රෂිකා හෙන්නායක සැප්තැම්බර් 10, කොළඹ LNW :

2023 ඔක්තෝබර් 7 වැනිදා, ඉශ්‍රායල ඉතිහාසයේ කළු පැල්ලමක් තබමින් එල්ල වූ හමාස් ප්‍රහාරයෙන් අවම වශයෙන් පුද්ගලයන් 1,195 දෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත්වූ අතර 251 දෙනෙකු ප්‍රාණ ඇපකරුවන් ලෙස රැගෙන යන ලදී. අදින් වසර තුනකට පෙර සිදුවූ එම මහා ඛේදවාචකය වළක්වා ගැනීමට අවස්ථාවක් තිබුණේද යන ප්‍රශ්නය, 2026 වසරේ මේ මොහොතේ ඉශ්‍රායල දේශපාලන කරළිය යළිත් උඩුයටිකුරු කරමින් තිබේ. ප්‍රමුඛ පෙළේ හාර්ට්ස් (Haaretz) පුවත්පත මෑතකදී කළ ආන්දෝලනාත්මක හෙළිදරව්වක් නිසා අගමැති බෙන්ජමින් නෙතන්යාහු දැඩි අර්බුදයකට මැදිව සිටින අතර, ඔහු දැන් පුවත්පතට එරෙහිව නීතිමය සටනකට අවතීර්ණ වී සිටී.

"භූමිකම්පාවක් බලාපොරොත්තු වන්න": සින්වර්ගේ රහසිගත පණිවිඩය

හාර්ට්ස් වාර්තාවට අනුව, 2023 ඔක්තෝබර් ප්‍රහාරයට දින කිහිපයකට පෙර එවකට හමාස් නායකයාව සිටි යාහ්යා සින්වර් (Yahya Sinwar) විසින් එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ (UAE) අතරමැදියෙකු හරහා අතිශය රහසිගත පණිවිඩයක් මුදාහැරියේය. සිරකරු හුවමාරු සාකච්ඡා ඇනහිටීම සහ ගාසා තීරයේ දිගින් දිගටම පවතින අවහිර කිරීම් සම්බන්ධයෙන් සින්වර් සිටියේ දැඩි කෝපයෙනි.

ඔහු තම පණිවිඩය මඟින් දන්වා සිටියේ තමන් “විශාල පුදුමයක්” සූදානම් කරමින් සිටින බවයි. එහි අඩංගු වූ වඩාත් බරපතලම වැකිය වූයේ, “ඉශ්‍රායලයට භූමිකම්පාවක් බලාපොරොත්තු වන්නැයි (expect an earthquake) පවසන්න” යන්නයි. ජ්‍යෙෂ්ඨ දේශපාලන විශ්ලේෂකයෙකු ලෙස මා දකින්නේ, මෙය හුදු වාචික තර්ජනයක් නොව, ඉශ්‍රායල ආරක්ෂක පද්ධතියේ පදනම සොලවාලීමට කළ මූලෝපායික පූර්ව අනතුරු ඇඟවීමක් බවයි.

නොසලකා හරින ලද බුද්ධි තොරතුරු: UAE හි මැදිහත්වීම

මෙම පණිවිඩයේ බරපතලකම වටහාගත් එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ ජනාධිපති මොහොමඩ් බින් සයීඩ් (MBZ), වහාම ක්‍රියාත්මක වී එම තොරතුරු ඉශ්‍රායලයේ අභ්‍යන්තර ආරක්ෂක අංශය වන ‘ෂින් බෙට්’ (Shin Bet) වෙත යොමු කර ඇත. එහෙත්, ඉශ්‍රායල ආරක්ෂක අංශ එම අනතුරු ඇඟවීම මුළුමනින්ම බැහැර කළ බව හාර්ට්ස් වාර්තාව පවසයි.

වඩාත් තීරණාත්මක කරුණ නම්, MBZ විසින් පසුව සෘජුවම අගමැති නෙතන්යාහු වෙත දුරකථන ඇමතුමක් ලබා දෙමින් මේ පිළිබඳව දැනුවත් කර තිබීමයි. කෙසේ වෙතත්, රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික මට්ටමින් එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය මෙම සිදුවීම සනාථ කිරීමෙන් වැළකී සිටියි:

“එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ රජය මාධ්‍ය වාර්තා හෝ රජයේ නායකයන් අතර සිදුවන සංවාද පිළිබඳ සමපේක්ෂන සම්බන්ධයෙන් අදහස් දක්වන්නේ නැත.” – එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ විදේශ අමාත්‍යාංශය.

නෙතන්යාහුගේ ප්‍රතිචාරය: "මෙය වාමාංශික මැතිවරණ ව්‍යාපාරයකි"

අගමැති නෙතන්යාහු මෙම චෝදනා හමුවේ නිහඬ වූයේ නැත. ඔහු X (Twitter) පණිවිඩයක් නිකුත් කරමින් ප්‍රකාශ කළේ හාර්ට්ස් වාර්තාව “සම්පූර්ණයෙන්ම අසත්‍ය සහ ගෙතූ කතාවක්” බවයි. ඔහු පුවත්පතට මෙන්ම එහි ලේඛකයන් වන ශ්ලෝමි එල්ඩර් (Shlomi Eldar) සහ රූත් යාවල් (Ruth Yaval) ට එරෙහිව නඩු පවරන ලෙස තම නීතිඥයන්ට නියෝග කර ඇත.

නෙතන්යාහු අවධාරණය කරන්නේ තම ජාතික ආරක්ෂක කවුන්සිලය සහ හමුදා ලේකම්වරයා විසින් එම දිනවල දුරකථන වාර්තා (call logs) සූක්ෂ්ම ලෙස පරීක්ෂා කළ බවත්, එවැනි ඇමතුමක් පිළිබඳ කිසිදු සාක්ෂියක් හමු නොවූ බවත්ය. එහෙත්, ජ්‍යෙෂ්ඨ පුවත්පත් කලාවේදියෙකු ලෙස අප දන්නා කරුණක් වන්නේ, රාජ්‍ය නායකයන් අතර සිදුවන ඇතැම් සංවේදී “පසුපස දොරටු” (back-channel) සාකච්ඡා නිල වාර්තා පොත්වල ලියැවෙන්නේ කලාතුරකින් බවයි. නෙතන්යාහු මෙම වාර්තාව හඳුන්වා දුන්නේ “වාමාංශිකයින්ගේ මැතිවරණ ව්‍යාපාරයේ” තවත් එක් නින්දිත පියවරක් ලෙසයි.

මුහම්මද් දහ්ලාන් සහ මූලෝපායික අවධානය වෙනතකට යොමු කිරීම

මෙම අර්බුදයට නව දේශපාලන මානයක් එක් කරමින්, නෙතන්යාහු චෝදනා කරන්නේ මෙම “අසත්‍ය” වාර්තාව පිටුපස එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ වසන පලස්තීන දේශපාලන චරිතයක් වන මුහම්මද් දහ්ලාන් (Muhammad Dahlan) සිටින බවයි. මෙය නෙතන්යාහු විසින් තමන්ට එල්ල වන ප්‍රබල බුද්ධි අංශ චෝදනාවලින් ජනතා අවධානය වෙනතකට යොමු කිරීම සඳහා භාවිතා කරන උපක්‍රමශීලී උපායමාර්ගයක් බව පෙනෙන්නට තිබේ. කෙසේ වෙතත් දහ්ලාන්ගේ පාර්ශවය මෙම චෝදනා තරයේ ප්‍රතික්ෂේප කර ඇත.

මැතිවරණ උණුසුම සහ ඔක්තෝබර් සටන

2026 සැප්තැම්බර් මාසයේ පසුවන අපට මෙම වාර්තාවේ "කාලීන වැදගත්කම" හඳුනා ගැනීම අපහසු නැත. ලබන ඔක්තෝබර් මාසයේදී පැවැත්වීමට නියමිත ක්නසෙට් (Knesset) මැතිවරණය ඉලක්ක කර ගනිමින් ඉශ්‍රායල දේශපාලන වේදිකාව ගිනියම් වී තිබේ. මත විමසුම් වලට අනුව නෙතන්යාහු පසුබෑමකට ලක්ව සිටින අතර, හිටපු හමුදා ප්‍රධානී ගාඩි අයිසන්කොට් (Gadi Eisenkot) ගෙන් ඔහුට එල්ල වන්නේ දැවැන්ත අභියෝගයකි. 2023 ඔක්තෝබර් 7 වළක්වා ගැනීමට තිබූ අවස්ථාව මඟ හැරීම පිළිබඳ චෝදනාව නෙතන්යාහුගේ දේශපාලන ගමන තීරණය කරන ප්‍රධාන සාධකය වනු ඇත.