රෂිකා හෙන්නායක පෙබරවාරි 17, ලෝකය (අවුට්බවුන්ඩ් ටුඩේ):
ලොව සුපතල ක්රිකට් ක්රීඩකයෙකු මෙන්ම පාකිස්තානයේ හිටපු අග්රාමාත්යවරයෙකු ද වන ඉම්රාන් ඛාන්, රාවල්පින්ඩි හි අඩියාලා බන්ධනාගාරයේ රඳවා සිටියදී ඔහුගේ සෞඛ්ය තත්ත්වය සම්බන්ධයෙන් මතුව ඇති අර්බුදය දැන් දේශපාලන වාදයකින් ඔබ්බට ගිය මානුෂීය ඛේදවාචකයක ස්වරූපය ගෙන තිබේ.
73 හැවිරිදි වියේ පසුවන මෙම ජනප්රිය නායකයාගේ පෙනීම වේගයෙන් අහිමි වෙමින් පවතින බවට ඔහුගේ පවුලේ සාමාජිකයන් චෝදනා කරන අතර, රජය පවසන්නේ ඔහුගේ සෞඛ්ය තත්ත්වය ඉතා යහපත් මට්ටමක පවතින බවයි. මෙම පරස්පර විරෝධී ප්රකාශ පිටුපස ඇති සැබෑ සත්යය කුමක්ද?
පෙනීම පිළිබඳ පරස්පර වාර්තා: 15% ද? නැත්නම් 6/9 ද?
ඉම්රාන් ඛාන්ගේ පෙනීම සම්බන්ධයෙන් නිකුත් වී ඇති වෛද්ය දත්ත පරීක්ෂා කිරීමේදී බරපතල විෂමතාවයක් අනාවරණය වේ. පසුගිය සතියේ අධිකරණය විසින් පත් කරන ලද නීතීඥ සල්මන් සෆ්දාර් සිය වාර්තාව මගින් හෙළි කළේ, පසුගිය මාස තුනක කාලය තුළ ඛාන්ගේ පෙනීම වේගයෙන් පිරිහී ඇති බවත්, මේ වන විට ඔහුගේ දකුණු ඇසෙහි පෙනීම ඉතිරිව ඇත්තේ 15% ක් (6/36 මට්ටම) පමණක් බවත්ය.
නමුත් රජය විසින් පත් කරන ලද විශේෂඥ වෛද්ය මණ්ඩලය ඉදිරිපත් කරන චිත්රය මීට හාත්පසින්ම වෙනස්ය. ඔවුන්ගේ වාර්තාවට අනුව ඉම්රාන් ඛාන්ගේ දකුණු ඇසෙහි පෙනීම 6/9 මට්ටම දක්වා “සැලකිය යුතු ලෙස වර්ධනය වී” ඇත. සාමාන්යයෙන් 6/6 යනු නිරෝගී ඇසක පෙනීම වන අතර, 6/9 යනු ඉතා යහපත් මට්ටමකි.
“ඉම්රාන් ඛාන්ගේ දකුණු ඇසෙහි පෙනීම ඉතිරිව ඇත්තේ 15%ක් පමණි. ඔහුගේ ඇස් පෙනීම බොඳ වී ඇති බවට දිගින් දිගටම කළ පැමිණිලි සම්බන්ධයෙන් බන්ධනාගාර බලධාරීන් කිසිදු පියවරක් ගෙන නැත.” – නීතීඥ සල්මන් සෆ්දාර්ගේ අධිකරණ වාර්තාවෙන්.
කෙසේ වෙතත්, මෙම වෛද්ය වාර්තා අතර ඇති පරස්පරතාවය තවත් තීව්ර කරමින් PTI පක්ෂයේ මහලේකම් සල්මන් අක්රම් රාජා ප්රකාශ කළේ, මීට සති කිහිපයකට පෙර බිත්තියේ ඇති ඔරලෝසුව දෙස බලා වෙලාව කීමට පවා අපොහොසත් වූ ඉම්රාන් ඛාන්, දැන් ඔරලෝසුවේ කටු පවා දැකීමට සමත් වී ඇති බව රජයේ වෛද්යවරුන් තමන්ට පැවසූ බවයි. එක් සතියක් වැනි කෙටි කාලයක් තුළ සිදු වූ මෙම “ආශ්චර්යමත්” සුවය පිළිබඳව ස්වාධීන නිරීක්ෂකයෝ දැඩි සැකයක් පළ කරති.
“අපිට විශ්වාසයක් නැහැ”: සැලසුම් සහගත ලෙස තොරතුරු වසන් කිරීම
රජයේ වාර්තාව ඉම්රාන් ඛාන්ගේ සොහොයුරිය වන අලීමා ඛාන් සහ ඔහුගේ පෞද්ගලික වෛද්යවරයා වන වෛද්ය ආසිම් යූසුෆ් විසින් සෘජුවම අභියෝගයට ලක් කරනු ලැබ ඇත. මෙහි ඇති බරපතලම කරුණ වන්නේ මෙම පරීක්ෂණ සියල්ල පවුලේ සාමාජිකයන් හෝ ඛාන්ගේ පෞද්ගලික වෛද්යවරුන් නොමැතිව රහසිගතව සිදු කිරීමයි.
වෛද්ය ආසිම් යූසුෆ් පවසන්නේ රජයේ වෛද්යවරුන් තමන්ට දුරකථනයෙන් තොරතුරු ලබා දුන්නද, තමන්ට සිරකරුවා පරීක්ෂා කිරීමට හෝ ඔහු සමඟ කතා කිරීමට ඉඩ නොදුන් නිසා එම වාර්තාවේ සත්යතාව “තහවුරු කිරීමට හෝ ප්රතික්ෂේප කිරීමට තමන්ට නොහැකි” බවයි. මෙය රජය විසින් ක්රියාත්මක කරන ලද ‘බලහත්කාරී නොදැනුවත්කමක’ (Enforced Ignorance) ප්රතිඵලයකි.
පවුලේ නියෝජිතයෙකු ලෙස සහෝදරියක වන උස්මා ඛාන්ගේ නම යෝජනා කළද, “කිසිදු සහෝදරියකට ඔහු බැලීමට ඉඩ නොදෙන” බවට රජය කළ ප්රකාශය මගින් පෙනී යන්නේ මෙය සෞඛ්ය ගැටලුවකට වඩා දේශපාලන හුදෙකලා කිරීමක් බවයි.
“මෙය හුදෙක් නොසලකා හැරීමක් නොව, ඉතා පැහැදිලි සාපරාධී සහ සැලසුම් සහගත ක්රියාවක්. රජය දිගින් දිගටම අපව නොමඟ යවනවා. අපේ සහෝදරයාට මොනවා කරනවාද කියා අප දන්නේ නැහැ.” – අලීමා ඛාන්.
බන්ධනාගාරයේ රහස්යභාවය සහ අත්තනෝමතික රඳවා තබා ගැනීම
ඉම්රාන් ඛාන්ව මෑතකදී මධ්යම රාත්රියේ රහසිගතව රජයේ රෝහලකට ගෙන ගොස් ප්රතිකාර කිරීම සහ ඒ පිළිබඳව පවුලේ අයට කිසිදු තොරතුරක් ලබා නොදීම තුළින් රාජ්ය මට්ටමින් සැලසුම් කරන ලද යම් අබිරහසක් පවතින බව තහවුරු වේ. එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය මීට පෙර පවසා ඇත්තේ ඉම්රාන් ඛාන් රඳවා තබා ගැනීම “අත්තනෝමතික” ක්රියාවක් බවයි. මෙම වෛද්ය රහස්යභාවය යනු එම අත්තනෝමතික මර්දනයේම තවත් එක් දිගුවකි.
සිරකරුවෙකු ලෙස ඛාන්ට හිමි මූලික මානුෂීය අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කරමින්, ඔහුගේ පෞද්ගලික වෛද්යවරුන්ට ප්රවේශය ලබා නොදීම පිටුපස කිසියම් කරුණක් වසන් කිරීමේ උත්සාහයක් ඇති බවට PTI පක්ෂය චෝදනා කරයි. ඔවුන් ඉල්ලා සිටින්නේ ඔහුව වහාම ඉස්ලාමාබාද්හි ෂිෆා ඉන්ටර්නැෂනල් රෝහල වෙත මාරු කරන ලෙසයි.
වීසා බලපත්ර “අතරමං කිරීම”: දරුවන්ට පවා අහිමි වූ අවස්ථාව
ඉම්රාන් ඛාන්ට එල්ල වන පීඩනය වෛද්යමය කාරණාවලට පමණක් සීමා නොවේ. ලන්ඩනයේ ජීවත් වන ඔහුගේ පුතුන් දෙදෙනා වන කාසිම් සහ සුලෙයිමාන් තම පියා බැලීමට පැමිණීම සඳහා ඉදිරිපත් කළ වීසා අයදුම්පත්වලට රජය මෙතෙක් ප්රතිචාර දක්වා නොමැති වීම තවත් එක් මර්දන උපක්රමයකි.
වසරකට වැඩි කාලයක් තිස්සේ මෙම වීසා අයදුම්පත් ප්රතික්ෂේප කිරීමක් හෝ අනුමත කිරීමක් නොකර “අතරමං කර තැබීම” (Visa Limbo) යනු 73 හැවිරිදි සිරකරුවෙකුට එල්ල කරන බරපතල මානසික වධහිංසාවකි. පවුලෙන් හුදෙකලා කරමින් සිරකරුවෙකු මානසිකව බිඳ දැමීමට රජය ගන්නා මෙම උත්සාහය ජාත්යන්තර මානව හිමිකම් ප්රඥප්තීන්ගේ දරුණු උල්ලංඝනය කිරීමකි.
ඉම්රාන් ඛාන්ගේ සෞඛ්ය තත්ත්වය පිළිබඳව පවතින මෙම අර්බුදය හුදෙක් පෙනීම පිළිබඳ ගැටලුවක්ම පමණක් නොවේ. එය පාකිස්තාන රාජ්යය තම දේශපාලන ප්රතිවාදීන් මර්දනය කිරීම සඳහා සෞඛ්ය පහසුකම් පවා අවියක් ලෙස භාවිතා කරන ආකාරය පිළිබඳ කදිම නිදසුනකි.
ඉහළ පෙළේ දේශපාලන සිරකරුවෙකුගේ සෞඛ්යය පිළිබඳ විනිවිදභාවයක් නොමැති වීම, මුළු මහත් ප්රජාතන්ත්රවාදී පද්ධතියේම බිඳ වැටීමක් පෙන්නුම් කරයි. අවසානයේදී අප හමුවේ ඉතිරි වන ප්රශ්නය මෙයයි: ඉම්රාන් ඛාන්ට ලබා දෙන මෙම වෛද්ය ප්රතිකාර සැබවින්ම ඔහුව සුවපත් කිරීමට ගන්නා උත්සාහයක්ද? නැතහොත් ඔහුව නිහඬ කිරීමට සහ දේශපාලනිකව අඩපණ කිරීමට භාවිතා කරන රහසිගත මෙවලමක්ද? මෙම අඳුරු අභිරහසට දෙන පිළිතුර පාකිස්තානයේ අනාගතය තීරණය කරනු ඇත.
