රෂිකා හෙන්නායක නොවැම්බර් 09, කොළඹ LNW:
හොර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධිය ආශ්‍රිතව හෝ එහි නෞකා ඉලක්ක කර ප්‍රහාර එල්ල වූ බවට දෙරටින්ම වාර්තා ලැබී තිබියදීත්, ගැටුම අවසන් කිරීම සඳහා වන සාකච්ඡා සාර්ථකව ඉදිරියට යන බැවින්, ඉරානයට එරෙහිව නව ප්‍රහාර එල්ල කිරීමට තමා නියෝග කිරීමට ඉඩක් නොමැති තරම් බව එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ප්‍රකාශ කිරීමත් සමඟ, සඳුදා වෙළඳ කටයුතු ආරම්භයේදීම බොර තෙල් මිල පහත වැටුණි.
GMT වේලාවෙන් 01:38 වන විට, ‘බ්‍රෙන්ට්’ (Brent) බොර තෙල් බැරලයක මිල සෙන්ට් 84කින් හෙවත් 0.85%කින් පහත වැටී ඩොලර් 97.48ක් වූ අතර, ‘වෙස්ට් ටෙක්සාස් ඉන්ටර්මීඩියට්’ (West Texas Intermediate) බොර තෙල් බැරලයක මිල සෙන්ට් 32කින් හෙවත් 0.35%කින් පහත වැටී ඩොලර් 90.51ක් විය.
එක්සත් ජනපදය විසින් ඉරානයට එරෙහිව තවදුරටත් ප්‍රහාර එල්ල කිරීමට ඉඩක් තිබේද යන්න පිළිබඳව වෙළඳපොළ විමසිලිමත් වෙමින් සිටියදී මෙම මිල පහත වැටීම සිදුවිය. පසුගිය සතියේදී ‘බ්‍රෙන්ට්’ බොර තෙල් මිල 17%කින් පහත වැටුණු අතර, 1988 වසරේ සිට LSEG දත්තවලට අනුව, මෙය කොවිඩ් වසංගතය ආරම්භ වූ දා සිට වාර්තා වූ විශාලතම සතිපතා මිල පහත වැටීම මෙන්ම, නිරපේක්ෂ අගයන් අනුව බලන විට ද විශාලතම පහත වැටීම වේ.
“එය රඳා පවතින්නේ ඔවුන් ඉතා ශක්තිමත් ගිවිසුමකට අත්සන් තබයිද නැද්ද යන්න මතයි, සරලව කිවහොත්, එවැනි ප්‍රහාරයක් අවශ්‍ය වීමට ඉඩක් ඇත්තේම නැත.” යනුවෙන් ට්‍රම්ප් CNN නාලිකාව සමඟ පැවති දුරකථන සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී පැවසීය.
පසුගිය සතියේ පැවති එක්සත් ජනපද මධ්‍ය කාලීන මැතිවරණයෙන් (midterm elections) පසුව, ඉරානයට එරෙහිව නැවත ප්‍රහාර එල්ල කිරීමේ ඉඟියක් ට්‍රම්ප් විසින් ලබා දී තිබුණද, එක්සත් ජනපදය විසින් විශාල පරිමාණයේ හමුදා මෙහෙයුමක් දියත් කිරීමට කිසිදු සලකුණක් තවමත් දක්නට නොමැත. ඊට ප්‍රතිචාර වශයෙන් එක්සත් ජනපද සහ ඊශ්‍රායල ඉලක්ක වෙත ප්‍රහාර එල්ල කරන බව ඉරානය පවසා ඇත.
KCM Trade හි ප්‍රධාන විශ්ලේෂක ටිම් වෝටරර් (Tim Waterer), ට්‍රම්ප්ගේ මෙම ප්‍රකාශය “වඩාත් සංයමයකින් යුත්” එකක් ලෙස හැඳින්වූ නමුත්, “මෙම මධ්‍ය කාලීන මැතිවරණ ප්‍රතිඵල හේතුවෙන් ගැටුම සම්බන්ධයෙන් ට්‍රම්ප් අනුගමනය කරන ප්‍රවේශයේ ස්ථිර වෙනසක් සිදුවී තිබේද, නැතහොත් මෙය හුදෙක් ඔහුගේ ස්ථාවරයේ තාවකාලික වෙනසක් පමණක්ද යන්න පිළිබඳව වෙළඳපොළ තවමත් බලා සිටියි,” යැයි සඳහන් කළේය.
මැදපෙරදිගින් තෙල් සැපයුම යළි යථා තත්ත්වයට පත්වීම, වෙනත් රටවල නිෂ්පාදනය ඉහළ යාම සහ ඉල්ලුම දුර්වල වීම හේතුවෙන් ගෝලීය තෙල් සැපයුම පරිභෝජනය ඉක්මවා ගොස් ඇති අතර, නැවත වරක් තෙල් අතිරික්තයක් ඇති වීමේ තත්ත්වයක් උද්ගතව ඇතැයි JPMorgan ආයතනය නිකුත් කළ වාර්තාවක සඳහන් කර ඇත. එම වාර්තාව ඉරිදා, ඕමානය අසල නැව් මාර්ගයක් හරහා හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා ඉරාක තෙල් අපනයනය කිරීමට ඉඩ දීම සඳහා ඉරාකය එක්සත් ජනපදය සමඟ අවබෝධතාවකට පැමිණි බව විදේශ අමාත්‍ය ෆුවාඩ් හුසේන් අල් ජසීරා සමඟ සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී පැවසීය.
තවද, ඉරාන යුද්ධයෙන් ඉරාකයේ පාඩුව සහ තෙල් අපනයනයට ඇති වූ බාධා ඩොලර් බිලියන 60 දක්වා ළඟා වී ඇති බව ඔහු පැවසීය.
