මහ බැංකුව විසින් දියත් කරන ලද අදෘශ්‍යමාන යුද්ධය

(ඩබ්ලිව්. ඒ. විජේවර්ධන මහතා විසින් 2026.09.28 දින Daily FT පුවත් පතේ පළ කරන ලද ලිපියකින් උපුටා ගන්නා ලදී).

2008 වසරේදී යුධ ගැටුම් උච්චතම අවස්ථාවට පත්ව තිබියදී, යුද පෙරමුණට පිටුපසින් ඊට නොදෙවෙනි තවත් තීරණාත්මක යුද්ධයක් දියත් වෙමින් පැවතුණි.

සෙබළුන් යුද බිමේ නිර්භීතව සටන් වදිද්දී, රටේ බිඳ වැටෙමින් තිබූ මූල්‍ය තත්ත්වය කළමනාකරණය කරගැනීම සඳහා මහ බැංකුව නිහඬ එහෙත් අතිශය අසීරු සටනක නිරතව සිටියේය.

එම මූල්‍ය යුද්ධයෙන් මහ බැංකුව අසාර්ථක වූයේ නම්, එකදු වෙඩි පහරක් හෝ නොගසාම සන්නද්ධ හමුදාවන්ට යුද බිමේ සටන පරාජය වීමට ඉඩ තිබුණි.

විදේශීය සැපයුම්කරුවන්ගෙන් අත්‍යවශ්‍ය යුධ ආයුධ මිලදී ගැනීම සඳහා හමුදාවට අවශ්‍ය වූ විශාල විදේශ විනිමය ප්‍රමාණයක් සොයා ගැනීම එකල පැවති අභියෝගය විය. අදාළ සැපයුම්කරුවන් අවශ්‍ය යුධ උපකරණ සැපයීමට එකඟ වී තිබුණේ දැඩි කොන්දේසි සහිතව, මාස තුනක කෙටි කාලීන ණය පහසුකමක් (suppliers’ credit) මත පමණි. ආරක්ෂක අංශ විසින් ඇණවුම් සිදු කිරීමෙන් අනතුරුව, ඊට අදාළ ණයවර ලිපි (LCs) විවෘත කරන ලෙස රාජ්‍ය බැංකුවක් වන ලංකා බැංකුවෙන් (BOC) ඉල්ලා සිටින ලදී. දින අනූවකට පසු එම ණයවර ලිපිවල කාලසීමාව අවසන් වූ විට, විදේශ මුදලින් අදාළ ගෙවීම් සිදු කිරීමට ලංකා බැංකුව නීතිමය වශයෙන් බැඳී සිටියේය.

කෙසේ වෙතත්, ශ්‍රී ලංකාවේ විදේශ විනිමය සංචිත අතිශය පහළ මට්ටමකට වැටී තිබීම නිසා බරපතල ජාතික ආරක්ෂක අර්බුදයක් නිර්මාණය වී තිබුණි. හමුදා මෙහෙයුම් ක්ෂණිකව බිඳ වැටීමෙන් බේරා ගැනීම සඳහා අවශ්‍ය මුදල් සොයා ගැනීමේ වගකීම මහ බැංකුවට පැවරිණි.

විදේශ විනිමය ලබා ගැනීමට සහ මෙම බරපතල ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය බැඳීම් ඉටු කිරීමට එකල මහ බැංකු අධිපති අජිත් නිවාඩ් කබ්රාල් මහතාට අතිශය අසීරු පියවර ගැනීමට සිදුවිය. විදේශයන්හි වෙසෙන ශ්‍රී ලාංකිකයන්ගෙන් හදිසි මූල්‍ය ආධාර සහ ආයෝජන ලබා ගැනීමේ අරමුණින් නිල කණ්ඩායම් කිහිපයක් ලොව පුරා විවිධ රටවලට යැවීම ඊට ඇතුළත් විය.

එය තිරයෙන් පිටුපස අතිශය අසීරු තත්ත්වයක් පැවති කාලවකවානුවක් විය. එම තීරණාත්මක මාස කිහිපය තුළ අවශ්‍ය විදේශ විනිමය සැපයීමට මහ බැංකුව අසමත් වූයේ නම්, සන්නද්ධ හමුදාවන්ට අත්‍යවශ්‍ය ආයුධ, පතොරම් සහ අමතර කොටස් ලැබීම සම්පූර්ණයෙන්ම ඇනහිටිනු ඇත. එවිට යුද පෙරමුණේ සිටි ශ්‍රී ලාංකික සෙබළුන් විනාශකාරී ත්‍රස්ත ප්‍රහාර හමුවේ අසරණ ඉලක්ක බවට පත්වීමට ඉඩ තිබුණි.

එබැවින්, යුද්ධයේ අවසාන ජයග්‍රහණය කිසිවිටෙකත් එක් කණ්ඩායමක හෝ එක් පුද්ගලයෙකුගේ පමණක් උත්සාහයේ ප්‍රතිඵලයක් නොවීය. ක්ෂේත්‍රයේ සෘජුවම ක්‍රියාකාරීව සිටි ‘ප්‍රකට වීරයන්ට’ ජයග්‍රහණය සඳහා අවශ්‍ය මෙවලම් සහ සම්පත් ලැබෙන බව තහවුරු කරමින්, මූල්‍ය ක්ෂේත්‍රය තුළ තිරය පිටුපස නොපසුබටව කැපවී සේවය කළ දහස් ගණනක් වූ ‘නිහඬ වීරයෝ’ සිටියහ.