රෂිකා හෙන්නායක අගෝස්තු 14 , කොළඹ LNW :
‘කොටු කැපීම’: ශ්රී ලංකාවේ සමාජය වෙළාගන්නා නිහඬ වසංගතය
ශ්රී ලංකාවේ ග්රාමීය මට්ටමින් ඉතා සරලව ඇරඹුණු ‘කොටු කැපීම’ නමැති ඔට්ටු ඇල්ලීමේ ක්රියාවලිය, මේ වන විට රටේ මූල්ය පද්ධතියට සහ සමාජ ස්ථාවරත්වයට දැවැන්ත තර්ජනයක් එල්ල කරන රහසිගත ජාවාරමක් දක්වා වර්ධනය වී තිබේ. මෑතකදී පැවැති පොදු ව්යාපාර පිළිබඳ කාරක සභාවේ (CoPE) අනුකමිටු රැස්වීමකදී අනාවරණය වූ කරුණු අනුව, මෙම නීතිවිරෝධී ව්යාපාරය දහස් සංඛ්යාත පවුල් විනාශය කරා ගෙන යන නිහඬ වසංගතයක් බවට පත්ව ඇත. රජයේ ලොතරැයි ප්රතිඵල අවභාවිත කරමින් ක්රියාත්මක වන මෙම භූගත මූල්ය උගුල පිළිබඳව අප ගැඹුරින් විමසා බැලිය යුතුව ඇත්තේ එය දැන් සෑම ගමකම සහ නගරයකම පාහේ සිය අණසක පතුරුවා ඇති බැවිනි.
ගමෙන් ඇරඹී නගරය දක්වා ව්යාප්ත වූ මහා පරිමාණ ජාවාරම
ජාතික ලොතරැයි මණ්ඩලයේ සභාපති එම්.ඩී. සිරිල් ඇන්තනි පෙරේරා මහතා පෙන්වා දෙන පරිදි, අතීතයේ ගම් මට්ටමින් රුපියල් 100 වැනි සුළු මුදලකට සීමා වූ මෙම ක්රියාවලිය, අද වන විට රුපියල් 100,000 ඉක්මවන මහා පරිමාණ ඔට්ටු ඇල්ලීමේ ව්යාපාරයක් දක්වා විකාශනය වී තිබේ. විශේෂයෙන්ම රත්නපුරය සහ නැගෙනහිර පළාතේ විවිධ ප්රදේශ මෙම නීතිවිරෝධී ක්රියාවලියේ ප්රධාන මධ්යස්ථාන ලෙස හඳුනාගෙන ඇත.
මෙම ජාවාරම මෙතරම් වේගයෙන් ව්යාප්ත වීම පිටුපස ඇත්තේ වත්මන් ශ්රී ලංකාවේ පවතින දැඩි ආර්ථික අර්බුදය සහ ජනතාව තුළ පවතින මූල්ය සාක්ෂරතාවයේ (Financial Literacy) හිඟකමයි. කෙටි කලකින් කෝටිපතියන් වීමේ සිහිනය හඹා යන සාමාන්ය ජනතාව, තම ආර්ථික අගාධය තව තවත් ගැඹුරු කරගනිමින් මෙවැනි අනාරක්ෂිත භූගත ජාලවල ගොදුරු බවට පත්ව සිටිති. මෙය හුදෙක් සූදුවක් නොව, ආර්ථික අසරණභාවය මත යැපෙන දරුණු ගණයේ මූල්ය මංකොල්ලයකි.
මත්ද්රව්ය උවදුරටත් වඩා භයානක සමාජ බලපෑම
මෙම නීතිවිරෝධී සූදුවේ වඩාත්ම ඛේදනීය පැතිකඩ වන්නේ එයින් සමාජයට සිදුවන බලපෑමයි. ජාතික ලොතරැයි මණ්ඩලයේ සභාපතිවරයා මේ සම්බන්ධයෙන් කරන අනතුරු ඇඟවීම අතිශය බරපතළය.
“මෙම නීතිවිරෝධී සූදුවේ විනාශකාරී බලපෑම සමාජයට බලපාන්නේ මත්ද්රව්ය උවදුරට පමණක් දෙවැනි වන අයුරින්.” — එම්.ඩී. සිරිල් ඇන්තනි පෙරේරා, සභාපති – ජාතික ලොතරැයි මණ්ඩලය
ශ්රී ලාංකීය සමාජය දැනටමත් මත්ද්රව්ය උවදුරෙන් දැඩි ලෙස බැටකමින් සිටින පසුබිමක, මෙම ‘කොටු කැපීම’ ඒ හා සමාන විනාශයක් පවුල් ඒකක තුළ සිදු කරමින් පවතී. ජනතාව තම පවුලේ අත්යවශ්ය වියදම්, ආහාර පාන සහ දූ දරුවන්ගේ අධ්යාපනය සඳහා වෙන් කළ යුතු මුදල් පවා මෙම නීතිවිරෝධී ඔට්ටු සඳහා වැය කිරීම නිසා බොහෝ පවුල් අවසානයේ මහමගට වැටෙන තත්ත්වයක් උදා වී ඇත. සැබෑ ලොතරැයියකින් ලැබෙන ආදායම රටේ සංවර්ධනයට දායක වන නමුත්, මෙම ජාවාරම හරහා සිදුවන්නේ පුද්ගලික ජාවාරම්කරුවන් පිරිසක් පෝෂණය වෙමින් සාමාන්ය ජනතාවගේ මූලික අවශ්යතා පවා අහිමි වීමයි.
ඩිජිටල් අවකාශය සහ සමාජ මාධ්ය හරහා ක්රියාත්මක වන උගුල
වර්තමානයේ මෙම ජාවාරම සාම්ප්රදායික ක්රමවලින් මිදී නවීන තාක්ෂණය වැළඳගෙන තිබේ. ජාවාරම්කරුවන් දැන් ක්රියාත්මක වන්නේ සමාජ මාධ්ය ජාල සහ රහසිගත පණිවිඩ හුවමාරු කණ්ඩායම් (Messaging Groups) හරහා ගොඩනගා ගත් ‘ආරාධිතයන්ට පමණක් සීමා වූ’ භූගත ජාලයන් මගිනි.
මෙහිදී සිදුකෙරෙන ප්රධානතම වංචාව වන්නේ රජයේ ලොතරැයි ප්රතිඵලවල අවසන් ඉලක්කම් දෙක පාදක කරගනිමින් 0 සිට 9 දක්වා වූ ඉලක්කම් සංකලනයන්ට ඔට්ටු ඇල්ලීමයි. ජාවාරම්කරුවන් ජනතාව මුලාවේ දැමීම සඳහා 'මහජන සම්පත' වැනි ජනප්රිය ලොතරැයිවල දිනුම් අංක තමන් කලින් දන්නා බවට ව්යාජ ප්රචාරයන් පතුරුවයි. මෙහි ඇති දරුණුම තත්ත්වය නම්, එම 'රහස් අංක' ලබාදීම සඳහා රුපියල් 2,000ක් වැනි මුදලක් ජනතාවගෙන් අය කිරීමයි. ගණිතමය වශයෙන් කිසිසේත්ම කළ නොහැකි මෙවැනි ප්රෝඩාවන්ට රැවටෙන ජනතාව, එම ව්යාජ අංක මත විශාල මුදලක් ඔට්ටු තබා අවසානයේ තම මුදල් මෙන්ම බලාපොරොත්තු ද අහිමි කර ගනිති.
නීතිමය රාමුවේ පවතින ගැටලු සහ සීමාවන්
මෙම ජාවාරම මැඩපැවැත්වීමේදී ජාතික ලොතරැයි මණ්ඩලය දැඩි නීතිමය බාධාවන්ට මුහුණ දී සිටී. වත්මන් ජාතික ලොතරැයි මණ්ඩල පනතට අනුව ඔවුන්ට නීතිමය පියවර ගත හැක්කේ නිල ලොතරැයි ප්රතිඵල වෙනස් කිරීම හෝ ව්යාජ ලෙස සකස් කිරීම වැනි වැරදි සම්බන්ධයෙන් පමණි. පොදු නීතිවිරෝධී සූදු ක්රියාවලීන් මර්දනය කිරීමට අවශ්ය පූර්ණ බලතල එම පනත සතු නොවේ.
එසේම, මීට පෙර පැවති සූදු පනත (Gambling Act) ක්රියාත්මක නොවීම මගින් ද ජාවාරම්කරුවන්ට විශාල පිටුවහලක් ලැබී ඇත. මේ පිළිබඳව පොලිසිය සහ රාජ්ය බුද්ධි අංශ දැනුවත් කර තිබුණ ද මෙතෙක් ප්රමාණවත් සහ සක්රීය මැදිහත්වීමක් සිදු වී නොමැති බව සභාපතිවරයා පවසා ඇත. මේ වන විට ජාතික ලොතරැයි මණ්ඩලය මෙම තත්ත්වය පාලනය කිරීම සඳහා මධ්යම දූෂණ විරෝධී හා අපරාධ විමර්ශන අංශය සහ අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (CID) වෙත කරුණු වාර්තා කර තිබේ.
‘කොටු කැපීම’ යනු තවදුරටත් නොසලකා හැරිය හැකි කුඩා පරිමාණයේ සූදුවක් නොවේ. එය රටේ නීත්යානුකූල මූල්ය ප්රවාහයට සහ පවුල් ඒකකයේ පැවැත්මට එරෙහිව එල්ල වී ඇති රහසිගත ප්රහාරයකි. මෙයට එරෙහිව මුදල් අමාත්යාංශය වහා මැදිහත් වී නීතිමය රාමුව ශක්තිමත් කිරීමත්, වැටලීම් දැඩි කිරීමත් අත්යවශ්ය වේ.
