රෂිකා හෙන්නායක ජුනි 17, ලෝකය (අවුට්බවුන්ඩ් ටුඩේ):
ඇමරිකාවේ මසචුසෙට්ස් හි ෆොක්ස්බරෝ හි පිහිටි බොස්ටන් ක්‍රීඩාංගණය (Boston Stadium) 2026 ලෝක කුසලාන උණුසුමෙන් ඇවිලී යමින් තිබුණි. වසර 40කට පසු ලෝක කුසලාන වේදිකාවට පිවිසි ඉරාකය සහ නෝර්වේ රාජ්‍යය අතර පැවති එම තරඟය ඉරාකයට අමිහිරි මතකයක් ඉතිරි කරමින් ගෝල 4-1ක් ලෙස අවසන් විය. මැන්චෙස්ටර් සිටි සුපිරි තරුව අර්ලින් හාර්ලන්ඩ් (Erling Haaland) සිය මංගල ලෝක කුසලාන තරඟයේදීම ගෝල දෙකක් වාර්තා කරමින් නෝර්වේ පිල ජයග්‍රහණය කරා මෙහෙයවීය. ලෝක කුසලානයක් දෙස දශක ගණනාවක් බලාපොරොත්තු සහගතව බලා සිටි මිලියන 250 ක පාකිස්තාන වැසියන් වෙනුවෙන් එම ඓතිහාසික හැරවුම් ලක්ෂය සටහන් වූයේ තරඟයේ 59 වන මිනිත්තුවේදීය.
ඓතිහාසික මොහොත: ලෝක කුසලානයක පෑයූ පළමු පාකිස්තාන උරුමය
තරඟයේ 59 වන මිනිත්තුවේදී ආදේශක ක්‍රීඩකයෙකු ලෙස සිදාන් ඉක්බාල් (Zidane Iqbal) ක්‍රීඩා පිටියට පිවිසීමත් සමඟ පාපන්දු ඉතිහාසයේ නව පිටුවක් පෙරළුණි. ඒ, FIFA ලෝක කුසලාන තරඟයකට සහභාගී වූ ‘පාකිස්තාන උරුමයක් සහිත පළමු ක්‍රීඩකයා’ ලෙස ඔහු ඉතිහාසගත වීම නිසාය. පාකිස්තාන ජාතික කණ්ඩායම FIFA ශ්‍රේණිගත කිරීම්වල 198 වන ස්ථානය දක්වා පහළට ඇද වැටී ඇති, පාපන්දු ක්‍රීඩාව අතින් අතිශය දුෂ්කර වපසරියක පවතින රාජ්‍යයකි. එවන් “පාපන්දු පාළුකරයක” වෙසෙන ජනතාවකට, ලෝකයේ උතුම්ම ක්‍රීඩා වේදිකාව මත තමන්ගේම උරුමයක සලකුණක් දැකීම හුදෙක් ක්‍රීඩාමය ජයග්‍රහණයකට වඩා එහා ගිය සංස්කෘතික අනන්‍යතාවක් තහවුරු කිරීමක් විය.
2003 වසරේ මැන්චෙස්ටර් හි උපත ලැබූ සිදාන් ඉක්බාල්, බහු-සංස්කෘතික අනන්‍යතාවන්ගේ අපූරු සංකලනයකි. ඔහුගේ පියා, ආමර් (Aamar), පාකිස්තානයේ පන්ජාබ් ප්‍රාන්තයේ සහිවාල් (Sahiwal) නගරයේ උපන් අයෙකු වන අතර මව, ආයත් (Ayat), දකුණු ඉරාකයේ උපත ලැබූවකි. එංගලන්තය, පාකිස්තානය හෝ ඉරාකය යන රටවල් තුනෙන් ඕනෑම රටක් නියෝජනය කිරීමේ හැකියාව තිබියදී ඔහු ඉරාකය තෝරා ගැනීම නූතන පාපන්දු බඳවා ගැනීමේ (Scouting) පරිණාමය පෙන්වන කැඩපතකි.
ඔහු පිළිබඳව මුලින්ම අනාවරණය වූයේ ඉරාක ක්‍රීඩකයන් පිළිබඳ තොරතුරු සොයන ඉන්ස්ටග්‍රෑම් පිටුවක් හරහාය. එය අහඹු සිදුවීමක් නොව, නවීන සමාජ මාධ්‍ය හරහා ක්‍රීඩකයන් සොයා යාමේ සාර්ථකත්වයකි. ඉරාක පාපන්දු සම්මේලනය ඉතා උනන්දුවෙන් වීඩියෝ ඇමතුම් මාර්ගයෙන් සිදාන් සහ ඔහුගේ පවුලේ අය සමඟ සම්බන්ධ වෙමින් ඔහුට දැක්වූ ගෞරවය මෙම තීරණයට පදනම විය.
ඉරාකය තෝරා ගැනීම පිළිබඳව සිදාන් මෙසේ පවසා ඇත:
“ඉරාකයේ සහ ලොව පුරා සිටින රසිකයන්ගෙන් ලැබුණු ඒ සියලු ආදරය සහ සහයෝගය මෙන්ම, මාව කණ්ඩායමට එක් කර ගැනීමට පාපන්දු සම්මේලනය දැරූ උත්සාහය සුවිශේෂීයි. යමෙකු එතරම් ආදරයක් පෙන්වන විට, ඔබටත් එය දැනීම සාධාරණයි.”
මැන්චෙස්ටර් යුනයිටඩ් සිට ලෝක කුසලානය දක්වා
සිදාන්ගේ ගමන් මග ආරම්භ වූයේ සුප්‍රකට මැන්චෙස්ටර් යුනයිටඩ් ඇකඩමියෙනි. වසර 12 ක පුහුණුවකින් පසු 2021 වසරේදී UEFA චැම්පියන්ස් ලීග් තරඟාවලියකට ක්‍රීඩා කළ පළමු බ්‍රිතාන්‍ය දකුණු ආසියානු ක්‍රීඩකයා ලෙස ඔහු වාර්තාවක් තැබීය. මෙය දකුණු ආසියානු ඩයස්පෝරාව ලැබූ සුවිශේෂී ජයග්‍රහණයකි. පසුව ඔහු වෘත්තීය මට්ටමේ ක්‍රීඩා අවස්ථා සොයා නෙදර්ලන්තයේ FC Utrecht කණ්ඩායමට එක් විය. ඉරාක කණ්ඩායම ලෝක කුසලානය කරා රැගෙන ගිය දීර්ඝ සුදුසුකම් ලැබීමේ වටයේදී, විශේෂයෙන්ම ඉන්දුනීසියාවට එරෙහිව ඔහු ලබාගත් ජයග්‍රහණයේ ගෝලය, ඔහු ජාත්‍යන්තර මට්ටමේ පරිණත ක්‍රීඩකයෙකු බව මැනවින් ඔප්පු කළේය.
සිදාන් ඉක්බාල් වැනි දක්ෂයෙකු පාකිස්තාන කණ්ඩායම තෝරා නොගැනීම හුදෙක් හැඟීම්බර තීරණයක් නොව, එරට පාපන්දු පද්ධතියේ පවතින බරපතල අසාර්ථකත්වයකි. FootballPakistan.com හි සංස්කාරක අලි අහ්සාන් (Ali Ahsan) පෙන්වා දෙන පරිදි, පාකිස්තාන පාපන්දු සම්මේලනය (PFF) සතුව තවමත් තාක්ෂණික අධ්‍යක්ෂවරයෙකු හෝ ක්‍රීඩකයන් බඳවා ගැනීමේ නිසි වෘත්තීය කාර්ය මණ්ඩලයක් නොමැත.
ඉරාකය වැනි ස්ථාවර ව්‍යුහයක් සහ ඉතිහාසයක් ඇති කණ්ඩායමක් තෝරා ගැනීම සිදාන්ගේ වෘත්තීය දියුණුවට අත්‍යවශ්‍ය විය. අලි අහ්සාන් පවසන පරිදි, සිදාන් පාකිස්තානය තෝරා ගත්තේ නම් ඔහුට ලෝක කුසලානයක් වැනි ඉහළම තලයේ තරඟාවලි අහිමි වීමට බොහෝ සෙයින් ඉඩ තිබුණි. පාකිස්තානයට අහිමි වූයේ හුදෙක් ක්‍රීඩකයෙකු පමණක් නොව, එරට පාපන්දු ක්‍රීඩාවේ ප්‍රමිතිය ඉහළ නැංවීමට සහ නව පරපුර දිරිමත් කිරීමට සිටි ප්‍රබලම ආදර්ශ රූපයයි.
නෝර්වේ හමුවේ ඉරාකය ලැබූ පරාජය සංඛ්‍යාලේඛනවලට පමණක් සීමා වනු ඇත. නමුත් සිදාන් ඉක්බාල් තැබූ ඓතිහාසික සලකුණ ආසියානු සහ අරාබි දරුවන්ට ලබාදෙන පණිවිඩය සදාකාලිකය. ඔහු සිය ක්‍රියාවෙන් ඔප්පු කළේ ඕනෑම බාධකයක් මධ්‍යයේ වුවද ලෝකයේ උසස්ම තලයට ළඟා විය හැකි බවයි.
අනාගත පරපුර දිරිමත් කරමින් සිදාන් ඉක්බාල් මෙසේ පවසයි:
“මා එය කළා නම්, ඔවුන්ට බැරි ඇයි? (And if I’ve done it, why can’t they?)”
සිදාන් ඉක්බාල්ගේ මෙම ඓතිහාසික පිවිසුම දකුණු ආසියානු පාපන්දු ලෝකයට එල්ල කළ ප්‍රබල පිබිදීමේ ඇමතුමකි.
