සටහන: සශිකලා මධුෂාණී
ලෝකය(අවුට්බවුන්ඩ් ටුඩේ) නොවැම්බර් 15 : ආසියානු කලාපයේ දේශපාලන හා ආර්ථික වැදගත්කම තවදුරටත් ඉහළ යමින් පවතින පසුබිමක, ලෝක නායකයන් රැසක් සහභාගී වන ප්‍රධාන පෙළේ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සමුළු කිහිපයක් මෙම සතියේදී ආසියානු රටවල් තුනක් කේන්ද්‍ර කරගනිමින් පැවැත්වීමට නියමිතය.
ඒ අනුව චීනය, පිලිපීනය සහ කාම්බෝජය යන රටවල පැවැත්වෙන මෙම සමුළුවලදී ජාත්‍යන්තර වෙළෙඳාම, තාක්ෂණික සහයෝගීතාව, කෘත්‍රිම බුද්ධිය සහ කලාපීය ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් ප්‍රධාන අවධානය යොමු වනු ඇත.
ඇමෙරිකාව සහ චීනය අතර ලෝක බලපෑම සම්බන්ධයෙන් පවතින තරගකාරීත්වය මෙම සාකච්ඡාවල පසුබිම තුළ කැපී පෙනෙන කරුණක් බවට පත්ව තිබේ.
මෙම සමුළු මාලාවේ ප්‍රධානතම හමුවක් ලෙස ආසියා-පැසිෆික් ආර්ථික සහයෝගීතා සංවිධානයේ (APEC) නායක සමුළුව චීනයේ ෂෙන්ෂෙන් නගරයේදී පැවැත්වීමට නියමිත වන අතර එහිදී ඇමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්, චීන ජනාධිපති ෂී ජින්පින් සහ රුසියානු ජනාධිපති ව්ලැඩිමීර් පුටින් අතර ත්‍රෛපාර්ශ්වික සාකච්ඡාවක් පැවැත්වීම ද විශේෂත්වයකි.
මේ අතර, පිලිපීනයේදී පැවැත්වෙන අග්නිදිග ආසියානු ජාතීන්ගේ සංගමයේ (ASEAN) සමුළුවට ද ට්‍රම්ප් සහභාගී වීමට නියමිතය. එම සංචාරයට සමගාමීව ඇමෙරිකාව, ඉන්දියාව, ජපානය සහ ඕස්ට්‍රේලියාව ඇතුළත් ‘ක්වාඩ්’ (Quad) කණ්ඩායමේ සාකච්ඡාවක් ද පැවැත්වීමට නියමිත බව වාර්තා වේ.
එසේම ප්‍රංශ ජනාධිපති එමානුවෙල් මැක්‍රොන් සහ කැනඩා අගමැති මාර්ක් කාර්නි ඇතුළු නායකයන්ගේ සහභාගීත්වයෙන් කාම්බෝජයේදී ෆ්‍රැන්කෝෆෝන් සමුළුව ද පැවැත්වේ.
මෙම සමුළු අතරතුර කෘත්‍රිම බුද්ධිය සම්බන්ධ සැපයුම් ජාල සහ පාලන ක්‍රමවේද, තීරුබදු අඩු කිරීම, හරිත බලශක්ති සංක්‍රාන්තිය සහ දකුණු චීන මුහුදේ ආරක්ෂක තත්ත්වය පිළිබඳව ද සාකච්ඡා කිරීමට නියමිතය.
විශේෂයෙන්ම දකුණු චීන මුහුදේ භෞමික අයිතිවාසිකම් සම්බන්ධයෙන් චීනය සහ පිලිපීනය ඇතුළු රටවල් අතර පවතින මතභේද මෙම සාකච්ඡාවලදී වැදගත් මාතෘකාවක් වනු ඇතැයි ලෝක නායකයන් අපේක්ෂා කෙරෙන අතර මියන්මාරයේ පවතින දේශපාලන හා මානුෂීය අර්බුදය සහ තායිවානය සම්බන්ධ ගැටලු ද කලාපීය නායකයන්ගේ අවධානයට ලක්වීමට නියමිතය.
ආසියාවේ පැවැත්වෙන මෙම සමුළු මාලාව ලෝක බලවතුන් අතර සබඳතා, ජාත්‍යන්තර වෙළෙඳාම සහ ඉදිරි කලාපීය ආරක්ෂක ප්‍රතිපත්ති සම්බන්ධයෙන් වැදගත් සංවාදයකට මඟ පාදනු ඇතැයි ජාත්‍යන්තර විචාරකයෝ පෙන්වා දෙති.
