රෂිකා හෙන්නායක අගෝස්තු 20 , කොළඹ LNW :
ශ්‍රී ලාංකීය සංගීත අඹරේ දශක හයකට අධික කාලයක් ගීත ලෝකයේ සඳක් සේ බැබළුණු ප්‍රවීණ ගායන ශිල්පිනී නන්දා මාලනී මහත්මියගේ අභාවය සංගීත ලෝකයටම අමාවක දිනයක් වැනිය.
මියයන විට 82 හැවිරිදි වියේ පසුවූ ඇය, නාවල පිහිටි සිය නිවසේදී අවසන් හුස්ම හෙළීමත් සමඟ මෙරට සංගීත ක්ෂේත්‍රයේ විශිෂ්ටතම පරිච්ඡේදයක් නිමාවට පත් විය. ඇයගේ එම අද්විතීය ස්වර අභිෂේකය නිමාවීම තුළින් ශ්‍රී ලාංකීය කලා ලෝකයේ ඇති වූ හිස්තැන, හුදු වචනයෙන් විස්තර කළ නොහැකි තරම් ගැඹුරුය.
"ළමා මණ්ඩපයෙන්" ඇරඹි ශාස්ත්‍රීය හා ජනප්‍රිය සංගීතයේ පාලම
1943 වසරේ ලෙවන්දූවේදී ජනිත වූ නන්දා මාලනියගේ සංගීතමය ප්‍රවේශය සිදු වූයේ සංස්කෘතිකමය වශයෙන් සශ්‍රීක වූ පසුබිමකය. ඇය ඉගෙනුම ලැබූ කොටහේන ශ්‍රී ගුණානන්ද විද්‍යාලයේ ගුරුවරුන් ඇය සතු අසමසම කුසලතාව හඳුනා ගැනීම ඇයගේ ගමනේ තීරණාත්මක හැරවුම විය. කරුණාරත්න අබේසේකරයන්ගේ “ළමා මණ්ඩපය” හරහා ගායනා කළ “බුදු සාදු” ගීතය, ළමා ගීතයක් පමණක්ම නොව එය අනාගත මහා ගාන්ධර්වයාණියකගේ ආගමනය සනිටුහන් කළ නිවේදනයක් බඳු විය. මෙහි ඇති විශේෂත්වය වන්නේ, ඇය සිය මූලික ශිල්පීය පදනම තුළින්ම සම්භාව්‍ය ලක්ෂණ සහ ජනකාන්ත ගුණය එකිනෙක යා කරමින් “මැද මාවතක” ගමන් කිරීමේ හැකියාව ප්‍රදර්ශනය කිරීමයි.
සිනමාවේ වර්ණ ගැන්වීම සහ අමරදේවයන්ගේ සංගීතයට පණ පෙවූ ඇය
1961 වසරේදී මෙරට ප්‍රථම වර්ණ චිත්‍රපටය වන "රන්මුතු දූව" සඳහා නන්දා මාලනිය තේරී පත්වීම, සිංහල සිනමා ගීතයේ නව මාවතක් විවර කිරීමකි. පණ්ඩිත් ඩබ්ලිව්. ඩී. අමරදේවයන්ගේ සූක්ෂ්ම සංගීත අධ්‍යක්ෂණය යටතේ නාරද දිසාසේකරයන් සමඟ ගැයූ "ගලන ගඟකි ජීවිතේ" ගීතය, ඇයට පමණක් නොව සමස්ත සිනමාවටම නව හඬක් එක් කළේය.
"ගලන ගඟකි ජීවිතේ යනු හුදෙක් සිනමා පසුබිම් ගීතයක් පමණක් නොව, එය අමරදේව-නන්දා සුසංයෝගය හරහා හෙළ සිනමා සිතුවම් සඳහා පූර්ණ ශාස්ත්‍රීය ගරුත්වය ලබා දුන් සන්ධිස්ථානයකි."
සරත් විමලවීරයන්ගේ මඟපෙන්වීම සහ 'මධුවන්ති' යුගයේ අනන්‍යතාව
නන්දා මාලනියගේ සංගීත දිවියේ පෞරුෂය හැඩගැස්වීමේදී ලංකා ගුවන්විදුලියේ සරත් විමලවීරයන් ඉටු කළ කාර්යභාරය අතිමහත්ය. ඔහුගේ අනුග්‍රහය සහ මඟපෙන්වීම යටතේ ඇය සිය වෘත්තීමය ගමන් මග තහවුරු කරගත්තාය. විශේෂයෙන්ම පණ්ඩිත් අමරදේවයන්ගේ “මධුවන්ති” වැනි උසස් වැඩසටහන් හරහා “සන්නාලියනේ” සහ “රන් දහදිය බින්දු බින්දු” වැනි ගීත ගායනා කිරීමෙන්, ඇය ලාංකීය ජන සමාජයේ රුචිකත්වය ඉහළ තලයකට ඔසවා තැබීමට සමත් වූවාය. මෙම අවධිය ඇයගේ හඬෙහි ඇති අරුම පුදුම නම්‍යශීලී බව සහ භාව ප්‍රකාශන හැකියාව ලොවට හෙළි කළ වකවානුවයි.
ආදරයෙන් ඔබ්බට ගිය සමාජීය සහ අධ්‍යාපනික මැදිහත්වීම
නන්දා මාලනිය යනු ගායන ශිල්පිනියකට වඩා පුළුල් සමාජීය කාර්යභාරයක් ඉටු කළ කලාකාරියකි. ඇයගේ "සින්දු හෝඩිය" (1990) ඇල්බමය මෙයට කදිම උදාහරණයකි; එහිදී ඇය සිය "ජාතියේ හඬ" යන ප්‍රතිරූපය භාවිතා කරමින් ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය සහ උසස් කලා නිර්මාණශීලිත්වය අතර වූ පරතරය මනාව පියවා දැමුවාය. එමෙන්ම "සත්‍යයේ ගීතය" සහ "පවන" වැනි ගී එකතු හුදෙක් සංගීත ඇල්බම පමණක් නොව, ඒවා එවකට පැවති සමාජ දේශපාලන ක්‍රමවේදය අභියෝගයට ලක් කළ ප්‍රබල සංස්කෘතික ප්‍රකාශනයන් විය.
ඇය ගායනා කළ දහස් ගණනක් වූ ගීත අතරින් ශ්‍රාවක හදවත් තුළ නොමැකෙන මතකයන් ඉතිරි කළ ගීත කිහිපයක් මෙසේ වර්ග කර දැක්විය හැකිය…
දේශාභිමානී සහ සමාජයීය ගීත:
- සිංහල සිංදු කියන නංගිලා මල්ලිලා
- මන්දාරම් වැහිකලට
- යදමින් බැඳ විලංගු ලා
- ජගත් මව්නි (කුංකුම පොට්ටුව)
- වෙඩි වැදුණු හදවතින්
ප්‍රේම සහ විරහ ගීත:
- අම්මාවරුනේ (ලොවටම උතුම් වූ මව්ගුණය ගැයෙන ගීතය)
- මලට බඹරෙකු සේ
- මී අඹ වනයේ
- පළිඟු පලස් මත
- ඈත එපිට ගම්මානෙන්
- සුදු හාමිනේ
චිත්‍රපට පසුබිම් ගීත:
- ගලන ගඟකි ජීවිතේ (රන්මුතු දූව චිත්‍රපටයෙන් ඇයගේ ප්‍රථම පසුබිම් ගායනය)
- රන් කෙන්දෙන් බැඳ
- සිනහවක අරුමය
ගෝලීය අභිෂේකය සහ වාර්තාගත සම්මාන ප්‍රතිභාව
ශ්‍රී ලාංකීය ස්වරය ජාත්‍යන්තරයට රැගෙන ගිය ඇය සිංගප්පූරුව, මැලේසියාවේ සිට ජර්මනිය, ඉතාලිය සහ ප්‍රංශය වැනි යුරෝපා රටවල් දක්වා සිය ප්‍රසංග කලාව ව්‍යාප්ත කළාය. සජීවී ප්‍රසංග කලාව තුළ ඇය දැක්වූ විස්මිත ශක්තිය 1988 දී පෑ 250 වැනි ප්‍රසංගයේ සිට 2010 දී සිරස නාලිකාව සමඟ පැවැත්වූ ප්‍රසංග මාලාව දක්වා මැනවින් පෙනෙන්නට තිබේ. ඇය ලැබූ සම්මාන ප්‍රමාණය (සරසවිය සම්මාන 12ක් සහ ජනාධිපති සම්මාන 10ක්) ඇයගේ නිපුණත්වයට ලබා දුන් රාජ්‍ය සහ ජනතා ගෞරවයයි.
ඇය සම්මානයට පාත්‍ර වූ සහ ජනහද දිනූ සුවිශේෂී ගීත කිහිපයක්....
- අම්මාවරුනේ
- මේ සිංහල අපගෙ රටයි
- දෙනෝදහක් නුවන් අතරේ
- ඉවුරු බිඳුණු ගංතලාවේ
- රංග සැඩොල් කඳුළු
- හඳ හාවුන්
වෙණ තතත් හැඬවෙන තැනත් ඔබ...මධුවිතත් උතුරණ තැනත් ඔබ.., තෙළිතුඩත් දැවටෙන තැනත් ඔබ.. පන්හිඳත් ගැවසෙන තැනත් ඔබ..
නොමියෙන ස්වරයක මතකාවර්ජනය
නන්දා මාලනී යනු සිංහල සංගීතයේ අනන්‍යතාව සහ අභිමානයයි. දශක හයක් පුරා ඇය ඉටු කළ සේවය ශ්‍රී ලාංකීය සංස්කෘතික ඉතිහාසයේ රන් අකුරින් ලියැවෙනු ඇත. ඇය සිය ස්වර මාලාවන් හරහා ගොඩනැගූ ඒ ගැඹුරු, සාහිත්‍යමය සහ අර්ථවත් සංගීත සන්නාමය මතු පරපුරට රැකගත හැකි වේද යන්න අද දවසේ අප හමුවේ ඇති ප්‍රබලතම අභියෝගයයි. ඇය නික්ම ගියද, ඒ හඬ වාතලයට මුසු වී ඇති තාක් කල් හෙළ ගීතයේ ජීවගුණය නොනැසී පවතිනු ඇත.
කිරිලිය සේ දුර පිය සලා ලා අත්තටු රිදුණා පමණයි.. දෑල විදා හල දෑස මගේ ඔබටත් ඔහුටත් උරුමයි…හිරු සඳු එකවර දෙපස නැඟේ…කළුවර ඇයි විජිතයම මගේ…
බැස යන සඳමාලිනියේ ඔබට සුබ ගමන්……!!!
