පුවතේ Audio පිවිසුම වෙත;
පුවතේ Video පිවිසුම වෙත;
සටහන – විශේෂ වාර්තාකරුවෙකු විසිනි.
පෙබරවාරි 14, LNW (කොළඹ): 2021 මැයි-ජූනි මාසවල ශ්රී ලංකාවේ බටහිර වෙරළට ඔබ්බෙන් සිදු වූ MV X-Press Pearl ව්යසනය විෂ සහිත රසායනික ද්රව්ය, තෙල් අපද්රව්ය සහ බිලියන ගණනක ප්ලාස්ටික් සාගරයට මුදා හැර, පරිසර පද්ධති සහ ධීවර ප්රජාවන් විනාශ කළ ඛේදාන්තය සුවහසක් ජනී ජනයාට අමතක නොවන සිද්ධියකි. වරදක් කවරෙකුගේ හෝ කරමත පැවරීම ගැන සිතමින් සිටීම වෙනුවට, සැබෑ ගැටළු පැන නගින්නේ සමුද්රීය හදිසි ප්රොටෝකෝල සහ වරාය තීරණ ගැනීමේදී පද්ධතිමය හිඩැස්වලින් වන අතර එමඟින් පාලනය කළ හැකි අනතුරක් උත්සන්න වනු ඇත යන්න තැකිය යුතු කරුණකි. සිංගප්පූරු පාර්ශවයන් මාර්ගගත සාකච්ඡා සඳහා විවෘතව සිටින බැවින්, මේ වනවිට අනාගත සිදුවීම් වලින් වැළැක්වීම සඳහා ක්රියා පටිපාටි ප්රතිසංස්කරණයන් කෙරෙහි අවධානය යොමු කළ යුතුය.
අර්බුදයේ මූලාරම්භය!
සිංගප්පූරු ධජය සහිත මෙම නෞකාවේ ගින්න ආරම්භ වූයේ එය කොළඹට ළඟා වීමට දින කිහිපයකට පෙර හඳුනාගත් කාන්දු වන රසායනික බහාලුමක් සමඟිනි. කටාර්හි හමාඩ් සහ ඉන්දියාවේ හසිරා වරායන් ඔවුන්ගේ යටිතල පහසුකම් සඳහා අවදානම් සඳහන් කරමින් රැකවරණය ප්රතික්ෂේප කළ අතර, ආධාර සඳහා වරාය අභිමතය පරිදි නෞකාව ඉදිරියට යාමට ඉඩ හරින්නට විය. ශ්රී ලංකා මුහුදු සීමාවට පැමිණීමත් සමඟ, තත්වය නරක අතට හැරී ඇති අතර, කළමනාකරණය කළ හැකි ගැටලුවක් පාරිසරික ව්යසනයක් බවට එහිදී පත් විය.
මෙහිදී ජාත්යන්තර සමුද්රීය දූෂණය වැළැක්වීමට වඩා ජීවිතාරක්ෂාවට ප්රමුඛත්වය දෙන ආකාරය තුළින්, හානිය සිදුවන තෙක් පාරිසරික අවදානම පසෙකට දමා ඇති ආකාරය ඉස්මතු කරයි.
වරාය අභිමතයේ අඩුපාඩු!
ගෝලීය නැව්ගත කිරීම හදිසි ආපදාවන්ට පත් යාත්රා සඳහා ස්වේච්ඡා වරාය තීරණ මත රඳා පවතින අතර, එය දේශීය අවශ්යතා ආරක්ෂා කරන නමුත් වෙරළබඩ රාජ්යයන් පහත හෙලීම සඳහා පිරිවැය බාහිරකරණය කරන තෝතැන්නකි.
මෙම X-Press Pearl සිදුවීම වරායන් ප්රතික්ෂේප කිරීමට දිරිගැන්වීම් වලට මුහුණ දෙන අතර, බෙදාගත් රාමු නොමැතිව නීතිමය වගකීම්වලට බිය වෙමින්, එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස කල් දැමූ වගකීමක් ඇති වන බවට කදිම නිදසුනක් සපයයි.
ශ්රී ලංකාවේ මෙවැනි අත්දැකීම් මගින් අවධාරණය කරනුයේ දියුණු ලීවරයක් හෝ යටිතල පහසුකම් නොමැති ජාතීන්ට වෙනත් තැනක ගතහැකි ක්රියාමාර්ග ඉල්ලා සිටීමේ ඇති අවදානමයි.
නීතිමය සහ වගවීමේ අඩුපාඩු!
ශ්රී ලංකාවේ ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය 2025 දී ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 1 ක පමණ වන්දි මුදලක් නියම කළ අතර එය දේශීය වශයෙන් වලංගු නමුත් ජාත්යන්තර අනුමැතියකින් තොරව විදේශයන්හි ක්රියාත්මක කළ නොහැකි කරුණක් වීය. සිංගප්පූරුව සෘජුවම ගෙවීමට විරුද්ධ වන අතර, එය අධිකරණ බල ප්රමිතීන් සහ ගෝලීය නැව්ගත කිරීමේ පුරෝකථනය තහවුරු කරන බවට තර්ක කරයි. එහිදී වගකීම් සඳහා බේරුම්කරණය හෝ සම්මුතීන් අවශ්ය වේ. මෙම ස්ථාවරය ව්යසනයේ හුදකලා නොසැලකිල්ල නොව බහු අධිකරණ බල ප්රදේශ අසාර්ථක වීමක් ලෙස පෙනී යයි.
ඒකපාර්ශ්වික ඉල්ලීම්වලට එරෙහිව නීතිමය ක්රියාවලිය අවධාරණය කිරීමට සිංගප්පූරුව උත්සාහ දරණ අතර, එය මඟ හැරීමෙන් රක්ෂණ වියදම් ඉහළ යා හැකි අතර වෙළඳ මාර්ග වෙනස් විය හැකි බවට අනතුරු අඟවයි.
ශ්රී ලංකා රජය විසින් සිදු කරන ලද පශ්චාත්-ආපදා සමාලෝචනයන් මගින් සිද්ධියට සම්බන්ධ තීරණාත්මක විශේෂඥයින් මඟ හැරුණු අතර, දෝෂ හැසිරවීමේ පුළුල් විශ්ලේෂණයම අඩපණ විය. මෙම ක්රියාවලිය තුළින් සන්නිවේදනයේ සහ ප්රතිචාර සම්බන්ධීකරණයේ නිශ්චිත අඩුපාඩු හඳුනාගත හැකිව තිබුණි.
වැළැක්වීම සඳහා ප්රතිසංස්කරණ!
සැබෑ විසඳුම ව්යුහාත්මක වෙනස්කම් ඉල්ලා සිටින අතර අනිවාර්යය මුල් මැදිහත්වීමේ ප්රොටෝකෝල, බෙදාගත් වගකීම් අරමුදල් සහ සමුද්රීය නීතිය පාරිසරික තර්ජන සඳහා උසස් තත්ත්වයක පැවතීම ඒ අතර වේ. ඉන්දියානු සාගර කොරිඩෝවේ කලාපීය සහයෝගීතාව වැඩි දියුණු කිරීම මඟින් අවදානම් සාධාරණ ලෙස බෙදා හරිනු ඇති අතර, නැවත ඇතිවීම ද වළක්වයි. මෙම තාක්ෂණික කරුණු කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීමෙන්, පාර්ශවකරුවන්ට X-Press Pearl හි සෙවනැල්ලෙන් ඔබ්බට ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව ගොඩනගා ගත හැකිවනු ඇත.
