සටහන – Adolf ගේ මෙම සටහන පරිවර්තනය කරන ලද්දේ පුලී විසිනි.
මැයි 31, LNW (කොළඹ): ශ්රී ලංකාව මෙම චිත්රපටය මීට පෙර නරඹා ඇත. පිටපත වෙනස් වී තිබිය හැකිය, නළු නිළියන් වෙනස් විය හැකිය, සහ දේශපාලන සටන් පාඨ අලුත් විය හැකිය, නමුත් යටින් පවතින ආර්ථික කතාව කැපී පෙනෙන ලෙස හුරුපුරුදු බවක් පෙනේ. රුපියල ආරක්ෂා කිරීම සඳහා බලධාරීන් විසින් මෑතකදී කරන ලද මැදිහත්වීම, 2022 ආර්ථික අර්බුදයට දායක වූ එම වැරදි කිහිපයක්ම රට නැවත නැවතත් කරන්නේද යන්න පිළිබඳව ප්රශ්න මතු කර තිබේ.
මහ බැංකුවේ ප්රමාද වූ ක්රියාමාර්ග හේතුවෙන් ශ්රී ලංකාවට සිය මුදල් ඒකකය ස්ථාවර කිරීම සඳහා විදේශ සංචිතවලින් ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 500 කට ආසන්න මුදලක් වැය කිරීමට සිදු වූ බව හිටපු අමාත්ය උදය ගම්මන්පිල මෑතකදී චෝදනා කළේය. ඔහුගේ තර්කයට අනුව, බලධාරීන් මැදිහත් වීමට පෙර රුපියල ඇමරිකානු ඩොලරයට සාපේක්ෂව රුපියල් 353 ක් පමණ දක්වා දුර්වල වන තෙක් බලා සිටි අතර, එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස කලින් ක්රියාමාර්ග ගැනීමෙන් වළක්වා ගත හැකිව තිබූ මිල අධික ගලවා ගැනීමේ මෙහෙයුමක් සිදු විය.
ගම්මන්පිලගේ සංඛ්යාලේඛන සමඟ එකඟ වුවත් නැතත්, මෙම පුළුල් සැලකිල්ලට බරපතල අවධානයක් ලැබිය යුතුය. මුදල් කළමනාකරණය යනු විනිමය අනුපාතයක් ආරක්ෂා කිරීම පමණක් නොව එය විශ්වාසය පවත්වා ගැනීම, සංචිත ආරක්ෂා කිරීම සහ වෙළඳපල විකෘති කිරීම් සමපේක්ෂනය සහ බේරුම්කරණය සඳහා අවස්ථා නිර්මාණය නොකරන බව සහතික කිරීමකි.
හිටපු ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂගේ පරිපාලනයේ අවසාන වසරවලදී ශ්රී ලංකාව මෙම පාඩම වේදනාකාරී ලෙස ඉගෙන ගන්නට විය. ඒ කාලයේදී, ගෝලීය වෙළෙඳපොළවලින් එල්ල වන පීඩනය සහ පිරිහෙන දේශීය ආර්ථික මූලධර්ම නොතකා, රුපියලට කෘතිම විනිමය අනුපාතයක් පවත්වා ගැනීමට මහ බැංකුව උත්සාහ කරන ලදී.
එම කාල වකවානුවේ දී ප්රතිවිපාක දරුණු විය. අපනයනකරුවන් විදේශ ඉපැයීම් පරිවර්තනය කිරීම ප්රමාද කළ අතර, ප්රේෂණ නිල නොවන මාර්ග හරහා වැඩි වැඩියෙන් ගලා ගිය අතර, බොහෝ පුද්ගලයින් සහ ව්යාපාර තම බැංකු සුරක්ෂිතාගාරවල ඩොලර් රැස් කිරීමට ඉක්මන් විය. පසුවනිල විනිමය අනුපාතය පිළිබඳ විශ්වාසය බිඳ වැටුණි. නොවැළැක්විය හැකි නිවැරදි කිරීම් පැමිණි විට, රුපියල 360 දක්වා හිතා ගන්නට නොහැකි අන්දමින් අවප්රමාණය විය, විදේශ සංචිත වාෂ්ප වී, නිදහසින් පසු එහි නරකම ආර්ථික අර්බුදයට රට පිවිසෙන්නට විය.
අද වන විට, විචාරකයින් තර්ක කරන්නේ අනතුරු ඇඟවීමේ සංඥා නැවත වරක් දෘශ්යමාන වෙමින් පවතින බවක් ඒත්තු ගන්වමිනි. බොහෝ වෙළඳපොළ සහභාගිවන්නන් විසින් ඵලදායී ලෙස මුහුණ දෙන නිල විනිමය අනුපාතය සහ අනුපාත සැමවිටම සමගාමීව චලනය නොවේ. විදේශ මුදල් ලබා ගැනීම සඳහා නිල මිල ගණන් වලට වඩා සැලකිය යුතු ලෙස වෙනස් වන පිරිවැයක් ඇතුළත් විය හැකි බව ව්යාපාර වාර්තා කරයි.
මහ බැංකුවේ නොහැකියාව!
වත්මන් විවාදය විශේෂයෙන් සංවේදී වන්නේ, මහ බැංකුවේ ප්රධානියා ආචාර්ය නන්දලාල් වීරසිංහ වීමයි. විනිමය අනුපාත කළමනාකරණ තීරණ විවේචනයට ලක් වූ මුල් කාලවලදී ඔහු එම ආයතනයේ ජ්යෙෂ්ඨ නිලධාරියෙකු ද විය.
අර්බුදයෙන් පසු ආර්ථිකය ස්ථාවර කිරීමට උපකාර කිරීම සම්බන්ධයෙන් ආධාරකරුවෝ ඔහුට ප්රශංසා කරති. විචාරකයින් තර්ක කරන්නේ ආයතනය අතීතයේ සියලු පාඩම් ඉගෙන ගෙන ඇති බව තවමත් සම්පූර්ණයෙන් පෙන්නුම් කර නොමැති බවයි.
ප්රධාන කාරණය පුද්ගලභාවයන් නොව, ප්රතිපත්තියයි. ඕනෑම වියදමක් දරා විනිමය අනුපාත ස්ථාවරත්වය අනුගමනය කරන මානසිකත්වයකට නැවත පැමිණීමට ශ්රී ලංකාවට නොහැකිය.
නම්යශීලී සහ විනිවිද පෙනෙන විනිමය අනුපාත තන්ත්රයක් බොහෝ විට අපහසුතාවයට පත්වන්නේ එය වෙළඳපොළට ආර්ථික යථාර්ථයන් පිළිබිඹු කිරීමට ඉඩ සලසන බැවිනි. කෙසේ වෙතත්, එම යථාර්ථයන් යටපත් කිරීමට උත්සාහ කිරීම සාමාන්යයෙන් නරක ලෙස අවසන් වේ. පරිපාලන මැදිහත්වීම් වලට වඩා වෙළඳපොළ අවසානයේ ජය ගන්නා බව ඉතිහාසය නැවත නැවතත් පෙන්වා දී ඇත.
අනුර කුමාර දිසානායක ජනාධිපතිගේ රජය තේරී පත් වූයේ වෙනසක් පිළිබඳ පොරොන්දුවක් මත ය. එම පොරොන්දුව ආර්ථික කළමනාකරණයට ද ව්යාප්ත විය යුතුය. ඉලක්කය විය යුත්තේ ශක්තිමත් රුපියලක් පිළිබඳ මායාවක් නිර්මාණය කිරීම නොව අපනයන, ආයෝජන, සංචාරක ඉපැයීම්, ප්රේෂණ සහ මූල්ය විනය මගින් සහාය වන සැබවින්ම ශක්තිමත් ආර්ථිකයක් ගොඩනැගීමයි.
ශ්රී ලංකාවේ සංචිත වටිනා ජාතික වත්කමක් ලෙස පවතී. විනිමය අනුපාතයක් ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා වැය කරන සෑම ඩොලරයක්ම අනාගත කම්පන, ණය බැඳීම් හෝ ආර්ථික සංවර්ධනය සඳහා ලබා ගත නොහැකි ඩොලරයකි.
වැරදි ප්රමුඛතාවන්!
රට ආර්ථික හා පාලන අභියෝග රැසකට මුහුණ දෙන අවස්ථාවක, රජයේ ප්රමුඛතා ද පරීක්ෂාවට ලක් වෙමින් පවතී. හිටපු ජනාධිපති රනිල් වික්රමසිංහගේ විදේශ ගමන් වියදම් පිළිබඳ සාපේක්ෂව කුඩා චෝදනා කෙරෙහි සැලකිය යුතු දේශපාලන අවධානයක් යොමු කළ යුතු අතර, විශාල මහජන ගැටළු තවමත් විසඳී නොමැති අතර, ඔහු සමඟ වැඩ කළ යුතු දැයි විචාරකයෝ ප්රශ්න කරති.
එමෙන්ම ගල් අඟුරු ප්රසම්පාදනය, බහාලුම් ආශ්රිත ගැටළු සහ හේලීස් සහ LOLC සමාගමට පක්ෂපාතී යැයි කියන වාහන ආනයන ප්රතිපත්ති වටා ඇති මතභේද ඔවුන් පෙන්වා දෙන අතර, මෙම කරුණු සමාන හෝ වැඩි මහජන අවධානයක් සහ විනිවිදභාවයක් ලැබිය යුතු බවට තර්ක කරති.
අවසාන වශයෙන්, ඕනෑම රජයකට මහජන විශ්වාසය පෙන්වීමට ඇති වඩාත්ම ඵලදායී ක්රමය වන්නේ ප්රජාතන්ත්රවාදී ක්රියාවලියයි.
දැන් ප්රශ්නය වන්නේ බලධාරීන් කිසිවෙකු සවන් දෙනවාද යන්නයි. ශ්රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණේ අමාත්යවරුන්ගේ නිවාස ගිනි තැබූ ආකාරය සහ හිටපු ජනාධිපතිවරයාගේ නිවස ගිනි තැබූ ආකාරය ඔවුන් අමතක නොකළ යුතුයි. ඔවුන් වැරදි කළහොත් එය ඔවුන්ටත් සිදුවිය හැකිය.
