රෂිකා හෙන්නායක ඔක්තෝබර් 05, කොළඹ LNW :

භයානක සිවිල් යුද්ධයකින් බැටකන රටකට, සහනයක් පතා පැමිණි සරණාගතයන් නැවත යැවෙන්නේ මන්ද? මැලේසියාවේ සිට නාවික හමුදා යුද නැව් දෙකක් සහ රෝහල් නැවක් මගින් ප්‍රවාහනය කරන ලද මියන්මාර සංක්‍රමණිකයන් 1,500 කට ආසන්න පිරිසක් මියන්මාරයේ යැංගොන් නගරයට ළඟා වීමත් සමඟ මෙම අතිශය සංවේදී ප්‍රශ්නය ජාත්‍යන්තර අවධානයට ලක්ව තිබේ.

මැලේසියානු රජය පවසන්නේ මෙම ආපසු යැවීම් “ස්වේච්ඡාවෙන්” සිදු වූ බවයි. කෙසේ වෙතත්, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය සහ ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් සංවිධාන අනතුරු අඟවන්නේ නිසි අධීක්ෂණයකින් තොරව මෙම පිරිස් සක්‍රීය යුද කලාපයකට තල්ලු කරමින් සිටින බවයි.

සරණාගතයන් ආරක්ෂා කිරීමේ ජාත්‍යන්තර මානුෂීය වගකීම සහ රාජ්‍යයන්ගේ අභ්‍යන්තර ආරක්ෂක ප්‍රතිපත්ති අතර පවතින මෙම ගැටුම, අග්නිදිග ආසියාවේ වත්මන් සංක්‍රමණික අර්බුදයේ දරුණුතම පැත්ත එළිදරව් කරයි.

විනිවිදභාවයකින් තොර “ස්වේච්ඡා” නැවත පැමිණවීමේ සැලසුම

මියන්මාරයේ දකුණු යැංගොන් වෙත ළඟා වූ 1,479 දෙනෙකුගෙන් යුත් කණ්ඩායම, මැලේසියාවේ සිට අදියර කිහිපයකින් මියන්මාර ජාතිකයන් 5,000 ක් ආපසු යැවීමට සැලසුම් කර ඇති පුළුල් වැඩපිළිවෙලක පළමු අදියරයි. මියන්මාරයේ ප්‍රාදේශීය ආණ්ඩුවේ අමාත්‍ය නේ ලින් ටුන් (Nay Lin Tun) තහවුරු කළේ මෙම පිරිස යුද නැව් දෙකකින් සහ රෝහල් නැවකින් පැමිණි බවයි.

කෙසේ වෙතත්, මෙම ක්‍රියාවලියේ විනිවිදභාවය පිළිබඳව බරපතල ප්‍රශ්න මතු වී තිබේ. එක්සත් ජාතීන්ගේ සරණාගත ඒජන්සිය (UNHCR) හෙළිදරව් කරන්නේ, ආපසු යන පුද්ගලයන්ගේ තීරණය “සැබවින්ම නිදහස් හා දැනුවත්ව ගත් එකක්ද” යන්න තහවුරු කර ගැනීමට තම නිලධාරීන්ට එම මියන්මාර ජාතිකයන් හමුවීමට අවස්ථාව නොදුන් බවයි.

ස්වේච්ඡාවෙන් ආපසු යාමේ කොන්දේසි පරීක්ෂා කිරීමට සහ තහවුරු කිරීමට ස්වාධීන ජාත්‍යන්තර නිරීක්ෂකයින්ට අවස්ථාව අහිමි කර ඇති විට, තීරණය තමන්ගේම කැමැත්තෙන් ගත් බවට රාජ්‍යයන් කරන ප්‍රකාශවල නීතිමය හා මානුෂීය විශ්වාසනීයත්වය පළුදු වේ. නිදහස් කැමැත්ත සහ දැනුවත් එකඟතාව මැන බැලීමට ජාත්‍යන්තර යාන්ත්‍රණයන්ට ඉඩ නොදීම තුළින් “ස්වේච්ඡා” යන ලේබලයේ පවතින පරස්පරතාව මැනවින් පැහැදිලි වේ.

මැලේසියාවේ දැඩි මර්දනය සහ නීතිමය අවිනිශ්චිතතාව

මැලේසියාව 1951 එක්සත් ජාතීන්ගේ සරණාගත ප්‍රඥප්තියට අත්සන් තබා නොමැති අතර, නීතිමය වශයෙන් සරණාගතයන් සලකනු ලබන්නේ ලේඛනගත නොවූ සංක්‍රමණිකයන් ලෙසයි. එසේ වුවද, මැලේසියාව තුළ UNHCR හි ලියාපදිංචි වූ සරණාගතයන් සහ අභයභූමි පතන්නන් 215,600 ක් පමණ වෙසෙන අතර, ඉන් 126,000 කට වැඩි පිරිසක් පීඩාවට පත් රෝහින්ග්‍යා මුස්ලිම්වරු වෙති.

අගමැති අන්වර් ඉබ්‍රාහිම්ගේ නායකත්වය යටතේ ජූලි මාසයේදී ප්‍රකාශයට පත් කළ ප්‍රතිපත්තිමය වෙනසත් සමඟ මැලේසියාව තුළ සරණාගත විරෝධී ආකල්ප සහ මහජන මතය දැඩි විය. සරණාගතයන්ගෙන් ආර්ථික, සාමාජික සහ ආරක්ෂක බරක් ඇති වන බව පවසමින් රජය විසින් සංක්‍රමණිකයන්ට එරෙහි මෙහෙයුම් වේගවත් කරන ලදී.

මේ ඔස්සේ මැලේසියානු පාලනාධිකාරිය ක්‍රියාත්මක කළ දැඩි වැඩපිළිවෙල සංඛ්‍යාත්මක දත්ත මගින් තහවුරු වේ:

• 2026 වසරේ දැවැන්ත වැටලීම්: ආගමන විගමන නිලධාරීන් සිදුකළ දැඩි වැටලීම් හේතුවෙන් 2026 වසරේදී පමණක් සරණාගතයන් 50,000 කට වැඩි පිරිසක් අත්අඩංගුවට ගන්නා ලදී.
• රඳවා තබාගැනීමේ මධ්‍යස්ථානවල පවතින තත්ත්වය: මැලේසියානු ස්වදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශයට අනුව, දැනට මියන්මාර ජාතිකයන් 10,300 කට වැඩි පිරිසක් ආගමන රඳවා තබා ගැනීමේ මධ්‍යස්ථානවල පසුවෙති.

සිය දහස් ගණනක් අසරණ වූ පිරිසකට අභයභූමියක් වී සිටි රටක්, එකවරම මහා පරිමාණ අත්අඩංගුවට ගැනීම් සහ පිටුවහල් කිරීම් වෙත යොමු වීම තුළින් පෙන්නුම් කරන්නේ මානුෂීය හිමිකම් සහ දේශීය දේශපාලනික හා ආරක්ෂක අවශ්‍යතා අතර පවතින ගැටුමයි.

ජනසංහාරක චෝදනා සහ සිවිල් යුද්ධයක් පවතින පාලනයක් වෙත ආපසු යැවීම

මියන්මාරයට ආපසු යවන පිරිස් මුහුණ දෙන සැබෑ තත්ත්වය අතිශය භයානකය. 2021 වසරේ සිදු වූ හමුදා කුමන්ත්‍රණයෙන් පසුව මියන්මාරය බහු-පෙරමුණූ සිවිල් යුද්ධයකට මැදි වී ඇති අතර, ACLED (Armed Conflict Location and Event Data) දත්ත වලට අනුව එමගින් දැනටමත් පුද්ගලයන් 100,000 කට වැඩි පිරිසක් ජීවිතක්ෂයට පත්ව ඇත.

මෙලෙස ආපසු යවන පිරිස් වෙත එල්ල වන දැඩි අවදානම් පිළිබඳව ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් සංවිධාන සහ UNHCR අනතුරු අඟවයි:

• දේශපාලන හිංසා පීඩා සහ බලහත්කාරී හමුදා සේවය: ආපසු යවන පුද්ගලයන්ට හමුදා පාලනය යටතේ දැඩි හිංසා පීඩාවලට මෙන්ම බලහත්කාරයෙන් හමුදාවට බඳවා ගැනීමට මුහුණ දීමේ දැඩි අවදානමක් පවතී.
• ජනසංහාරක චෝදනා: රෝහින්ග්‍යා මුස්ලිම් සුළුතරයට එරෙහිව ජනසංහාරයක් සිදු කළ බවට මියන්මාර හමුදාවට චෝදනා එල්ල වී ඇති අතර, ජාත්‍යන්තර අධිකරණය (ICJ) විසින් ඒ පිළිබඳ ප්‍රථම පූර්ණ ජනසංහාරක නඩුව විභාග කිරීම ද ආරම්භ කර ඇත.
• දේශපාලන පසුබිම: අප්‍රේල් මාසයේදී සිවිල් ජනාධිපති ලෙස පත් වූ හමුදා කුමන්ත්‍රණ නායක මින් අවුන් හ්ලෙයිං (Min Aung Hlaing) නැවත පැමිණවීමේ සැලසුම පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීමට ළඟදීම මැලේසියාවේ සංචාරය කිරීමට නියමිතය.

ආපසු යැවෙන සරණාගතයන්ගේ අනාරක්ෂිතභාවය පිළිබඳව අදහස් දක්වමින්, Fortify Rights නමැති ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් සංවිධානයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ මානව හිමිකම් විශේෂඥ යාප් ලේ ෂෙං සඳහන් කළේය:

“මෙම පාලන තන්ත්‍රය ආපසු එන්නන්ට කෙසේ සලකනු ඇත්දැයි කිසිවෙකුට කිව නොහැක.” — යාප් ලේ ෂෙං (Yap Lay Sheng), Fortify Rights ජ්‍යෙෂ්ඨ මානව හිමිකම් විශේෂඥ

මැලේසියාව විසින් තවත් 3,500 කට අධික පිරිසක් ඇතුළුව තවත් දහස් ගණනක් ආපසු යැවීමට සූදානම් වන පසුබිමක, රාජ්‍යයන්ගේ ජාතික අභිමතයන් සහ ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් ප්‍රමිතීන් අතර පවතින පරතරය වඩාත් පළල් වෙමින් පවතී. ආරක්ෂිත සහ ගෞරවණීය නැවත පැමිණීමක් පිළිබඳව මියන්මාර හමුදා පාලනාධිකාරිය පොරොන්දු වුවද, පවතින සක්‍රීය යුදමය වටපිටාව සහ මානව හිමිකම් කඩවීම් හමුවේ එම පොරොන්දු පිළිබඳ විශ්වාසයක් තැබිය නොහැක.