රෂිකා හෙන්නායක ජනවාරි 22, කොළඹ LNW :
ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදයේ බලපෑමෙන් මිදී යුරෝපය වඩාත් ස්වාධීන විදේශ ප්රතිපත්තියක් අනුගමනය කළ යුතු බව මේ වනවිට දැඩි කතා බහට ලක්වී ඇති කාරණයකි.
කැනේඩියානු අගමැති මාර්ක් කාර්නිගේ අදහස් උපුටා දක්වමින්, ලෝක බලවතුන්ගේ තර්ජන හමුවේ ලිබරල් ප්රජාතන්ත්රවාදී රටවල් එක්සත් සන්ධානයක් ගොඩනැගීමේ අවශ්යතාවය තවදුරටත් පෙන්වා දෙයි.
විශේෂයෙන්ම ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්ගේ ආර්ථික සහ දේශපාලනික බලපෑම්වලට යටත් නොවී, නීතිය මත පදනම් වූ ජාත්යන්තර ක්රමවේදයක් ආරක්ෂා කර ගැනීමට යුරෝපා සංගමය ක්රියා කළ යුතු බවද විදෙස් විවතුන්ගේ කතාබහට ලක්ව ඇත.
හුදකලා සාකච්ඡාවලට වඩා පොදු එකඟතාවයන් හරහා ශක්තිමත් වෙළඳ සබඳතා ඇති කර ගැනීම මෙහිදී ප්රධාන අරමුණ වී ඇත.
අවසාන වශයෙන්, පැරණි මිත්රත්වයන් මතම යැපෙනවා වෙනුවට වර්තමාන භූ-දේශපාලනික යථාර්ථයන්ට මුහුණ දීමට යුරෝපය සූදානම් විය යුතු බව මෙමගින් යෝජනා කරයි.
ලෝක බලවතුන්ගේ බලපෑම් හමුවේ මධ්යම ප්රමාණයේ රාජ්යයන් එක්ව ක්රියා කළ යුත්තේ කෙසේද?
ලෝක බලවතුන්ගේ බලපෑම් සහ බලහත්කාරකම් හමුවේ මධ්යම ප්රමාණයේ රාජ්යයන් (middle powers) එක්ව ක්රියා කළ යුතු ආකාරය …
- සන්ධානගත වීම සහ තෙවන මාවතක් නිර්මාණය කිරීම: මහා බලවතුන්ගේ අනුකම්පාව හෝ වාසි ලබා ගැනීම සඳහා එකිනෙකා සමඟ තරඟ කරනවා වෙනුවට, මධ්යම ප්රමාණයේ රාජ්යයන් එක්ව බලපෑමක් කළ හැකි “තෙවන මාවතක්” (third path) නිර්මාණය කළ යුතුය. අධිපති බලවතෙකු සමඟ තනි තනිව (bilateral) සාකච්ඡා කිරීම සැමවිටම දුර්වලතාවයක් වන අතර, එයින් සිදුවන්නේ ස්වෛරීභාවය පෙන්වන අතරතුර යටත් වීම පිළිගැනීමට සිදුවීමයි.
- ආරක්ෂිත උපාය මාර්ග අනුගමනය කිරීම (Hedging strategy): බලවතුන්ගේ බලපෑම් අවම කර ගැනීම සඳහා සිය වෙළඳාම සහ සැපයුම් දාමයන් විවිධාංගීකරණය කළ යුතුය. උදාහරණයක් ලෙස, එක්සත් ජනපදයේ තීරුබදු පීඩනය හමුවේ කැනඩාව චීන විද්යුත් වාහන සඳහා සිය වෙළඳපල විවෘත කරමින් සිය වෙළඳාම විවිධාංගීකරණය කිරීමට උත්සාහ කරයි.
- සමාන අදහස් ඇති රටවල් සමඟ අත්වැල් බැඳ ගැනීම: කැනඩාව, ජපානය, ඕස්ට්රේලියාව, බ්රසීලය සහ ඉන්දියාව වැනි සමාන අදහස් ඇති රටවල් සමඟ එක්ව නව වෙළඳ ගිවිසුම් සහ නීති පද්ධතීන් ගොඩනැගීමට යුරෝපය වැනි කලාපීය බලවතුන් කටයුතු කළ යුතුය.
- බලහත්කාරයට එරෙහි ආර්ථික මෙවලම් භාවිතය: වෙනත් බලවත් රටවල් තමන්ට බලපෑම් කිරීමට උත්සාහ කරන විට, ඒ සඳහා පුළුල් පරාසයක ආර්ථික සහ නියාමන පියවර ගත හැකි “විරෝධතා මෙවලම්” (anti-coercion instruments) සක්රීය කළ යුතුය. යුරෝපා සංගමය වැනි ආයතන මේ සඳහා “trade bazooka” වැනි ක්රමවේද භාවිත කිරීමට සූදානම් විය යුතු බවයි.
- යථාර්ථවාදී ප්රවේශයක් ගැනීම: පැරණි ජාත්යන්තර පර්යාය නැවත පැමිණෙනු ඇතැයි යන බලාපොරොත්තුවෙන් (nostalgia) කටයුතු කිරීම උපාය මාර්ගයක් නොවේ. ඒ වෙනුවට, බලවතුන්ව සතුටු කිරීමෙන් හෝ අල්ලස් දීමෙන් ඔවුන්ගේ ස්ථාවරය වෙනස් කළ නොහැකි බව වටහාගෙන, ජාත්යන්තර නීතිය සහ නීති මත පදනම් වූ පාලනය රැක ගැනීමට ලෝකය පුරා හවුල්කරුවන් සොයා ගත යුතුය.
සාමූහික ශක්තිය පෙන්වීම: කිසියම් රටකට එරෙහිව බලවතෙකු පියවර ගන්නේ නම්, ඊට ප්රතිචාර වශයෙන් සාමූහිකව තීරුබදු පැනවීම වැනි දැඩි ස්ථාවරයන් ගත යුතුය. යුනිටිය (Unity) සහ ශක්තිමත් බව පෙන්වීමෙන් පමණක් බලවතුන්ගේ අනිසි බලපෑම් නැවැත්විය හැකි බව වැඩිදුරටත් විදෙස් බලවතුන්ගේ අදහසයි.
