යුක්‍රේන යුද්ධයේ ඉදිරි අනාගතය…

රෂිකා හෙන්නායක නොවැම්බර් 19, කොළඹ LNW:

එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සහ රුසියානු ජනාධිපති ව්ලැඩිමීර් පුටින් අතර චීනයේදී පැවැත්වෙන තීරණාත්මක ද්විපාර්ශ්වික හමුව දෙස මුළු ලෝකයේම අවධානය යොමුව තිබේ. කෙසේ වෙතත්, මෙම සාකච්ඡා මේසයෙන් බැහැරව, යුරෝපීය නායකයින් ජර්මනියේ බර්ලින් නුවරට රැස්වන්නේ උක්‍රේනයේ ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් වැයවන දැවැන්ත පිරිවැය ගණනය කරමින්, තීරණාත්මක අභියෝග රැසකට මුහුණ දීමටය.

2026 නොවැම්බර් මස පැවැත්වෙන මෙම Coalition of the Willing සමුළුවේ සජීවී සත්කාරකත්වය ජර්මානු චාන්ස්ලර් ෆ්‍රෙඩ්රික් මෙර්ස් (Friedrich Merz) විසින් දරනු ලබන අතර, ප්‍රංශ ජනාධිපති එමානුවෙල් මැක්‍රොන් සහ බ්‍රිතාන්‍ය අගමැති ඇන්ඩි බර්න්හැම් ද ඊට එක්වෙති. මෙම සමුළුව සඳහා උක්‍රේන ජනාධිපති වොලොඩොමියර් සෙලෙන්ස්කි ඇතුළු රාජ්‍ය නායකයින් 30 කට වැඩි පිරිසක් සහභාගී වේ. උක්‍රේනයට දිගුකාලීන ආරක්ෂක සහතික සහ හමුදාමය මෙන්ම මූල්‍යමය ආධාර සැපයීම මෙම හමුවේ ප්‍රධාන අරමුණයි.

උක්‍රේනයේ හමුදා උපායමාර්ග සම්බන්ධයෙන් ඇමෙරිකාව සහ යුරෝපීය රටවල් අතර පවතින මතභේදය නේටෝ (NATO) මූලස්ථානයේදී පැවැති උක්‍රේන ආරක්ෂක සම්බන්ධීකරණ කණ්ඩායම් හමුවේදී ප්‍රසිද්ධියේම මතු විය. පෙන්ටගනයේ ප්‍රතිපත්ති භාර යටත් ලේකම් එල්බ්‍රිජ් කොල්බි (Elbridge Colby) ප්‍රකාශ කළේ, රුසියාව ඇතුළත පිහිටි ඉලක්ක වෙත උක්‍රේනය එල්ල කරන ප්‍රහාරවලින් රුසියානු හමුදාවල ඉදිරිගමන නතර වී නැති බවයි. එමෙන්ම සිවිල් යටිතල පහසුකම්වලට පහරදීම හේතුවෙන් රුසියාවේ තීරණ තවත් දැඩි වී ඇති බවද ඔහු පෙන්වා දුන්නේය.

මෙම ප්‍රකාශයට ජර්මනියෙන් එල්ල වූයේ දැඩි ප්‍රතිචාරයකි. ජර්මානු ආරක්ෂක අමාත්‍ය බොරිස් පිස්ටෝරියස් (Boris Pistorius) එම මතය සෘජුවම විවේචනය කළේය:

“එම තක්සේරුව ඇත්තෙන්ම මෝඩ කතාවක්” – බොරිස් පිස්ටෝරියස්, ජර්මානු ආරක්ෂක අමාත්‍ය.

එමෙන්ම බ්‍රිතාන්‍ය ආරක්ෂක ලේකම් වෙස් ස්ට්‍රීටින් (Wes Streeting) ද ජර්මනියේ මතය තහවුරු කරමින් කියා සිටියේ, තමන් සටන් කළ යුතු ආකාරය තීරණය කිරීමේ සම්පූර්ණ අයිතිය යුක්‍රේනය සතු බවත්, යුක්‍රේනය එල්ල කළ දිගුදුර ප්‍රහාර මගින් රුසියානු හමුදා ශක්‍යතාවන් සාර්ථකව දුර්වල කර ඇති බවත්ය.

සාම සාකච්ඡා මේසයේ අයිතිය ඉල්ලන යුරෝපය

වොෂින්ටනය සහ මොස්කව් අතර සිදුවන සාකච්ඡාවලදී යුරෝපය කොන්වීමේ අවදානමක් මතුව තිබේ. ඇමෙරිකානු නියෝජිතයන් වන ස්ටීව් විට්කොෆ් (Steve Witkoff) සහ ජාරෙඩ් කුෂ්නර් (Jared Kushner) මොස්කව්හිදී පුටින් හමුවී ඇති අතර, ඉදිරි සාකච්ඡා වට සඳහා යුරෝපය එක්කර ගැනීමට වොෂින්ටනය එකඟ වුවද රුසියාව ඊට තවමත් නිල එකඟතාව පළ කර නැත.

මෙම තත්ත්වය හමුවේ, ජර්මනිය, ප්‍රංශය, බ්‍රිතාන්‍යය, ඉතාලිය සහ පෝලන්තය යන රටවලට අමතරව යුරෝපීය කොමිසමේ සභාපතිනී උර්සුලා වොන් ඩර් ලේයන් (Ursula von der Leyen) සහ යුරෝපීය කවුන්සිලයේ සභාපති ඇන්ටෝනියෝ කොස්ටා (Antonio Costa) ගෙන් සමන්විත යුරෝපීය නියෝජිත කණ්ඩායම (European negotiating team) මෙම සාකච්ඡා මේසයට සෘජුවම එක්වීමට දැඩි උනන්දුවක් දක්වයි. යුරෝපීය ප්‍රතිපත්ති විශ්ලේෂණ මධ්‍යස්ථානයේ (CEPA) ෂැරන් හඩ්සන්-ඩීන් (Sharon Hudson-Dean) පෙන්වා දෙන්නේ යුරෝපයේ ආරක්ෂාවට සහ ආර්ථිකයට සෘජුවම බලපාන තීරණ ගැනීමේදී යුරෝපයට මුල සිටම ඉඩක් තිබිය යුතු බවයි:

“සාකච්ඡාවල තීරණවලින් පසුව සිදුවන කඩාවැටීම්වලට පමණක් නොව, ආරම්භක තීරණ ගැනීමේ අවස්ථාවටද යුරෝපය සහභාගී විය යුතුය.” – ෂැරන් හඩ්සන්-ඩීන්.

යුද්ධයේ මූල්‍යමය සහ ආරක්ෂක බරින් වැඩි කොටසක් උරදීමට සිදුවන යුරෝපයට, තීරණාත්මක සාම සාකච්ඡාවල ආරම්භක තීරණ ගැනීමේ සෘජු හිමිකම පැවතිය යුතු බව යුරෝපීය විශ්ලේෂකයින්ගේ සහ නායකයන්ගේ තක්සේරුවයි.

යුක්‍රේනයේ දැවැන්ත මූල්‍ය හිඟය සහ යුරෝපයේ අධික පිරිවැය

ඉදිරි වසර සඳහා යුක්‍රේනය මුහුණ දෙන මූල්‍ය අර්බුදය ඉතා දැවැන්තය. යුරෝපීය කොමිසම විසින් 2027 වසර සඳහා යුරෝ බිලියන 45 ක (49.3bn) අතිරේක ණය මුදලක් යෝජනා කර ඇත. මෙයට හමුදා ආධාර සඳහා යුරෝ බිලියන 25 ක් (27.4bn) දක්වා වූ මුදලක් සහ අයවැය සහාය සඳහා යුරෝ බිලියන 20 ක් ($21.9bn) ඇතුළත් වේ.

කෙසේ වෙතත්, මෙම යුරෝ බිලියන 45 ක දැවැන්ත ණය යෝජනාව අනුමත වුවද, ඊළඟ වසරේදී (2027) යුක්‍රේනයට තවමත් යුරෝ බිලියන 25 ක ($27.4bn) අතිරේක මූල්‍ය හිඟයක් පවතින බව ගණනය කර ඇත.

ජනාධිපති සෙලෙන්ස්කි පෙන්වා දෙන්නේ ඉදිරි ශීත සෘතුවේදී එල්ල විය හැකි ඩ්‍රෝන සහ මිසයිල ප්‍රහාර හමුවේ පේට්‍රියට් (Patriot) සහ IRIS-T ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති මෙන්ම F-16 ප්‍රහාරක යානා 40 ක් උක්‍රේනයට අත්‍යවශ්‍ය බවයි. මෙයට ප්‍රතිචාර වශයෙන්, නේටෝව හරහා ඇමෙරිකානු ආයුධ මිලදී ගන්නා PURL (Prioritised Ukraine Requirements List) වැඩසටහන සඳහා ජර්මනිය සහ නෝර්වේ යන රාජ්‍යයන් දෙක එක් රටක් ඩොලර් මිලියන 300 බැගින් (මොවුන් දෙරටම එක්ව ඩොලර් මිලියන 600 ක අරමුදලක්) වෙන් කිරීමට පියවර ගෙන තිබේ.

උක්‍රේනයට ආධාර කිරීම සම්බන්ධයෙන් යුරෝපීය සංගමය තුළ අභ්‍යන්තර බිඳවැටීම් සහ මතභේද උග්‍ර වෙමින් පවතී.

  • පෝලන්තයේ ස්ථාවරය:– පෝලන්තය යුරෝපීය නියෝජිත කණ්ඩායමේ සිටියද, පෝලන්ත අගමැති ඩොනල්ඩ් ටුස්ක් (Donald Tusk) ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ තම රට මෙම අවස්ථාවේදී PURL වැඩසටහනට අමතර මුදල් ලබා නොදෙන බවයි.
  • ඉවත් වන රටවල්:– බල්ගේරියාව, චෙක් ජනරජය, ස්ලෝවැකියාව සහ හංගේරියාව යුරෝපීය සංගමයේ ඊළඟ මූල්‍යකරණ වටයෙන් ඉවත් වීමට (opt-out) තීරණය කර ඇත.
  • හංගේරියානු දේශපාලන පසුබිම:– ව්‍රොට්ස්ලොව් විශ්වවිද්‍යාලයේ (University of Wrocław) සහකාර මහාචාර්යවරියක වන කිංගා කොරානි (Kinga Korányi) පෙන්වා දෙන පරිදි, හංගේරියාවේ මෑතකදී පැවැති මැතිවරණ මගින් EU-හිතකාමී නායකත්වයක් බලයට පත්වුවද, හිටපු අගමැති වික්ටර් ඕර්බන්ගේ ෆිඩෙස් (Fidesz) පක්ෂය යටතේ වසර ගණනාවක් පැවැති දේශපාලනීකරණය නිසා “යුද්ධයෙන් බැහැරව සිටීම” යන මතය ජනතාව අතර තවමත් තදින් පවතී. එමෙන්ම නීතියේ ආධිපත්‍යය පිළිබඳ ගැටලු හේතුවෙන් වසර ගණනාවක් තිස්සේ යුරෝපීය සංගමයේ අරමුදල් අහිමිවීම සහ අවසානයක් නොපෙනෙන යුද්ධයේ පිරිවැය ඉහළ යාම නිසා බුඩාපෙස්ට් පාලනය අලුතින් මුදල් වෙන්කිරීමේදී දැඩි ප්‍රවේශම්කාරී පිළිවෙතක් අනුගමනය කරයි.

බර්ලින් සමුළුව හරහා යුරෝපය උක්‍රේනය වෙනුවෙන් විශාල මූල්‍ය සහ හමුදාමය කැපකිරීමක් කිරීමට සූදානම් වුවද, ඇමෙරිකාව සහ යුරෝපය අතර පවතින උපායමාර්ගික මතගැටුම් සහ යුරෝපීය සංගමය ඇතුළතින්ම මතුවන අභ්‍යන්තර මතභේද හමුවේ අනාගතය අතිශය සංකීර්ණ වී ඇත.

Share post:

spot_imgspot_img

Popular

More like this
Related

ඕස්ට්‍රේලියානු ක්‍රිකට් ලෝකය සොලවාලූ Cameron Bancroftගේ හෙළිදරව!

රෂිකා හෙන්නායක නොවැම්බර් 19, කොළඹ LNW: ක්‍රීඩා ලෝකයේ පක්ෂපාතීත්වය, ස්වයං-ආරක්ෂාව...

කෘත්‍රිම බුද්ධියෙන් තිරසාර අනාගතයකට පාර කපන NSBM හි ‘ICACT 2026’ ජාත්‍යන්තර සමුළුව ඇරඹේ!

රෂිකා හෙන්නායක නොවැම්බර් 19, කොළඹ LNW: තිරසාර අනාගතයක් වෙනුවෙන් උසස්...

ආබාධ සහිත පුද්ගලයන්ගේ රැකියා අයිතිවාසිකම් වෙනුවන් නව කම්කරු නීති!

කොළඹ LNW:නව කම්කරු නීති සංශෝධනයේදී ආබාධ සහිත පුද්ගලයන්ගේ රැකියා...

රුද්‍රමූර්ති චෙරන්ගේ අභාවය!

ප්‍රසිද්ධ දමිළ කවියෙකු වන ආචාර්ය රුද්‍රමූර්ති චේරන් කැනඩාවේ ටොරොන්ටෝ...