ඊශ්‍රායල–තුර්කි රාජ්‍යතාන්ත්‍රික ගැටුම උග්‍ර වෙයි: නෙතන්යාහුට එරෙහි ඉන්ටර්පෝල් ඉල්ලීමෙන් පසු දෙපාර්ශ්වයෙන් දැඩි ප්‍රතිචාර

සටහන: සශිකලා මධුෂාණි
අගෝස්තු මස 23: ලෝකය(අවුට්බවුන්ඩ් ටුඩේ): ඊශ්‍රායලය සහ තුර්කිය අතර පවතින දැඩි රාජ්‍යතාන්ත්‍රික ආතතිය තවදුරටත් උග්‍ර වී තිබේ.

තුර්කි බලධාරීන් ඊශ්‍රායල අගමැති බෙන්ජමින් නෙතන්යාහුට එරෙහිව ඉන්ටර්පෝල් Red Notice එකක් ඉල්ලා සිටීමට පියවර ගැනීමත් සමඟ දෙරටේ නායකයන් අතර වාචික ගැටුමද තීව්‍ර වී ඇත.

තුර්කි අධිකරණ ක්‍රියාමාර්ගය සම්බන්ධ වී ඇත්තේ ගාසා තීරයට මානුෂීය ආධාර රැගෙන යමින් සිටි Global Sumud Flotilla නෞකා සමූහයට එරෙහි ඊශ්‍රායල ක්‍රියාමාර්ගය සම්බන්ධයෙන් තුර්කි අධිකරණ බලධාරීන් නෙතන්යාහු ඇතුළු ඊශ්‍රායල පුද්ගලයන්ට එරෙහිව මනුෂ්‍යත්වයට එරෙහි අපරාධ, ජන සංහාරය සහ වෙනත් බරපතළ චෝදනා සම්බන්ධයෙන් නඩු පවත්වාගෙන යන බව වාර්තා වේ.

තුර්කි අධිකරණ අමාත්‍ය අකින් ගුර්ලෙක් සඳහන් කර ඇත්තේ නෙතන්යාහු සහ තවත් ඊශ්‍රායල පාර්ශ්වයකට එරෙහිව ඉන්ටර්පෝල් Red Notice නිකුත් කරන ලෙස ඉල්ලීමක් ඉදිරිපත් කිරීමට පියවර ගෙන ඇති බවයි. කෙසේ වෙතත්, Red Notice එකක් යනු ස්වයංක්‍රීය ජාත්‍යන්තර අත්අඩංගුවට ගැනීමේ නියෝගයක් නොවන අතර, එය සාමාජික රටවලට පුද්ගලයෙකු සොයා ගැනීමට සහ අවශ්‍ය නම් තාවකාලිකව රඳවා ගැනීමට ඉල්ලා සිටින ජාත්‍යන්තර පොලිස් සහයෝගීතා නිවේදනයකි.

මෙම පියවරට ප්‍රතිචාර දක්වමින් නෙතන්යාහුගේ කාර්යාලය තුර්කි ජනාධිපති රිසෙප් තායිප් එර්දොගාන් දැඩි ලෙස විවේචනය කර ඇති අතර, ඔහු “යුදෙව් විරෝධී ඒකාධිපතියෙකු” ලෙස හැඳින්වීය. එම වචන ඊශ්‍රායල අගමැති කාර්යාලය විසින් සිදුකළ දේශපාලන චෝදනාවක් ලෙස සැලකිය යුතු අතර, ස්වාධීනව තහවුරු වූ කරුණක් ලෙස ඉදිරිපත් කිරීම සුදුසු නොවේ.

දෙරට අතර ආතතිය වැඩිවීමට තවත් ප්‍රධාන හේතුවක් වී ඇත්තේ සිරියාවේ Abu al-Duhur ගුවන් හමුදා කඳවුරට ඊශ්‍රායලය එල්ල කළ ගුවන් ප්‍රහාරයයි. ඊශ්‍රායලය පවසන්නේ එම ස්ථානයේ තුර්කි හමුදා යෙදවීමක් සිදුවිය හැකි බවට තිබූ ආරක්ෂක තොරතුරු හේතුවෙන් ප්‍රහාරය සිදු කළ බවයි. කෙසේ වෙතත්, තුර්කිය එවැනි හමුදා යෙදවීමක් පැවති බව ප්‍රතික්ෂේප කර ඇති අතර, ප්‍රහාරය හෙළා දැක තිබේ.

එම සිදුවීම සම්බන්ධයෙන් එක්සත් ජනපද විශේෂ නියෝජිත ටොම් බැරැක්ද කනස්සල්ල පළ කර ඇති අතර, ප්‍රහාරය කලාපීය ගැටුමක් දක්වා වර්ධනය වීමේ අවදානමක් ඇති කළ බවට අනතුරු අඟවා ඇත. ඊශ්‍රායල ආරක්ෂක බලධාරීන් ප්‍රහාරය සාධාරණීකරණය කරමින් එය විශ්වාසදායක ආරක්ෂක තොරතුරු මත පදනම් වූ බව පවසා තිබේ.

තුර්කිය සිරියාවේ නව පාලනය සමඟ සිය හමුදා සහ ආරක්ෂක සබඳතා පුළුල් කරමින් සිටින අතර, සිරියාවේ තුර්කි බලපෑම වර්ධනය වීම ඊශ්‍රායලයේ ආරක්ෂක සැලසුම් සඳහා වැඩි අවධානයක් ලබා දෙන කරුණක් බව වාර්තා වේ. මේ හේතුවෙන් ගාසා අර්බුදයට අමතරව සිරියාවද දෙරට අතර උග්‍ර වන ආරක්ෂක හා භූදේශපාලනික තරගයේ නව කේන්ද්‍රස්ථානයක් බවට පත්වෙමින් තිබේ.