රෂිකා හෙන්නායක ජූලි 22, ලෝකය (අවුට්බවුන්ඩ් ටුඩේ):
2026 වසරේ පාපන්දු ලෝක කුසලාන අවසාන මහා තරඟයේදී ස්පාඤ්ඤය සිය දෙවන ලෝක කිරුළ දිනාගනිමින් ඉතිහාසය ලියද්දී, මුළු ලොවම මෙසී හෝ රොනාල්ඩෝ වැනි “GOAT” (Greatest of All Time) හෙවත් සර්වකාලීන විශිෂ්ටයින් ගැන උණුසුම් විවාදයක පැටලී සිටියේය. නමුත් එම මොහොතේම, ඉන්දියාවේ ජාර්කන්ඩ් ප්‍රාන්තයේ තිරිල්බාසා (Tirilbasa) නම් දුරස්ථ ගම්මානයේ “GOAT” යන වචනයට ලැබුණේ සැබෑ අර්ථයකි. එහිදී ධූලි නැගුණු පාපන්දු පිටියේ දුවන ක්‍රීඩකයින් සිහින මැව්වේ රන් කුසලාන ගැන නොව, තම ගමට රැගෙන යාමට ලැබෙන පණ ඇති එළුවන් (Goats) රැලක් පිළිබඳවය.
චයිබාසා (Chaibasa) දිස්ත්‍රික්කයේ ගෝත්‍රික ජනතාවගේ හදගැස්ම බඳු වූ ‘රංගිලා ස්ටාර්’ (Rangila Star) තරඟාවලිය හුදෙක් ක්‍රීඩාවක් පමණක් නොවේ. එය ලෝක කුසලාන උණටත් වඩා තදින් ගම්මාන 64ක ජනතාව වෙලාගත් සංස්කෘතික මංගල්‍යයකි. මලුවලින් නැගෙන ශබ්ද විකාශන යන්ත්‍රවල හඬ, බිම වාඩිවී මස් ව්‍යංජනයක සුවඳ විඳින ප්‍රේක්ෂකයින් සහ දේශීය ‘මඩියා’ (Madia) සහල් මත්පැන් පානය කරමින් පවත්වන උත්සවශ්‍රීය මැද, පාපන්දු ක්‍රීඩාව එහි වඩාත් ආකර්ශනීය දේශීය මුහුණුවර ලබයි.
ජයග්‍රාහී කුසලානය එළුවන් තිදෙනෙකි!
මෙම තරඟාවලියේ කැපී පෙනෙනම අංගය වන්නේ ජයග්‍රාහකයින්ට පිරිනමන අමුතුම වර්ගයේ කුසලානයයි. අවසාන මහා තරඟයේදී ‘කුම්බරාම්’ (Kumbaram) කණ්ඩායම 1-0ක් ලෙස පරාජය කළ ‘NCS මෞඩි’ (NCS Maudi) කණ්ඩායමට ලැබුණේ දිලිසෙන ලෝහමය කුසලානයක් නොවේ. ඔවුන්ගේ නායක සචින් දේවාම්ට (Sachin Devam) සිය ජයග්‍රාහී ත්‍යාගය වූ එළුවන් තිදෙනා කිලෝමීටර් 10ක් ඈතින් පිහිටි තම ගමට රැගෙන යාම සඳහා ත්‍රිරෝද රථයක් කුලියට ගැනීමට පවා සිදු විය.
ත්‍යාග පිරිනමනු ලබන්නේ පහත පරිදිය:
| ස්ථානය | මුදල් ත්‍යාගය (ඉන්දියානු රුපියල්) | එළුවන් (Khassi) සංඛ්‍යාව |
| ප්‍රථම ස්ථානය | 15,000 | 03 |
| දෙවන ස්ථානය | 12,000 | 02 |
| තෙවන ස්ථානය | 9,000 | 01 |
| සිව්වන ස්ථානය | 9,000 | 01 |
මෙහි විශේෂත්වය වන්නේ හොඳම ක්‍රීඩකයා හෝ දක්ෂතම ගෝල රකින්නා වැනි තනි පුද්ගල දක්ෂතා සඳහා මුදල් ත්‍යාග පමණක් හිමි වීමයි. එළුවන් හිමි වන්නේ කණ්ඩායමකට පමණි. එයින් අදහස් වන්නේ ජයග්‍රාහී එළුවන් ගමට රැගෙන ගොස් මුළු ගම්මානයම එක්ව පවත්වන ‘ඛාසි විනෝද චාරිකාවක්’ (Khassi picnic) හෙවත් සාමූහික මස් භෝජන සංග්‍රහයක් සඳහා මග විවර වීමයි.
පාපන්දු නීතිවලට දේශීය මුහුණුවරක්
තිරිල්බාසාහි පාපන්දු ක්‍රීඩාව FIFA නීති පොතට පමණක් සීමා නොවේ. ඔවුන්ගේ සාම්ප්‍රදායික ‘මුන්ඩා-මංකි’ (Munda-Manki) පාලන ක්‍රමය හා බද්ධ වූ විශේෂ නීති මාලාවක් මෙහි ක්‍රියාත්මක වේ. වඩාත්ම වැදගත් නීතිය වන්නේ සෑම කණ්ඩායමකම සිටින ක්‍රීඩකයින් 9 දෙනාගෙන් අවම වශයෙන් 6 දෙනෙකුම එකම ගම්මානයට අයත් විය යුතු වීමයි. මෙය පිටස්තර ‘කුලී’ ක්‍රීඩකයින් ගෙන ඒම වළක්වන අතර ගමේ එකමුතුකම සහ දේශීය තරුණයින්ගේ දක්ෂතා මතු කරලීමට ඉවහල් වේ.
ගැලුබාසා (Galubasa FC) කණ්ඩායමේ සුධර්ශන් ටියු පවසන පරිදි, මෙහි ‘ඕෆ්සයිඩ්’ (offside) නීතියක් නැත. පිටියේ ඕනෑම තැනක සිට ගෝලයක් ලබා ගැනීමට ක්‍රීඩකයින්ට නිදහස ඇත. මෙය ක්‍රීඩාව වඩාත් වේගවත් සහ ආකර්ශනීය එකක් බවට පත් කරයි.
‘ඛාසි’ (Khassi) සහ ‘හෝ’ (Ho) ගෝත්‍රික සංස්කෘතිය
චයිබාසා ප්‍රදේශයේ වෙසෙන ‘හෝ’ (Ho) ගෝත්‍රිකයන්ට එළුවන් හෙවත් ‘ඛාසි’ යනු සතෙකුට වඩා ඔවුන්ගේ අභිමානයේ සංකේතයකි. උපතේදී වෘෂණ කෝෂ ඉවත් කර මස් පිණිසම විශේෂයෙන් ඇතිදැඩි කරන මෙම එළුවන්ගේ මස් ඔවුන්ගේ ඕනෑම උත්සවයකට නැතුවම බැරි අංගයකි. තරඟාවලිය අතරතුර විවේකීව ‘මඩියා’ සහල් මත්පැන් පානය කරන සහ වරින් වර කුකුළන් අල්ලන ක්‍රීඩාවල (Rooster-catching) නිරත වන ප්‍රජාවට, පාපන්දු ජයග්‍රහණය යනු තම සංස්කෘතික බැඳීම් අලුත් කර ගැනීමකි.
තරඟ සංවිධායක රාජ් කේෂ්රි පවසන පරිදි…
“ඛාසි නැතිව අපේ උත්සව අසම්පූර්ණයි. විවාහ මංගල්‍යයකදී කුකුළු මස් කොපමණ දුන්නත් ඛාසි මස් නැත්නම් ගම්වැසියන් අසතුටු වෙනවා.”
අද මෙතරම් උද්‍යෝගයකින් පාපන්දු පවත්වන චයිබාසා ප්‍රදේශය දශකයකට පෙර පැවතියේ මාවෝවාදී කැරලි (Maoist insurgency) මැද භීෂණය රජකළ කලාපයක් ලෙසය. 2011 වසරේදී රජය මෙම ප්‍රදේශයේ පාලනය තහවුරු කර ගැනීමත් සමඟ අවි ආයුධවල හඬ නිහඬ වී ක්‍රීඩාවේ ජයඝෝෂාව ඇසෙන්නට විය. මෙම සාමකාමී පරිවර්තනය නිසාම මලති මුන්ඩා (Malati Munda) වැනි ක්‍රීඩිකාවන් ග්‍රාමීය පිටිවලින් බිහිවී ජාතික තලයට පිවිසීමට සමත් වී ඇත. අද වන විට, මාවෝවාදීන්ගේ තර්ජන වෙනුවට මෙහි ඇසෙන්නේ ක්‍රීඩා ක්ලබ්වල සාමාජිකයින්ගේ සැලසුම්ය.
ඩිජිටල් අවකාශයේ ග්‍රාමීය පාපන්දු හඬ
තුවක්කුවල හඬ නිහඬ වීමත් සමඟ ගම්මානයේ ඩිජිටල් හඬ අවදි වී ඇත. හරිෂ් හෙම්බ්‍රම් (Harish Hembram) වැනි යූ ටියුබ් (YouTube) නිර්මාණකරුවන් ලක්ෂ දෙකකට අධික ග්‍රාහකයින් පිරිසකට මෙම තරඟාවලි සජීවීව පෙන්වයි. ග්‍රාමීය පාපන්දු හරහා ඔහු මසකට ඉන්දියානු රුපියල් 20,000ක පමණ ආදායමක් ලබන අතර, එයින් පෙනී යන්නේ දුරස්ථ ගම්මානයක ක්‍රීඩා ආශාව අද වන විට ලෝක ව්‍යාප්ත ඩිජිටල් වෙළඳපොළක් බවට පත්ව ඇති ආකාරයයි.
ප්‍රවීණ ක්‍රීඩා ලේඛක සංදීප් මෙනන් පවසන පරිදි, ඉන්දියාව ගෝලීය පාපන්දු ශ්‍රේණිගත කිරීම්වල කොතැනක සිටියත්, බිම් මට්ටමේ පවතින මෙම “අධි-දේශීය” (hyper-local) කීර්තිය අසමසමයි. තිරිල්බාසා වැසියන්ට තම ගම වෙනුවෙන් ක්‍රීඩා කර එළුවෙකු දිනා ගැනීම, යුරෝපා ලීගයක කුසලානයක් දිනා ගැනීමට වඩා උතුම් අභිමානයකි.
