රෂිකා හෙන්නායක පෙබරවාරි 27, කොළඹ LNW :
ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථික ස්ථාවරත්වයේ ප්රධානතම ජීවනාලිය වන තේ කර්මාන්තය, 2026 වසර සඳහා අවතීර්ණ වී ඇත්තේ ඉතාමත් ශක්තිමත් සහ විශ්වාසනීය පදනමක පිහිටමිනි.2025 වසරේ වාර්තා වූ සාර්ථකත්වය තවදුරටත් ඉදිරියට ගෙන යමින්, වසරේ මුල් මාසයේදීම කැපී පෙනෙන වර්ධනයක් සනිටුහන් කිරීමට "සිලෝන් ටී" සමත් වී ඇත.
ෆෝබ්ස් සහ වෝකර් පර්යේෂණ ආයතනය (Forbes and Walker Research) නිකුත් කළ නවතම දත්ත වාර්තා විශ්ලේෂණය කිරීමේදී පෙනී යන්නේ, ගෝලීය වෙළඳපල උච්චාවචනයන් මධ්යයේ වුවද ශ්රී ලංකාවේ තේ සඳහා පවතින ජාත්යන්තර ඉල්ලුම නව මාවතක් කරා ගමන් කරමින් පවතින බවයි.
අපනයන පරිමාව සහ ඉපැයීම්: සංඛ්යාත්මක විශ්ලේෂණය
2026 ජනවාරි මාසය සඳහා වන තේ අපනයන දත්ත දෙස බැලීමේදී, පරිමාව මෙන්ම ඉපැයීම් ද එකලෙස වර්ධනය වී තිබීම විශේෂත්වයකි. 2025 ජනවාරි මාසයේදී වාර්තා වූ කිලෝ ග්රෑම් මිලියන 19.37 ක අපනයන පරිමාව, 2026 ජනවාරි වන විට කිලෝ ග්රෑම් මිලියන 20.71 දක්වා 7% කින් ඉහළ ගොස් ඇත.
මෙම වර්ධනයට සාපේක්ෂව අපනයන ආදායම ද ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 112.7 සිට ඩොලර් මිලියන 121.7 දක්වා 8% ක ප්රශස්ත වර්ධනයක් පෙන්නුම් කරයි. 2025 වසරේදී සමස්ත අපනයන පරිමාව කිලෝ ග්රෑම් මිලියන 257.44 ක් ලෙස සනිටුහන් කරමින් ලබාගත් ඩොලර් බිලියන 1.51 ක දැවැන්ත ආදායම තවදුරටත් අභිබවා යාමට අවශ්ය පසුබිම මෙමගින් නිර්මාණය වී ඇත.
"ශ්රී ලංකාවේ තේ අපනයනය 2026 වසර ආරම්භ කළේ ශක්තිමත් පදනමක පිහිටා වන අතර, ජනවාරි මාසයේදී නැව්ගත කිරීම් වසරින් වසර 7% කින් ඉහළ ගොස් ඇත." - ෆෝබ්ස් සහ වෝකර් පර්යේෂණ වාර්තාව.
තුර්කියේ (Türkiye) මතු වීම සහ වෙළඳපල වෙනස්කම්
මෙම වසරේ වඩාත්ම කැපී පෙනෙන වෙළඳපල ප්රවණතාවය වන්නේ තුර්කිය ලංකා තේ සඳහා වන දෙවන විශාලතම ගැනුම්කරුවා ලෙස අතිශය වේගයෙන් ඉදිරියට පැමිණීමයි. තුර්කිය 118% ක දැවැන්ත වර්ධනයක් සනිටුහන් කරමින් ජනවාරි මාසයේදී තේ කිලෝ ග්රෑම් මිලියන 2.36 ක් මිලදී ගෙන ඇත. මෙය පසුගිය වසරේ ඔවුන් මිලදී ගත් ප්රමාණයට (කිලෝ ග්රෑම් මිලියන 1.08) වඩා දෙගුණයකටත් වඩා වැඩි වීමකි.
ඉරාකය කිලෝ ග්රෑම් මිලියන 2.95 ක් මිලදී ගනිමින් තවදුරටත් ප්රමුඛස්ථානයේ පසුවන අතර, රුසියාව කිලෝ ග්රෑම් මිලියන 2.02 ක (17% වර්ධනයක්) පරිමාවක් සහිතව තෙවන ස්ථානයට පත්ව ඇත. කෙසේ වෙතත්, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යය (UAE) වැනි සාම්ප්රදායික වෙළඳපලවලින් ලැබෙන ඉල්ලුම 17% කින් පහත වැටී ඇති පසුබිමක, තුර්කියේ මෙම පිම්ම ශ්රී ලංකාවේ අපනයන ස්ථාවරත්වය ආරක්ෂා කිරීමට බෙහෙවින් ඉවහල් වී තිබේ.
මිල උච්චාවචනය සහ අගය එකතු කළ නිෂ්පාදනවල විභවය
තේ කිලෝවක සාමාන්ය FOB මිල රුපියල් 1,821.71 ($5.88) දක්වා 5.6% කින් ඉහළ ගොස් තිබීම ධනාත්මක ලක්ෂණයකි. එහෙත් මෙහිදී ආර්ථික විශ්ලේෂකයෙකු ලෙස අවධාරණය කළ යුතු කරුණක් වන්නේ, සමස්ත FOB අගය ඉහළ ගියද, තොග තේ (Bulk tea) සහ ඉන්ස්ටන්ට් තේ (Instant tea) සඳහා ලැබෙන ඩොලර් ප්රතිලාභවල සුළු අඩුවීමක් දක්නට ලැබීමයි.
නමුත් අගය එකතු කළ නිෂ්පාදන සඳහා ලැබෙන ඉහළ වටිනාකම මෙම අඩුව පියවීමට සමත් වී ඇත:
- ග්රීන් ටී (Green tea): කිලෝවක සාමාන්ය මිල රු. 3,967.47 කි.
- ඉන්ස්ටන්ට් ටී (Instant tea): කිලෝවක සාමාන්ය මිල රු. 3,545.76 කි.
- තේ පැකට් (Tea bags): කිලෝවක සාමාන්ය මිල රු. 2,759.63 කි.
සාමාන්ය තේ කිලෝවක මිලට වඩා දෙගුණයකටත් වඩා වැඩි අගයක් ග්රීන් ටී සහ ඉන්ස්ටන්ට් ටී වැනි නිෂ්පාදනවලින් ලැබීම හරහා පැහැදිලි වන්නේ, ශ්රී ලංකාව තවදුරටත් “ප්රමාණය” (Quantity) මත නොව “ගුණාත්මකභාවය සහ අගය එකතු කිරීම” (Quality and Value addition) මත පදනම් වූ උපාය මාර්ගයකට අවතීර්ණ විය යුතු බවයි.
වෙළඳපල විවිධාංගීකරණය: නව බලවතුන්ගේ ආගමනය
ශ්රී ලංකාවේ තේ අපනයන සිතියම තුළ දක්නට ලැබෙන වඩාත්ම සුවිශේෂී ප්රවණතාවය වන්නේ “වෙළඳපල විවිධාංගීකරණය” (Market Diversification) සිදුවෙමින් පැවතීමයි. මැදපෙරදිග වෙළඳපල මත පමණක් රඳා නොසිට බටහිර සහ අප්රිකානු වෙළඳපලවල් කරා ලංකා තේ ව්යාප්ත වෙමින් පවතී.
දත්ත අනුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය (කිලෝ ග්රෑම් මිලියන 0.69) සහ ලිබියාව (කිලෝ ග්රෑම් මිලියන 0.87) ප්රථම වරට ප්රධාන ගැනුම්කරුවන් දස දෙනා අතරට එක්ව ඇත. මීට අමතරව අසර්බයිජානය 52% ක (කිලෝ ග්රෑම් මිලියන 0.98) සහ සවුදි අරාබිය 7% ක වර්ධනයක් වාර්තා කර ඇත. මෙය තනි වෙළඳපලක් මත යැපීම නිසා ඇතිවිය හැකි අවදානම අවම කිරීමට උපකාරී වන ඉතා වැදගත් වර්ධනයකි.
2025 වසරේ ලැබූ සාර්ථක පදනම මත 2026 වසරේ ආරම්භය අතිශය සාර්ථක වී ඇත. නමුත් ගෝලීය වෙළඳපල තුළ පවතින දැඩි තරඟකාරිත්වය සහ නිෂ්පාදන පිරිවැය ඉහළ යාම හමුවේ අප ඉදිරියේ අභියෝග රැසක් පවතී. අගය එකතු කළ නිෂ්පාදන සඳහා ලැබෙන ඉහළ මිල ගණන් සහ නව වෙළඳපලවල් කරා සිදුවන ව්යාප්තිය අපට පෙන්වා දෙන්නේ අපගේ අනාගතය පවතින්නේ තාක්ෂණය සහ නව නිපැයුම් සමඟ බවයි.
