සටහන: සශිකලා මධුෂාණී
සිංහල සිනමාවේ එදා මේදා තුළ බිහි වූ විශිෂ්ටතම චරිතාංග චිත්රපට නළුවෙකුවන ජෝ අබේවික්රමයන්ගේ 15වන ගුණානුස්මරණය ඉයේ(21)වන දිනට යෙදී තිබිණ.
මේ සටහන එතුමන්ට කෙරෙන ගෞරව පුර්වක උපහාරයයි!
දේශබන්දු ගම්මන පටබැඳිගේ දොන් ජෝන් අබේවික්රම ලෙස 1927 ජුනි 22 දින උපත ලද ජෝ අබේවික්රම යනු ශ්රී ලංකා සිනමාවේ, වේදිකාවේ සහ රූපවාහිනියේ විචාරක ඇගයීමට ලක් වූ සම්මානීත කෘතහස්ත නළුවෙකි.
1950 දශකයේ මුල් භාගයේ අධ්යක්ෂණය කරන ලද ‘දේවසුන්දරී’ චිත්රපටයේ හාස්යමය චරිතයක් සමඟින් සිනමා රංගනයට පිවිසි ජෝ ටී. සෝමසේකරන් විසින් අධ්යක්ෂණය කරන ලද ‘සරදම’ චිත්රපටය, ‘සිරිමලී’, ‘නලගන’, ‘පිරිමියෙක් නිසා’, ‘කොළඹ සන්නිය’ සහ ‘දරුවා කාගෙද’වැනි මුල් චිත්රපට සියල්ලේම ඔහු විකට නළුවෙකු ලෙස කැපී පෙනෙන චරිත නිරුපනය කරන්නට විය.
හාස්ය රංගන ශිල්පියෙකු ලෙස සිනමා ගමන ආරම්භ කළ ඔහු, කාලයත් සමඟ ශ්රී ලංකාවේ විශිෂ්ටතම චරිතාංග නළුවන් අතරට පැමිණියේ සිය ස්වභාවික රංගන හැකියාව සහ අද්විතීය චරිත නිරූපණය හේතුවෙනි.
1965 වසරේ තිරගත වූ ‘සාරවිට’ චිත්රපටයේ සාරයියාගේ චරිතය හරහා ඔහු තමන් තුළ සිටි විශිෂ්ට චරිතාංග නළුවා ප්රේක්ෂකයන්ට පෙන්වා දුන්නේය. ඉන් පසුව ‘ගැටවරයෝ’, ‘තුන්මං හන්දිය’, ‘වැලිකතර’ ඇතුළු චිත්රපට ඔහුගේ රංගන දිවියේ වැදගත් සන්ධිස්ථාන බවට පත්විය.
චිත්රපට 163ක මතකය
ජෝ අබේවික්රම සිය ජීවිත කාලය තුළ සිංහල චිත්රපට 163කට පමණ රංගනයෙන් දායක වී ඇති අතර, ටෙලිනාට්ය ඇතුළු අනෙකුත් නිර්මාණ සමඟ ඔහුගේ රංගන දායකත්වය නිර්මාණ 172කට පමණ විහිදී තිබෙන බව වාර්තා වේ.
එම චිත්රපට 163 අතරින් චිත්රපට 62ක ප්රධාන චරිතද, චිත්රපට 110ක සහාය චරිතද ඔහු විසින් නිරූපණය කර තිබේ.
‘රන්මුතු දූව’, ‘ගැටවරයෝ’, ‘සාරවිට’, ‘තුන්මං හන්දිය’, ‘වැලිකතර’, ‘බඹරු ඇවිත්’, ‘සොල්දාදු උන්නැහේ’, ‘බැද්දේගම’, ‘මල්දෙණියේ සිමියොන්’, ‘පුර හඳ කළුවර’ වැනි නිර්මාණ ඔහුගේ රංගන හැකියාවේ විවිධ පැතිකඩ පෙන්වන කෘති අතරට එක් වේ.
1971 වසරේ ඩී.බී. නිහාල්සිංහ අධ්යක්ෂණය කළ ‘වැලිකතර’ චිත්රපටයේ ගෝරිං මුදලාලිගේ චරිතය ජෝගේ රංගන දිවියේ විශේෂ හැරවුම් ලක්ෂ්යයක් ලෙස සැලකේ.
මෙම චිත්රපටය ශ්රී ලංකාවේ පළමු සිනමාස්කෝප් වෘත්තාන්ත චිත්රපටය ලෙසද සැලකෙන අතර, ගෝරිං මුදලාලිගේ චරිතය හරහා ජෝගේ රංගන පරාසය තවදුරටත් පැහැදිලි විය.
ඉන් පසුව 1978 වසරේ ‘බඹරු ඇවිත්’ චිත්රපටයේ ඇන්ටන්ගේ චරිතයද ඔහුගේ රංගන ජීවිතයේ කැපී පෙනෙන අවස්ථාවක් විය. 1981 වසරේ ‘සොල්දාදු උන්නැහේ’ චිත්රපටයේ පැරණි සොල්දාදුවාගේ චරිතයද ඔහුගේ චරිතාංග රංගනයේ තවත් සුවිශේෂී අවස්ථාවකි.
ජෝ අබේවික්රමගේ රංගන ජීවිතයේ ඉහළම ජාත්යන්තර සන්ධිස්ථානයක් වූයේ ‘පුර හඳ කළුවර’ චිත්රපටයයි.
එහි වන්නිහාමිගේ සංකීර්ණ චරිතය නිරූපණය කළ ඔහුට 1999 සිංගප්පූරු ජාත්යන්තර සිනමා උළෙලේදී හොඳම ආසියානු නළුවාට හිමි සම්මානය ලැබිණි. එය ශ්රී ලාංකීය රංගන ශිල්පියෙකු ජාත්යන්තර වේදිකාවක ලැබූ සුවිශේෂී ජයග්රහණයක් විය.
ඔහු ‘පුර හඳ කළුවර’ වෙනුවෙන් ශ්රී ලංකාවේදීද සම්මාන ලබාගත් අතර, සිංගප්පූරු ජාත්යන්තර සිනමා උළෙලේ හොඳම ආසියානු නළුවා වීම ඔහුගේ සිනමා ගමනේ විශේෂ මතක සටහනක් බවට පත්විය.
ජෝ අබේවික්රමට ලැබුණු සම්මාන අතර සරසවි සම්මාන සහ ජනාධිපති සම්මාන විශාල ප්රමාණයක් ඇතුළත්ය.
‘සාරවිට’, ‘ගැටවරයෝ’, ‘බැද්දේගම’, ‘මල්දෙණියේ සිමියොන්’, ‘පාලම යට’, ‘උමයංගනා’, ‘බිතුසිතුවම්’ සහ ‘පුර හඳ කළුවර’ වැනි නිර්මාණ වෙනුවෙන් ඔහු සරසවි සම්මාන හිමිකරගෙන තිබේ.
ජනාධිපති සම්මාන අතර ‘බඹරු ඇවිත්’, ‘වසන්තයේ දවසක්’, ‘සිරිබෝ අයියා’, ‘බැද්දේගම’ සහ ‘මලට නොඑන බඹරු’ වැනි චිත්රපට සඳහා ලැබුණු සම්මානද වේ.
එමෙන්ම ඔහුගේ සමස්ත සිනමා දායකත්වය වෙනුවෙන් රණතිසර සම්මානය ඇතුළු ගෞරව රැසකින්ද පිදුම් ලැබීය.
ජෝ අබේවික්රම සිනමාවට පමණක් සීමා වූ කලාකරුවෙකු නොවීය.
1960 සහ 1962 කාලයේදී ‘මල් යහනාව’, ‘බැරිසිල්’, ‘කැලෑමල්’ වැනි වේදිකා නාට්යවලටද ඔහු සම්බන්ධ විය. ටෙලිනාට්ය ක්ෂේත්රයේද ‘අඳුකොළ’, ‘වනස්පති’, ‘ගම්පෙරළිය’, ‘සකිසඳ එලියස්’ සහ ‘ඇසළ කළුවර’ වැනි නිර්මාණවලට ඔහු දායක විය.
ඔහුගේ නිර්මාණශීලී හැකියාව රංගනයෙන් ඔබ්බට ගිය බව පෙන්වන තවත් සාක්ෂියක් වන්නේ ‘සබඳ පබිලිස්’ ටෙලිනාට්යයේ තිර රචනය ඔහු විසින් සකස් කිරීමයි.
2004 වසරේ ඔහු නිෂ්පාදනය කළ ‘තහංචි’ ටෙලිනාට්යයේ “වෙල් එළියට” ගීතය ගායනා කරමින් ඔහු ගායන ක්ෂේත්රයටද එක්විය.
ජෝ අබේවික්රම විසින් රචනා කළ ‘මහ බඹාට මුහුණු දෙකයි’ නවකතාව 1972 වසරේදී ප්රකාශයට පත් විය. එය ඔහුගේ ලේඛන හැකියාව පිළිබඳවද සටහනක් තැබූ නිර්මාණයකි.
ජෝ අබේවික්රම 2011 සැප්තැම්බර් 21 වැනිදා අභාවප්රාප්ත වූ අතර තිරයෙන් සමුගත්තත් මතකයෙන් නොමැකෙන නමක් විය. ඔහු රඟපෑ චරිත අදටත් ප්රේක්ෂකයන්ගේ මතකයේ ජීවමානය. විකට නළුවෙකු ලෙස ආරම්භ කළ ගමනක්, චරිතාංග නළුවෙකු ලෙස ජාත්යන්තර සම්මානයක් දිනාගත් මට්ටම දක්වා ගෙන ගිය ඔහුගේ කලා ජීවිතය ශ්රී ලාංකීය සිනමා ඉතිහාසයේ සුවිශේෂී පරිච්ඡේදයකි.
