ජනාධිපති පුටින්ගේ සංචාරය කිසිසේත්ම පිළිගත නොහැකි බව ජපන් අගමැතිනිය කියයි

සටහන: සශිකලා මධුෂාණි
අගෝස්තු මස 13: ලෝකය(අවුට්බවුන්ඩ් ටුඩේ): රුසියානු ජනාධිපති ව්ලැදිමීර් පුටින් ජපානය සහ රුසියාව අතර දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ පවතින භෞමික ආරවුලකට ලක්ව ඇති කුරිල් දූපත් සමූහයේ ඉටුරුප් (Iturup/Etorofu) දූපතට සංචාරය කිරීමත් සමඟ දෙරට අතර රාජ්‍යතාන්ත්‍රික ආතතිය යළිත් ඉහළ ගොස් තිබේ.

මෙය පුටින් ජනාධිපති ධුරයට පත්වීමෙන් පසු කුරිල් දූපත් වෙත සිදු කළ පළමු සංචාරය වන අතර, ජපානය එය දැඩි ලෙස හෙළා දැක තිබේ.

ජපාන අග්‍රාමාත්‍ය Sanae Takaichi ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ මෙම සංචාරය “සම්පූර්ණයෙන්ම පිළිගත නොහැකි” බවත්, එය ජපාන රුසියා සබඳතා තවදුරටත් පිරිහීමට හේතු විය හැකි බවත්ය.

කුරිල් දූපත් රුසියාවේ ඈත නැගෙනහිර ප්‍රදේශයේ, ජපානයේ හොක්කයිඩෝ දූපතට උතුරින් පිහිටි දූපත් සමූහයකි. විශේෂයෙන් ඉටුරුප්, කුනාෂිර්, ශිකොටන් සහ හබොමයි යන දූපත් හතර ජපානය සහ රුසියාව අතර ප්‍රධාන භෞමික ආරවුලට ලක්ව තිබේ.

ජපානය මෙම දූපත් “Northern Territories” ලෙස හඳුන්වා තම භූමිය බව පවසන අතර, රුසියාව ඒවා තම පාලනය යටතේ පවතින භූමියක් ලෙස සලකයි. දෙවන ලෝක යුද්ධයේ අවසන් අදියරේදී, 1945දී සෝවියට් හමුදා මෙම දූපත් අත්පත් කරගත් අතර එතැන් සිට රුසියානු පාලනය යටතේ පවතී.

අගෝස්තු 13 වැනිදා ඉටුරුප් දූපතට පැමිණි පුටින් එහි මත්ස්‍ය සැකසුම් කර්මාන්තශාලාවක්, රෝහලක් සහ පාසලක් නිරීක්ෂණය කර තිබේ. ඔහු දේශීය මත්ස්‍ය නිෂ්පාදන පිළිබඳවද අවධානය යොමු කළ අතර, රුසියාව එම ප්‍රදේශයේ ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් තවදුරටත් වර්ධනය කිරීමට සූදානම් බව පෙන්වා දී ඇත.

ජපානයට අනුව, ජපානය තම භූමිය ලෙස සලකන දූපතකට රුසියානු ජනාධිපතිවරයාගේ නිල සංචාරයක් සිදු කිරීම මඟින් රුසියාව එම ප්‍රදේශයේ තම පාලනය තහවුරු කිරීමට උත්සාහ කරන බවට සංඥාවක් ලබාදී තිබේ.

ජපාන විදේශ අමාත්‍යාංශය රුසියාවට දැඩි විරෝධයක් පළ කර ඇති අතර, රුසියානු තානාපතිවරයා කැඳවා මෙම සංචාරය සම්බන්ධයෙන් විරෝධය පළ කර තිබේ. අග්‍රාමාත්‍ය තකයිචි පවසා ඇත්තේ මෙම සිදුවීම දෙරට අතර දැනටමත් දුර්වල වී ඇති සබඳතා තවදුරටත් නරක අතට හැරවිය හැකි බවයි.

මෙම ආරවුලේ වැදගත්කම වන්නේ එය දූපත් හතරක් පිළිබඳ සරල භූමි ගැටලුවක් පමණක් නොවීමයි. දෙරට අතර නිල සාම ගිවිසුමක් නොමැති වීමටද මෙම භෞමික ගැටලුව ප්‍රධාන හේතුවක් වී තිබේ. දශක ගණනාවක් පුරා සාකච්ඡා පැවැත්වුවද, දූපත්වල ස්වෛරීභාවය සම්බන්ධයෙන් දෙපාර්ශ්වයට එකඟතාවකට පැමිණීමට නොහැකි වී ඇත.

2022දී රුසියාව යුක්රේනය ආක්‍රමණය කිරීමෙන් පසුව ජපානය රුසියාවට එරෙහි ජාත්‍යන්තර සම්බාධකවලට එක්වීමත් සමඟ දෙරටේ සබඳතා තවදුරටත් පිරිහී තිබේ. එම පසුබිම තුළ පුටින්ගේ මෙම සංචාරය සිදුවීම, ජපානයට එරෙහිව රුසියාව සිය ස්ථාවරය තවදුරටත් දැඩි කරන බවට දේශපාලන පණිවුඩයක් ලෙසද සැලකිය හැකිය.

ඒ අනුව, පුටින්ගේ මෙම සංචාරය දශක අටකට ආසන්න කාලයක් විසඳාගත නොහැකි වූ රුසියා–ජපාන භෞමික ආරවුල යළිත් ජාත්‍යන්තර අවධානයට ගෙන ආ සිදුවීමක් බවට පත්ව තිබේ.