුළු ඉහළ පෙළේ නායකයින්ට එරෙහිව අපරාධ චෝදනා (නීතිමය කස පහර) එල්ල කරන බවට වක්‍රව තර්ජනය කර ඇත. මෙය කියුබානු කොමියුනිස්ට් පාලනයේ අඩිතාලම දෙදරුම් කරවීමට එල්ල කළ ප්‍රබල ප්‍රහාරයකි.

වෙනිසියුලාවෙන් පසු මීළඟ ඉලක්කය කියුබාවද?

2025 වසරේදී ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සිය දෙවන ධුර කාලය ආරම්භ කිරීමත් සමඟ ලතින් ඇමරිකානු කලාපය කෙරෙහි දක්වන ආකල්පය වඩාත් ප්‍රචණ්ඩ මුහුණුවරක් ගෙන ඇත. වෙනිසියුලානු නායක නිකොලස් මදුරෝව ඇමරිකානු හමුදාව විසින් පැහැර ගැනීමෙන් (Military Abduction) පසු, වොෂින්ටනයේ ඊළඟ ඉලක්කය වී ඇත්තේ කියුබාවයි. “කියුබාව ඊළඟ ඉලක්කයයි” (Cuba is next) යනුවෙන් ජනාධිපති ට්‍රම්ප් කළ සෘජු අනතුරු ඇඟවීම හුදු වාචික තර්ජනයක් පමණක් නොවන බව වර්තමාන සිදුවීම් මාලාවෙන් තහවුරු වේ. වෙනිසියුලාවේදී භාවිතා කළ උපායමාර්ගයම දැන් කියුබාව කෙරෙහි ද යොදා ගනිමින් පවතී.

කියුබාව අද පසුවන්නේ එහි ඉතිහාසයේ ඉතාමත් තීරණාත්මක සන්ධිස්ථානයකය. එක් පසෙකින් 94 හැවිරිදි සිය ජ්‍යෙෂ්ඨ නායකයාට එල්ල වන නීතිමය පීඩනය සහ අනෙක් පසින් රටම අඩපණ කරන දැවැන්ත ආර්ථික අවහිරය හමුවේ කියුබානු විප්ලවයේ උරුමය දැඩි අභියෝගයකට ලක්ව ඇත. ඇමරිකාවේ මෙම උපායමාර්ගික මිරිකීම හමුවේ කියුබානු රජය ප්‍රතිසංස්කරණ සඳහා නම්‍යශීලී වේද, නැතහොත් අඳුරේම සිටිමින් සිය දේශපාලන ස්ථාවරය ආරක්ෂා කර ගැනීමට උත්සාහ කරයිද යන්න ඉදිරි මාස කිහිපය තුළ තීරණය වනු ඇත. කෙසේ වුවද, මෙම භූ-දේශපාලනික බල අරගලයේ අවසාන ගොදුර බවට පත්ව ඇත්තේ කියුබාවේ අහිංසක සාමාන්‍ය වැසියන්ය.