රෂිකා හෙන්නායක ඔක්තෝබර් 06, කොළඹ LNW :

ජපානයේ ඔකිනාවා හි නාහා අගනුවර පිහිටි හෝටලයකදී 39 හැවිරිදි අන්නා යාගි (Anna Yagi) නමැති කාන්තාව අමානුෂික ලෙස ගෙල සිරකර ඝාතනය කිරීම සහ ඇගේ පසුම්බිය හා බෑගය සොරාගැනීම සම්බන්ධයෙන් 20 හැවිරිදි ඇමෙරිකානු මැරීන් ලාන්ස් කෝප්‍රල් ඩෙවින් ජේකොබ් බැලර්ඩ් (Devin Jacob Ballard) අත්අඩංගුවට ගැනීමත් සමඟ මුළු ජපානයම දැඩි කම්පනයකට පත්ව සිටී. ආරක්ෂක කැමරා දර්ශනවල සැකකාර බැලර්ඩ්, මියගිය යාගි සමඟ හෝටලයට ඇතුළු වන ආකාරයත් පසුව ඔහු පමණක් තනිව පිටව යන ආකාරයත් සටහන්ව තිබුණි. සැකකරු මෙම චෝදනා ප්‍රතික්ෂේප කළද, මෙම ඛේදවාචකයෙන් දැඩි ලෙස සිතින් බිඳීගිය අන්නා යාගිගේ පවුලේ අය සහ ඇගේ සහෝදරයා ප්‍රකාශ කළේ තම දෙමාපියන් ශෝකයෙන් දැඩි ලෙස මිරිකී සිටින බවයි.

මෙම සිදුවීම තවත් එක් තනි අපරාධ නඩුවක් පමණක් නොව, මෙය ජපානය සහ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය අතර පවතින ගැඹුරු ඉතිහාසයක නොසන්සුන්තාවය, ප්‍රාදේශීය දේශපාලන බිඳෙනසුලු බව සහ නැගෙනහිර ආසියානු රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික උපායමාර්ගික අර්බුදය නැවත වරක් කරළියට ගෙන ආ තීරණාත්මක සන්ධිස්ථානයකි.

ටෝකියෝ නගරයේ සිට සැතපුම් 1,000 ක් දකුණින් පිහිටි ඔකිනාවා දූපත, භූගෝලීය වශයෙන් කුඩා වුවද දැවැන්ත හමුදාමය බරක් උසුලයි. ජපානය පුරා රඳවා සිටින සමස්ත ඇමෙරිකානු සෙබළුන් 50,000 කගෙන් වැඩි පිරිසක් මෙන්ම ජපානයේ පිහිටි සමස්ත ඇමෙරිකානු හමුදා පහසුකම්වලින් 70% ක්ම පිහිටා තිබෙන්නේ මෙම කුඩා දූපතේය.

නැගෙනහිර සහ දකුණු චීන මුහුදේ චීන බලපෑම් මෙන්ම න්‍යෂ්ටික අවිවලින් සන්නද්ධ උතුරු කොරියාව වැළැක්වීමේ උපායමාර්ගික බාධකයක් ලෙස ජපාන රජය මෙම හමුදා කඳවුරු සාධාරණීකරණය කළද, ප්‍රාදේශීය වැසියන්ගේ දෛනික ජීවිතය සහ ජාතික ආරක්ෂක අවශ්‍යතා අතර නිරන්තර දැඩි ගැටුමක් මෙයින් නිර්මාණය වේ.

ඔකිනාවා හි සේවය කරන ඇමෙරිකානු සෙබළුන් සම්බන්ධ අපරාධ සංඛ්‍යාව මෑත වසරවලදී බියජනක ලෙස ඉහළ ගොස් ඇත. ප්‍රාදේශීය පොලිස් සංඛ්‍යාලේඛනවලට අනුව, 2020 වසරේදී වාර්තා වූ අපරාධ සංඛ්‍යාව 40 ක් පමණ වූ අතර, පසුගිය වසර වන විට එය 101 දක්වා ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ ගොස් තිබේ.

මෙම නාටකීය ඉහළ යාම මඟින් පෙන්නුම් කරන්නේ සෙබළුන්ගේ විනය වර්ධනය කිරීමට ඇමෙරිකානු හමුදාව ගත් උත්සාහයන් සම්පූර්ණයෙන්ම අසාර්ථක වී ඇති බවයි. අලුතින් තේරී පත් වූ ආණ්ඩුකාර ගෙන්ටා කොජා (Genta Koja), නාහා හි පිහිටි ඇමෙරිකානු කොන්සල් ජෙනරාල් ඇන්ඩෲ ඕ (Andrew Ou) සහ III මැරීන් ගවේෂණ බලකායේ (III Marine Expeditionary Force) අණදෙන නිලධාරී ලුතිනන් ජෙනරාල් බෙන්ජමින් වොට්සන් (Lt. Gen. Benjamin Watson) හමු වී සිය දැඩි පිළිකුල සහ කෝපය පළ කළේය. “ඔකිනාවා වැසියෙකුගේ වටිනා ජීවිතයක් අහිමි වීම ගැන මා දැඩි ලෙස කෝපයට පත්ව සිටිනවා” යැයි පැවසූ ආණ්ඩුකාර කොජා සිය නිල ප්‍රකාශය නිකුත් කළේය:

"එය කිසිසේත්ම කමාවිය නොහැකි ක්‍රියාවක් වන අතර, අපි දැඩි ලෙස කෝපයට පත්ව සිටිමු."

මෙම හමුවේදී අදහස් දැක්වූ ලුතිනන් ජෙනරාල් බෙන්ජමින් වොට්සන් සඳහන් කළේ මෙම සිදුවීම ඔකිනාවා වැසියන් තුළ දැඩි කංසාව සහ බියක් ඇති කර ඇති බව පිළිගන්නා බවත්, යහපත් අසල්වැසියන් ලෙස කටයුතු කරමින් “ඔකිනාවා ජනතාවගේ විශ්වාසය දිනා ගැනීමට” කැපවන බවත්ය.

දේශපාලන පරිවර්තනය හමුවේ එල්ල වූ තදබල පහර සහ උපායමාර්ගික උපහාසය

මෙම අපරාධය සිදු වූයේ ඔකිනාවා දේශපාලනයේ තීරණාත්මක පරිවර්තනයක් සිදු වී දින කිහිපයකට පසුවය. වසර අටක් තිස්සේ ඇමෙරිකානු හමුදා රැඳී සිටීමට එරෙහිව හඬ නැඟූ ඩෙනි තමාකි (Denny Tamaki) වෙනුවට, අගමැතිනි සනාඒ ටකායිචිගේ (Sanae Takaichi) ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්ෂයේ (LDP) සහාය ලැබූ, හමුදා කඳවුරුවලට හිතවාදී ගෙන්ටා කොජා මහජන ඡන්දයෙන් ආණ්ඩුකාරවරයා ලෙස තේරී පත් විය.

ජනාකීර්ණ නගරයක පිහිටි ෆුටෙන්මා (Futenma) ගුවන් කඳවුර (සැකකාර බැලර්ඩ් සේවය කළ කඳවුර) වෙනත් පිටත නිශ්ශබ්ද ධීවර ගම්මානයක් වන හෙනොකෝ (Henoko) ප්‍රදේශයට ගෙන යාමේ දශක ගණනාවක් තිස්සේ ප්‍රමාද වූ සැලසුම් ඉදිරියට ගෙන යාමට කොජාගේ ජයග්‍රහණයෙන් ටෝකියෝවට සහ වොෂින්ටනයට විශාල බලාපොරොත්තුවක් ඇති විය.

නමුත් මෙහි ඇති ප්‍රබලම උපායමාර්ගික උපහාසය නම්, වොෂින්ටනය සහ ටෝකියෝව එක්ව ගොඩනැඟූ මෙම දේශපාලන ජයග්‍රහණය සහ හමුදා කඳවුරු ගෙනයාමේ තීරණාත්මක සැලසුම, දින කිහිපයක් ඇතුළත බිඳවැටීමේ අවදානමට ලක්වූයේ එම ඇමෙරිකානු හමුදා සාමාජිකයෙකුගේම සාපරාධී ක්‍රියාවක් හේතුවෙනි.

දශක ගණනාවක ඓතිහාසික තුවාල සහ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික කැළඹීම

ඔකිනාවා වැසියන්ගේ විරෝධයට දීර්ඝ ඉතිහාසයක් ඇත. 1995 වසරේදී ඇමෙරිකානු සෙබළුන් තිදෙනෙකු විසින් 12 හැවිරිදි බාලවයස්කාර දැරියක සමූහ දූෂණය කිරීමේ සිදුවීමෙන් පසු හමුදා කඳවුරු ඉවත් කිරීමේ මහජන ඉල්ලීම දැඩි විය. එමෙන්ම 2024 වසරේදීත් ඇමෙරිකානු සෙබළෙකු විසින් තරුණියක දූෂණය කිරීම සහ එම තොරතුරු හෙළිදරව් කිරීම ප්‍රමාද කිරීම නිසා මහජන කෝපය ඇවුළුණි.

මෙම නවතම සිදුවීමත් සමඟ ජපාන අගමැතිනි සනාඒ ටකායිචි පාර්ලිමේන්තුව අමතමින් මෙය “දරුණු” (heinous) අපරාධයක් ලෙස හැඳින්වූ අතර ඇමෙරිකානු හමුදා බලධාරීන්ගෙන් දැඩි විනය පියවර ඉල්ලා සිටියාය.

ජපාන-ඇමෙරිකානු බලකායන්ගේ තත්ත්වය පිළිබඳ ගිවිසුම (Japan-US Status of Forces Agreement - SOFA) යටතේ, නිවාඩු කාලයේදී සිවිල් ප්‍රදේශයකදී අත්අඩංගුවට පත් බැලර්ඩ් දැනට ජපාන පොලිස් භාරයේ පසුවේ. වරදකරු වුවහොත් ඔහුට ජීවිතාන්තය දක්වා සිරදඬුවම් හෝ මරණ දඬුවම හිමිවිය හැක.