රෂිකා හෙන්නායක මැයි 27, කොළඹ LNW :
ලෝක ප්‍රකට “සිලෝන් ටී” සන්නාමය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ අභිමානයයි. එහෙත්, ඔබ උදෑසන පානය කරන එම ප්‍රබෝධමත් තේ කෝප්පයේ රසය පසුපස ඇත්තේ වතුකරයේ කම්කරු ජනතාවගේ දශක ගණනාවක කඳුළු සහ ව්‍යුහාත්මක පීඩනය බව ඔබ දන්නවාද? ඇම්නෙස්ටි ජාත්‍යන්තරය (Amnesty International) විසින් 2024 ජනවාරි සිට 2026 ජනවාරි දක්වා කාලය ආවරණය වන පරිදි සිදුකළ නවතම ගවේෂණාත්මක විමර්ශනය මඟින් ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු පළාතේ, විශේෂයෙන්ම ගාල්ල සහ මාතර දිස්ත්‍රික්කවල තේ වතු තුළ සිදුවන “ක්‍රමවේදගත කම්කරු අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කිරීම්” රැසක් හෙළිදරව් කර ඇත. මෙය තවත් සේවා ස්ථානයක සිදුවන අතපසුවීමක් නොව, මානව හිමිකම්වලට එල්ල වූ මරු පහරකි.
මෙම වාර්තාවේ වඩාත්ම බරපතලම අනාවරණය වන්නේ වතුකරයේ පවතින තත්ත්වය ජාත්‍යන්තර නීතියට අනුව “බලහත්කාර ශ්‍රමය” (Forced Labor) ලෙස වර්ගීකරණය කිරීමයි. මෙය සාමාන්‍ය සේවා යෝජක-සේවක ආරවුලක් ලෙස හැඳින්වීමෙන් සිදුකරන සුළු කොට තැකීම මෙම වාර්තාව මඟින් බිඳ දමයි. කම්කරුවන් ණය බන්ධිතභාවයට (Debt Bondage) හසුකර ගැනීම, ඔවුන්ගේ ගමනාගමන නිදහස සීමා කිරීම සහ බිය වැද්දීම හරහා සේවය ලබා ගැනීම ජාත්‍යන්තර නීතිය ඉදිරියේ බරපතල වරදකි. මෙම “බලහත්කාර ශ්‍රමය” යන නීතිමය ලේබලය මඟින් මෙම ප්‍රශ්නය ජාත්‍යන්තර වෙළඳ සහ මානව හිමිකම් ක්ෂේත්‍රය තුළ දැවැන්ත වගවීමේ වගකීමක් රජය සහ සමාගම් වෙත පවරයි.
“අද දින නිකුත් කරන ලද වාර්තාව මඟින් ජාත්‍යන්තර නීතියට අනුව බලහත්කාර ශ්‍රමය ලෙස සැලකිය හැකි බරපතල කම්කරු අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් හෙළිදරව් කර ඇත.” — ආචාර්ය ඇග්නස් කැලමඩ්, ඇම්නෙස්ටි ජාත්‍යන්තරයේ මහලේකම්.
වසර 200ක ක්‍රමවේදගත වෙනස්කම් කිරීමේ ඉතිහාසය
වතුකරයේ ජීවත් වන මලයාහ දෙමළ ප්‍රජාව වසර 200ක් පුරා ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථිකයේ කොඳු නාරටිය ලෙස කටයුතු කරයි. එහෙත්, පර්යේෂණයෙන් හෙළිවන්නේ ඔවුන් තවමත් මෙරට වඩාත්ම ආන්තිකකරණයට ලක්වූ ප්‍රජාව බවයි. මෙම පීඩාවන් හුදෙකලා සිදුවීම් නොව, දශක දෙකක් පුරා මුල් බැසගත් වෙනස්කම් කිරීමේ සංස්කෘතියක ප්‍රතිඵලයකි. රටේ ප්‍රධාන අපනයන ආදායම උපයන මිනිසුන්, මූලික මානව අයිතිවාසිකම් පවා අහිමිව ජීවත් වීම ශිෂ්ට සම්පන්න සමාජයක පවතින බරපතල උත්ප්‍රාසයකි.
දකුණේ වතුකරයේ සැඟවුණු අතවර
සාමාන්‍යයෙන් වතුකරයේ ප්‍රශ්න මධ්‍යම කඳුකරයට සීමා වී ඇතැයි උපකල්පනය කළද, මෙම වාර්තාව දකුණු පළාතේ සැඟවුණු අඳුරු පැත්ත නිරාවරණය කරයි. ගාල්ල සහ මාතර දිස්ත්‍රික්කවල වතු 45ක් ආවරණය කරමින් කම්කරුවන් 159 දෙනෙකු සමඟ කළ මෙම විමර්ශනය මඟින් පහත සඳහන් ම්ලේච්ඡ ක්‍රියාවන් හෙළිදරව් කර ඇත:
- කම්කරුවන්ට එල්ල වන ශාරීරික ප්‍රචණ්ඩත්වය සහ පහරදීම්.
- පාලනාධිකාරිය විසින් සිදුකරන නිරන්තර තර්ජනය කිරීම් සහ බිය ගැන්වීම්.
- අතිශය දුක්ඛිත සහ සෞඛ්‍යාරක්ෂිත නොවන ජීවන සහ සේවා පරිසරය.
මෙය දකුණේ වතු ආර්ථිකයේ ව්‍යුහාත්මක පදනම තුළම පවතින අපයෝජන ක්‍රියාවලියක් බව ගවේෂණයේදී තහවුරු විය.
පෞද්ගලික තේ වතු සමාගම් කිසිදු වගවීමකින් තොරව කම්කරු නීති පාගා දමද්දී, ඒ පිළිබඳව සොයා බැලීමට රජය දක්වන මන්දගාමී පිළිවෙත වාර්තාවේ දැඩි විවේචනයට ලක්ව ඇත. මෙම තත්ත්වය වෙනස් කිරීම සඳහා කම්කරු, මහජන ආරක්ෂක, වැවිලි සහ ප්‍රජා යටිතල පහසුකම්, විදේශ කටයුතු, විදේශ රැකියා සහ සංචාරක, අධිකරණ සහ ජාතික ඒකාබද්ධතා යන අමාත්‍යාංශ මෙන්ම මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාවද වහා මැදිහත් විය යුතු බවට වාර්තාව නිර්දේශ කරයි.
“ශ්‍රී ලංකාවේ පෞද්ගලික තේ වතු, කිසිදු වගවීමකින් තොරව මලයාහ දෙමළ කම්කරුවන්ට සැලකීමේදී කම්කරු නීති ක්‍රමවේදගතව උල්ලංඝනය කරමින් සිටියි.” — ස්මෘති සිං, ඇම්නෙස්ටි ජාත්‍යන්තරයේ දකුණු ආසියානු කලාපීය අධ්‍යක්ෂ.
