රෂිකා හෙන්නායක සැප්තැම්බර් 20, කොළඹ LNW :

2026 අයිචි-නගෝයා ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙල: දීප්තිමත් සමාරම්භයකින් වැසුණු ජපානයේ සංවිධානාත්මක අවුල් ජාලය

ජපානය යනු නිරවද්‍යතාව, විනය සහ අසමසම ආගන්තුක සත්කාරය පිළිබඳ ලෝක ප්‍රසිද්ධියක් උසුලන රටකි. එහෙත් 2026 අයිචි-නගෝයා ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙල ආරම්භ වීමටත් පෙර සිටම එරටින් වාර්තා වූයේ එම ප්‍රතිරූපයට කිසිසේත්ම නොගැලපෙන, අවුල් සහගත තත්ත්වයකි. පසුගියදා නගෝයා හි මිසුහෝ පාර්ක් ක්‍රීඩාංගණයේදී පැවැත්වූ සමාරම්භක උළෙල වර්ණ සහ ශබ්දයන්ගෙන් පිරි උත්කර්ෂවත් උත්සවයක් වුවද, එම දීප්තිමත් ආවරණයට යටින් බරපතල සංවිධානාත්මක අසාර්ථකත්වයන් රැසක් සැඟවී තිබේ. ක්‍රීඩකයින් සහ නිලධාරීන් අතර මේ වන විටත් මතු වී ඇති දැඩි නොසන්සුන්තාවය හමුවේ, ජපානයේ මෙම “අස්ථාවර සූදානම” (rocky build-up) පිළිබඳව දැන් ලෝකයේම අවධානය යොමු වී ඇත.

මෙවර ක්‍රීඩා උළෙලේ සංවිධායකයින් වියදම් අවම කිරීමේ පියවරක් ලෙස සාම්ප්‍රදායික “ක්‍රීඩා ගම්මානයක්” (Games Village) ඉදිකිරීම වෙනුවට අනුගමනය කළේ අමුතුම පිළිවෙතකි. ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන් සහ නිලධාරීන් 17,000ක් පමණ නවාතැන් ගෙන සිටින්නේ හෝටල් කාමර, තාවකාලිකව සකස් කළ ලී කන්ටේනර් පෙට්ටි සහ මගී නෞකාවක් තුළය.

මෙම තීරණය ජපානය වැනි තාක්ෂණිකව දියුණු රටක සංවිධාන ශක්තිය පිළිබඳ බරපතල ප්‍රශ්නාර්ථයක් මතු කරයි. දකුණු කොරියානු පැසපන්දු කණ්ඩායම පවසන්නේ ‘ගාර්ඩන් පියර්’ (Garden Pier) හි පිහිටි කන්ටේනර් පෙට්ටි ඔවුන්ගේ උස මහත ක්‍රීඩකයින්ට කිසිසේත්ම ප්‍රමාණවත් නොවන තරම් පටු සහ අපහසු බවයි. තත්ත්වය කෙතරම් උග්‍ර වූයේද යත්, ඉන්දීය ක්‍රිකට් පාලක මණ්ඩලය සිය සුපිරි තරු පිරිමි ක්‍රිකට් කණ්ඩායම සඳහා වෙනම හෝටලයක් වෙන් කිරීමට පියවර ගත්තේ සංවිධායකයින් ලබා දුන් නවාතැන් පහසුකම් කිසිසේත්ම ප්‍රමාණවත් නොවන බැවිනි. ලෝක මට්ටමේ දක්ෂතා දක්වන ක්‍රීඩකයින් සඳහා තාවකාලික ලී පෙට්ටි ලබා දීම තුළ ඇති උත්ප්‍රාසය සුළුපටු නොවේ.

කෙසේ වෙතත්, ඉහළ නිලධාරීන් මේ පිළිබඳව දක්වන්නේ සර්වශුභවාදී අදහසකි:

“මම මෙහි නවාතැන් පහසුකම් පිළිබඳව ඇත්තටම පැහැදීමට පත්ව සිටිනවා.” — කර්ස්ටි කෝවෙන්ට්රි, ජාත්‍යන්තර ඔලිම්පික් කමිටු (IOC) සභාපති.

ප්‍රවාහන අවුල: අතරමං වූ ක්‍රීඩකයින් සහ වැරදුණු ගමන් මඟ

සංවිධාන කටයුතුවල ඇති දුර්වලතා නවාතැන්වලට පමණක් සීමා නොවී ප්‍රවාහන සේවාව දක්වාම පැතිරී තිබීම කනගාටුදායකය. දකුණු කොරියානු පිරිමි පැසපන්දු කණ්ඩායමට සිය අවසන් මහා තරගයට පැය කිහිපයකට පෙර පැවැත්වීමට තිබූ තීරණාත්මක පුහුණු සැසියක් මඟ හැරීමට සිදුවූයේ ඔවුන් රැගෙන යාමට නියමිතව තිබූ ෂටල් බස් රථය නියමිත වේලාවට නොපැමිණීම හේතුවෙනි.

මීට පෙර දකුණු කොරියානු පාපන්දු කණ්ඩායම රැගත් බස් රථය ඔවුන්ව රග්බි ක්‍රීඩාංගණය වෙනුවට බේස්බෝල් පිටියකට රැගෙන ගොස් තිබූ අතර, තවත් අවස්ථාවක හෝටලය අසලට බස් රථයක් පැමිණීම පවා සිදු නොවීය. වෘත්තීය මට්ටමේ ක්‍රීඩකයෙකුට තරගයකට පෙර ලැබෙන මිනිත්තු 30ක පමණ ප්‍රමාදයක් හෝ අතරමං වීමක් යනු ඔවුන්ගේ මානසික ඒකාග්‍රතාවය සම්පූර්ණයෙන්ම බිඳ දැමිය හැකි සාධකයකි.

ජාතික ගීයේ සහ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික මට්ටමේ අතපසුවීම්

ක්‍රීඩා උළෙලකදී සිදුවිය හැකි දරුණුතම අත්වැරැද්දක් දකුණු කොරියානු හොකී කණ්ඩායමට මුහුණ දීමට සිදු විය. බංග්ලාදේශය සමඟ පැවති තරගයට පෙර දකුණු කොරියානු ජාතික ගීය වෙනුවට වාදනය වූයේ ඔවුන්ගේ දේශපාලනික සතුරා වන උතුරු කොරියාවේ ජාතික ගීයයි. දකුණු කොරියාව තුළ උතුරු කොරියානු සංකේත හෝ ගීත භාවිතය තහනම් කර ඇති පසුබිමක, මෙම අතපසුවීම හුදෙක් තාක්ෂණික දෝෂයකට වඩා එහා ගිය රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික මට්ටමේ අර්බුදයකි.

එපමණක් නොව, තායිවාන දූත පිරිස සිය පිළිගැනීමේ උත්සවයට සහභාගී වීම තාවකාලිකව ප්‍රතික්ෂේප කළේ ඔවුන්ගේ ක්‍රීඩා අමාත්‍ය සහ හිටපු ඔලිම්පික් ශූර ලී යැංට ඊට සහභාගී වීම වළක්වමින් සිදුකළ බාධාව හේතුවෙනි. මෙම සිදුවීම් මාලාව පෙන්වා දෙන්නේ අයිචි-නගෝයා සංවිධායකයින් ප්‍රායෝගික ලොජිස්ටික් කටයුතුවලදී මෙන්ම රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සංවේදීතාවන් කළමනාකරණය කිරීමේදී ද අසමත්ව ඇති බවයි.

සමාරම්භක උළෙල පැවති 30,000ක ධාරිතාවයෙන් යුත් ක්‍රීඩාංගණයේ අසුන් දහස් ගණනක් හිස්ව පැවතීම සැවොම මවිත කළ කරුණකි. මෙහි ඇති විශේෂත්වය වන්නේ ක්‍රීඩාංගණයේ නිවේදකයා සියලුම ප්‍රවේශපත් අලෙවි වී ඇති බව (sold out) පවසද්දී, ඔලිම්පික් කවුන්සිලයේ අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයා ප්‍රකාශ කළේ අලෙවි වී ඇත්තේ ප්‍රවේශපත්වලින් 70%ක් පමණක් බවයි.

නගෝයා ප්‍රදේශයට බලපා ඇති අයහපත් කාලගුණය, වාර්තාගත වර්ෂාව සහ ඉදිරියේදී පැමිණිය හැකි සුළි කුණාටු අනතුරු ඇඟවීම් මෙම හිස් අසුන්වලට හේතුව ලෙස දැක්විය හැකි වුවද, නිල නිවේදන අතර ඇති පරස්පරතාවය සංවිධායකයින්ගේ විනිවිදභාවය පිළිබඳ ප්‍රශ්න මතු කරයි.

ජපන් ආගන්තුක සත්කාරයේ පසුබෑම සහ ඉන්දියාවේ විකල්ප සෙවීම

ජපානයේ ප්‍රකට ‘ඔමොටෙනාෂි’ (Omotenashi) හෙවත් උසස් ආගන්තුක සත්කාරය මෙවර ක්‍රීඩා උළෙලේදී බිඳ වැටී ඇති බව පෙනේ. නවාතැන් හිඟය කෙතරම් උග්‍ර වූයේද යත්, නගෝයා හි වෙසෙන ඉන්දීය විදේශගත ප්‍රජාවට සිය රටේ ක්‍රීඩකයින්ගේ සුභසාධනය වෙනුවෙන් ඉදිරිපත් වීමට සිදු විය.

නවාතැන් අර්බුදය දිගටම පැවතුණහොත් සිය ක්‍රීඩකයින්ට නවාතැන් දීම සඳහා නගෝයා හි වෙසෙන ඉන්දීය පවුල් 2,000ක් පමණ ස්වේච්ඡාවෙන් ඉදිරිපත් වී සිටිති. සංවිධායක මණ්ඩලයකට සිය අමුත්තන් රැකබලා ගැනීමට නොහැකිව, එම බර ප්‍රාදේශීය විදේශික පවුල් මත පැටවීමට සිදුවීම සංස්කෘතික මෙන්ම සංවිධානාත්මක වශයෙන් ද අන්ත පරාජයකි.

2026 අයිචි-නගෝයා ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙල ආරම්භ වී ඇත්තේ වර්ණවත් උත්සව සහ බරපතල සංවිධානාත්මක අසාර්ථකත්වයන් අතර දෝලනය වන පසුබිමකය. ආකර්ෂණීය සමාරම්භක උළෙලකින් ලොවට පෙන්වන දීප්තියට වඩා, ක්‍රීඩකයින් මුහුණ දෙන ප්‍රායෝගික දුෂ්කරතා කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීම සංවිධායකයින්ගේ වගකීමකි.