රෂිකා හෙන්නායක මැයි 02 ,ලෝකය (අවුට්බවුන්ඩ් ටුඩේ):
2026 මැයි 1 වනදා වන විට ඇමරිකාවේ අග්නිදිග වෙරළබඩ ප්‍රාන්තවල ධීවර කර්මාන්තය උඩුයටිකුරු කරන තීරණයක් ප්‍රකාශයට පත් වී තිබේ. ට්‍රම්ප් පරිපාලනය විසින් 2026 වසර සඳහා වන සියලුම ප්‍රාන්ත මත්ස්‍ය බලපත්‍ර අනුමත කිරීමත් සමඟ, Red Snapper මසුන් ඇල්ලීමේ පාලනය ප්‍රාන්ත රජයන් අතට පත්ව ඇත. මෙය ධීවරයන්ට ලැබුණු “විශාල ජයග්‍රහණයක්” ලෙස රජය හඳුන්වා දුන්නද, මෙය සාගර පද්ධතියේ තිරසාරභාවය අභියෝගයට ලක් කරන තීරණාත්මක සංධිස්ථානයක් ලෙසයි.
වසර ගණනාවක් පුරා මධ්‍යම රජයේ (Federal Government) දැඩි පාලනයට යටත්ව තිබූ මසුන් ඇල්ලීමේ සීමාවන් සහ කාලසීමාවන් තීරණය කිරීමේ බලය, දැන් ෆ්ලොරිඩා, ජෝර්ජියා, දකුණු කැරොලිනා සහ උතුරු කැරොලිනා වැනි ප්‍රාන්ත රජයන් වෙත පවරා ඇත. ෆ්ලොරිඩා ආණ්ඩුකාර රොන් ඩිසැන්ටිස් (Ron DeSantis) මෙම පියවර හඳුන්වන්නේ පවතින නිලධාරිවාදී බාධාවන් (Bureaucracy) ඉවත් කර ධීවරයන්ට ඔවුන්ගේ අයිතිය ලබා දීමක් ලෙසයි.
“The Trump Administration has taken action to rein in the bureaucracy and return this power to the states, where it belongs.”
කෙසේ වෙතත්, මෙම දේශපාලන තීරණය පිටුපස ඇති විද්‍යාත්මක සහ පාරිසරික යථාර්ථය බෙහෙවින් සංකීර්ණ මෙන්ම බියකරු ය
ට්‍රම්ප් පරිපාලනය පවසන පරිදි Red Snapper මත්ස්‍ය ගහනය “වාර්තාගත ඉහළ මට්ටමක” පවතින බව කියැවුණද, විද්‍යාත්මක දත්ත මගින් පෙන්නුම් කරන්නේ වෙනස්ම චිත්‍රයකි. 1990 සහ 2000 දශකවලදී මෙම මත්ස්‍ය ගහනය එහි ඓතිහාසික මට්ටමෙන් 11% ක් දක්වා ඇද වැටුණු අතර, එය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම සඳහා 2044 දක්වා දිවෙන දීර්ඝකාලීන සංරක්ෂණ සැලැස්මක් ක්‍රියාත්මක වේ.
මෙහි ඇති ප්‍රධානතම ප්‍රතිපත්තිමය ගැටලුව වන්නේ මෙක්සිකෝ බොක්කේ (Gulf of Mexico) පවතින මත්ස්‍ය ගහනයට සාපේක්ෂව දකුණු අත්ලාන්තික් සාගරයේ මත්ස්‍ය ගහනය දස ගුණයකින් (10x) කුඩා වීමයි. මෙක්සිකෝ බොක්කේ සාර්ථක වූ කළමනාකරණ ක්‍රමවේදයන් එලෙසම වඩාත් සංවේදී සහ කුඩා මත්ස්‍ය ගහනයක් සහිත අත්ලාන්තික් කලාපයට ආදේශ කිරීම විද්‍යාත්මකව අතාර්කික වන අතර, එය සමස්ත පද්ධතියේම බිඳවැටීමට හේතු විය හැක.
වර්තමාන ප්‍රතිපත්තිය ඇමරිකාවේ මසුන් ඇල්ලීම නියාමනය කරන ප්‍රධාන නීතිය වන Magnuson-Stevens Act මගින් පනවා ඇති වාර්ෂික අල්ලා ගැනීමේ සීමාවන් (Catch Limits) සෘජුවම උල්ලංඝනය කිරීමේ අවදානමක් මතු කරයි. සාගර සංරක්ෂණ සංවිධාන පෙන්වා දෙන්නේ “නිදහස් කරන ලද මසුන් ඇල්ලීමේ බලපත්‍ර” (Exempted Fishing Permits) යනු තිරසාර කළමනාකරණ නීති මඟහැර යාමක් බවයි.
දත්ත මගින් තහවුරු වන භයානක සත්‍යය
- ෆෙඩරල් රජය නියම කළ වාර්ෂික සීමාව: මසුන් 22,797 කි.
- පසුගිය වසරේ දින දෙකක (2-day season) ඇල්ලූ ප්‍රමාණය: මසුන් 24,885 කි (දින දෙකකදී පමණක් වාර්ෂික සීමාව ඉක්මවා ඇත).
- දින 39 ක කාලයකදී ඇල්ලිය හැකි යැයි අනුමාන කෙරෙන ප්‍රමාණය: මසුන් 485,000 කි.
මෙය නියමිත සීමාව මෙන් 20 ගුණයකට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයකි. මීට අමතරව, ධීවරයන්ට දැන් මසුන් ඇල්ලීම සඳහා පෙරට වඩා බොහෝ ඈතට යාමට සිදුව ඇති අතර, හමුවන මසුන්ගේ සාමාන්‍ය ප්‍රමාණය (Average size) ක්‍රමයෙන් කුඩා වෙමින් පවතින බවට ක්ෂේත්‍රයෙන් වාර්තා වේ. මෙය අධික ලෙස මසුන් ඇල්ලීමේ (Overfishing) ප්‍රත්‍යක්ෂ ලක්ෂණයකි.
Ocean Conservancy හි ෆ්ලොරිඩා සංරක්ෂණ අධ්‍යක්ෂ ජේ.පී. බෲකර් (JP Brooker) පෙන්වා දෙන පරිදි, විද්‍යාත්මක පදනමකින් තොරව ගනු ලබන මෙම තීරණවල අවසන් ප්‍රතිඵලය වන්නේ අනාගත පරපුරට හිමිවිය යුතු සම්පත වර්තමාන දේශපාලන වාසි වෙනුවෙන් බිලි දීමයි.
“Overfishing means sacrificing the chance to teach the next generation to fish in order to fill coolers this season.”
පවතින විද්‍යාත්මක දත්ත නොසලකා හරිමින් ක්‍රියාත්මක කරන මෙම දීර්ඝකාලීන මසුන් ඇල්ලීමේ වාරයන් හේතුවෙන්, දශක කිහිපයකින් මෙම මත්ස්‍ය සම්පත සම්පූර්ණයෙන්ම අහිමි වීමේ අවදානමක් පවතී.
