ආශිකා බ්රාහ්මණ
කොළඹ LNW:කොංගෝ ප්රජාතන්ත්රවාදී ජනරජය තුළ ඉබෝලා වසංගතය ඉතා වේගයෙන් පැතිරීම හෙත්වෙන් “අතිශයින්ම භයානක” තත්වයක් නිර්මාණය කර ඇති බව වෛද්ය පුණ්යායතනයක් වන Médecins Sans Frontières (MSF) අනතුරු අඟවා තිබේ.
ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය (WHO) විසින් වසංගතය ප්රකාශයට පත් කිරීමෙන් සති දෙකකට පසු, MSF නියෝජ්ය අධ්යක්ෂ වෛද්ය ඇලන් ගොන්සාලෙස් පැවසුවේ මීට පෙර කිසි දිනෙක “මෙතරම් රෝගීන්” මෙතරම් ඉක්මණින් වාර්තා වී නොමැති බවයි.
ඔහුගේ අදහස් පළ වූයේ ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයේ ප්රධානී වෛද්ය ටෙඩ්රොස් ඇඪනම් ගෙබ්රෙයිසස්, වෛරස් පාලනය කිරීමේ උත්සාහයන් අධීක්ෂණය කිරීම සඳහා නැගෙනහිර කොංගෝ පළාතේ ඉටුරි වෙත ගිය අවස්ථාවේදී MSF නියෝජ්ය අධ්යක්ෂ වෛද්ය ඇලන් ගොන්සාලෙස් ඒ බව පවසා තිබුණි.
කොංගෝවේ ඉටුරි යනු ඉබෝලා වසංගතයට දරුණු ලෙසම මුහුණ දී සිටින ප්රදේශයයි.
මේ වන විට කොංගෝ ප්රජාතන්ත්රවාදී ජනරජයේ සැක සහිත ඉබෝලා රෝගීන් 1,000 කට වැඩි සංඛ්යාවක් සිටින අතර අවම වශයෙන් මරණ 246 ක් සිදුව ඇති බව දැක්වෙයි. අසල්වැසි උගන්ඩාවෙන් තහවුරු වූ රෝගීන් නව දෙනෙකු සහ එක් මරණයක් වාර්තා වී ඇත.
“ඉටුරි පළාතේ ඉබෝලා රෝගය පැතිරීම ප්රකාශයට පත් කිරීමෙන් සති දෙකකට පසු, තත්වය අතිශයින් භයානකයි” යනුවෙන් ගොන්සාලෙස් ඊයේ (30) දින ප්රකාශයක් නිකුත් කරමින් කියා සිටියේය.
“ඉබෝලා වසංගතයක් ප්රකාශයට පත් කිරීමෙන් පසු මෙතරම් ඉක්මණින් රෝගීන් සංඛ්යාවක් වාර්තා වී නැත,” ඔහු පැවසීය.
නමුත් මෙහි පවතින අවාසනාවන්ත තත්ත්වය වන්නේ මෙම වසංගතයේ සැබෑ පරිමාණය සහ බරපතලකම කිසිවෙකු නොදන්නා බවයි. නව සැක සහිත රෝගීන් දිනපතා වාර්තා වෙමින් පවතින නමුත් සාම්පල සිය ගණනක් පරීක්ෂාවට ලක් කර නොමැති බවද වාර්තා වී තිබේ.
දේශසීමා සහ ගුවන් තොටුපළ වසා දැමීම් ඇතුළු “ප්රධාන සීමාවන්” හේතුවෙන් බහාලුම් මෙන්ම සහ මානුෂීය ආධාර බෙදා හැරීම් ප්රමාද වෙමින් පවතින බවද සඳහන්. මේ අතර කොංගෝවේ පවතින ගැටුම් ද ඉබෝලා වසංගත ප්රතිචාරයට සැලකිය යුතු ලෙස බාධා කරන බව ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය නැවත නැවතත් අනතුරු අඟවා තිබේ.
සෙනසුරාදා ඉටුරි පළාත් අගනුවර වන බුනියා වෙත පැමිණි පසු, ටෙඩ්රොස් පැවසුවේ තමා සහ ඔහුගේ කණ්ඩායම කොංගෝවේ සිටින බවයි. ඒ, “ප්රතිචාරය ක්රියාත්මක වන ආකාරය සහ උදව් කිරීමට අභියෝග තිබේදැයි බැලීමට” බවට ඔහු පවසා තිබේ.
වසංගතයේ මධ්යයේ සිටින ප්රජාවන්ගෙන් ඔහු ඉල්ලා සිටියේ රෝගයට එරෙහිව සටන් කිරීමේදී විශාල කාර්යභාරයක් ඉටු කරන ලෙසයි. ඔවුන් “ගැටළු වඩා හොඳින් තේරුම් ගෙන ඇති අතර විසඳුම ද ඔවුන් දනී” යනුවෙන් ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයේ ප්රධානියා පවසයි.
අවමංගල්ය උත්සවවලදී තම මළවුන්ට ගෞරව කිරීම කොතරම් වැදගත් දැයි තමා දන්නා නමුත් නමුත් දැන් එය භයානක බව ඔහු අනතුරු ඇඟවා තිබේ.
“ඉබෝලා රෝගයෙන් මියගිය අයගේ සිරුරු ස්පර්ශ කිරීම ඇතුළු ඇතැම් පුරුදු වෛරසය තවදුරටත් පැතිරවිය හැකිය. අපට අහිමි වූ අය ගැන අපි ශෝක වන අතර, අපට තවත් කෙනෙකු අහිමි නොවන පරිදි සහ ශෝකයේ චක්රයකට නොපැමිණීමට අපට හැකි සෑම දෙයක්ම කළ යුතුය” යනුවෙන් ඔහු පැවසීය.
රුධිරය, වමනය, පාචනය, කෙළ, මුත්රා, ශුක්රාණු සහ දහඩිය ඇතුළු ආසාදිත පුද්ගලයෙකුගේ ශරීර තරල සමඟ සෘජු සම්බන්ධතා හරහා ඉබෝලා පැතිරෙන අතර ඉඳිකටු, ඇඳ ඇතිරිලි හෝ ඇඳුම් වැනි වස්තූන් ස්පර්ශ කිරීමෙන් ද එය සම්ප්රේෂණය විය හැකි බව පෙන්වා දී තිබේ.
