රෂිකා හෙන්නායක අගෝස්තු 12 , කොළඹ LNW :
වැලිකඩ නිහඬ පෝරකය
වසර 48ක් තිස්සේ වැලිකඩ පෝරකය නිහඬය. අවසන් වරට එහි ලණුව ගැටගැසුණු දින සිට අද දක්වා මෙරට මරණ දඬුවම ක්රියාත්මක වී නැත. එහෙත්, එම දශක පහකට ආසන්න නිහඬතාවය පිටුපස රජයේ මුදල් වැය කරමින් නඩත්තු කෙරෙන අබිරහස් "නිද්රාශීලී යාන්ත්රණයක්" ක්රියාත්මක වන බව ඔබ දන්නවාද? මරණ දඬුවම ක්රියාත්මක නොවූවත්, ඒ සඳහා වන සූදානම සහ ඒ වටා ගෙතී ඇති දේශපාලනික හා ආර්ථික ගැටලු ජාලය අද වන විට බරපතල සංවාදයකට බඳුන් විය යුතුව තිබේ.
සේවයේ නොමැති වුවත් පඩි ලබන "අදෘශ්යමාන" අලුගෝසුවන්
වැලිකඩ බන්ධනාගාරයේ පෝරකය ඕනෑම මොහොතක ක්රියාත්මක කළ හැකි මට්ටමින් සූදානම් කර ඇති අතර, එය මෙරට පවතින එකම ක්රියාකාරී පෝරකයයි. මීට පෙර මහනුවර බොගම්බර බන්ධනාගාරයේ ද පෝරකයක් පැවතිය ද, එම බන්ධනාගාරය වසා දැමීමත් සමඟ දැන් මුළු රටේම “මරණයේ යාන්ත්රණය” වැලිකඩට පමණක් සීමා වී ඇත.
වඩාත්ම පුදුමයට කරුණ නම්, කිසිදු රාජකාරියක නිරත නොවන “අදෘශ්යමාන” අලුගෝසුවන් දෙදෙනෙකු දැනටමත් බන්ධනාගාර සේවයට අනුයුක්තව සිටීමයි. ඔවුන් සිය නිවෙස්වලට වී සිටියද, රජයේ පූර්ණ වැටුප් ලබමින් ඕනෑම මොහොතක “සූදානම්” තත්ත්වයේ පසුවෙති. ඔවුන්ගේ අනන්යතාවය දැඩි ලෙස රහසිගතව තබා ගැනීමට බලධාරීන් කටයුතු කරන්නේ ඔවුන්ට එල්ල විය හැකි ජීවිත තර්ජන සලකාය. දශක පහක් තිස්සේ ක්රියාත්මක නොවූ තනතුරක් වෙනුවෙන් මෙලෙස රාජ්ය මුදල් වැය කරමින් පිරිස් නඩත්තු කිරීම, අපේ රටේ පරිපාලන යාන්ත්රණයේ පවතින එක්තරා ආකාරයක උත්ප්රාසාත්මක තත්ත්වයකි.
මරණ දඬුවම: අපරාධකරුවන් මෙරටට ගෙන්වා ගැනීමට ඇති බාධාවක්
නීති පොත්වල මරණ දඬුවම තවදුරටත් පැවතීම, අපරාධ මර්දනයට වඩා අපරාධකරුවන්ට ආරක්ෂාවක් සපයන “පරස්පර විරෝධී” ආවරණයක් බවට පත්ව තිබේ. යුරෝපීය රටවල සැඟව සිටින මෙරට මහා පරිමාණ අපරාධකරුවන් උදර්පණය (Extradition) කර ගැනීමට ඇති ප්රධානතම බාධාව වන්නේ ද මෙයයි.
බොහෝ යුරෝපීය රටවල් මරණ දඬුවම මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීමක් ලෙස සලකන බැවින්, මරණ දඬුවම පවතින රටකට සැකකරුවෙකු භාර දීමට ඔවුන් එකඟ වන්නේ නැත. මේ නිසා, දරුණු අපරාධ සිදු කර විදේශයන්ට පලා යන පුද්ගලයින්ට ජාත්යන්තර මානව හිමිකම් නීතිවල රැකවරණය ලබා ගැනීමට අපේ රටේ පවතින මෙම “ක්රියාත්මක නොවන” නීතියම පාර කපා දී ඇත. මෙය නීතියේ ආධිපත්යයට එල්ල කරන දරුණු හාස්යයකි.
ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතාගේ ප්රධානත්වයෙන් පැවැති “රටම එකට” සාකච්ඡාවේදී අනාවරණය වූ පරිදි, මරණ දඬුවම නියම වූවන්ගේ සංඛ්යාව සුළුපටු නොවේ
- මුළු රැඳවියන් සංඛ්යාව: 806 කි.
- මත්ද්රව්ය වැරදි සම්බන්ධ වරදකරුවන්:
58 කි (පිරිමි 52 ක් සහ කාන්තාවන් 6 ක්). - විදේශිකයන්: මරණ දඬුවම නියම වූවන් අතර එක් විදේශිකයෙකු ද සිටී.
මෙම දත්ත හරහා පෙනී යන්නේ මරණ දඬුවම යනු නීති පොත්වලට පමණක් සීමා වූවක් වුවද, බන්ධනාගාර පද්ධතිය තුළ එය විශාල පීඩනයක් නිර්මාණය කර ඇති බවයි.
ශ්රී ලංකාවේ අවසන් වරට පෝරකයේ ලණුව බෙල්ලට වැටුණේ 1976 ජූනි 23 වැනිදාය. එදින වැලිකඩදී මරණ දඬුවමට ලක් වූයේ එම්බිලිපිටියේ චන්ද්රදාස හෙවත් "හොඳ පපුවා" ය. ඉන් පසු බලයට පත් වූ කිසිදු රජයක් මරණ දඬුවම ක්රියාත්මක කිරීමට එඩිතර නොවූයේ එහි ඇති ජාත්යන්තර බලපෑම නිසාය.
හිටපු ජනාධිපති මෛත්රීපාල සිරිසේන මහතා 2019 වසරේදී මත්ද්රව්ය වැරදිකරුවන් සිව්දෙනෙකුට මරණ වරෙන්තු අත්සන් කරමින් මෙය ක්රියාත්මක කිරීමට දැඩි උත්සාහයක් ගත්තේය. එහෙත්, එය ශ්රී ලංකාවට හිමිවන GSP+ වෙළඳ සහනය අහිමි වීමේ බරපතල ආර්ථික අවදානමක් දක්වා දුරදිග ගියේය. රජය තුළම බෙදීම් ඇති වූ අතර, අවසානයේ අධිකරණ මැදිහත්වීම මත එය අත්හිටුවීමට සිදු විය.
"අවසානයේදී ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය මැදිහත් වෙමින් මූලික අයිතිවාසිකම් පෙත්සම් සලකා බලා මරණ දඬුවම ක්රියාත්මක කිරීමට එරෙහිව අතුරු තහනම් නියෝග නිකුත් කළ අතර, එමඟින් මෙරට දීර්ඝ කාලීන මරණ දඬුවම් අත්හිටුවීමේ සම්ප්රදාය නොවෙනස්ව පවත්වා ගැනීමට හැකි විය."
වසර 50කට ආසන්න කාලයක් පෝරකය නඩත්තු කරමින්, අලුගෝසුවන්ට වැටුප් ගෙවමින් අප මේ පවත්වාගෙන යන්නේ බිය ගැන්වීමේ මෙවලමක් ද? දඬුවම ක්රියාත්මක නොකර ලැයිස්තුවට රැඳවියන් එකතු කිරීමෙන් හෝ අපරාධකරුවන් මෙරටට ගෙන්වා ගැනීමට ඇති බාධා ඉවත් නොවනු ඇත.
