රෂිකා හෙන්නායක සැප්තැම්බර් 23, කොළඹ LNW:
ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථික ප්රතිසංස්කරණ සහ IMF වැඩසටහනේ හත්වන සමාලෝචනය පිළිබඳ ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ (IMF) ප්රකාශය!
ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථික ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව අගය කර ඇති ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල (IMF), රටේ විස්තීර්ණ අරමුදල් පහසුකම (EFF) වැඩසටහනේ හත්වන සමාලෝචනය සහ 2026 වසරේ සිව්වන වගු ලිපි සාකච්ඡා (Article IV Consultation) සම්බන්ධයෙන් ශ්රී ලංකා බලධාරීන් සමඟ සාර්ථක සාකච්ඡා පවත්වා ඇති බව තහවුරු කර ඇත. නුදුරේදීම කාර්ය මට්ටමේ එකඟතාවකට (staff-level agreement) පැමිණීමේ අරමුණින් මෙම සාකච්ඡා ඉදිරියටත් පවත්වන බවද ඔවුහු ප්රකාශ කරති.
ඉවන් පපගේජියෝ (Evan Papageorgiou) මහතාගේ ප්රධානත්වයෙන් ශ්රී ලංකාවට පැමිණි දූත මණ්ඩලයක නිගමනයන් ප්රකාශ කරමින් IMF ආයතනය සඳහන් කළේ, අඛණ්ඩ කම්පන මැද වුවද රටේ ආර්ථිකය දැඩි ඔරොත්තු දීමේ හැකියාවක් පෙන්නුම් කර ඇති බවයි. ඒ අනුව 2026 වසරේ දෙවන කාර්තුව තුළ ආර්ථික ක්රියාකාරකම් 4.2% කින් වර්ධනය වී ඇති අතර, එය ශක්තිමත් වර්ධනයේ අඛණ්ඩ කාර්තු එකොළහක් සනිටුහන් කිරීමකි. 2026 අගෝස්තු මස අවසන් වන විට දළ නිල සංචිත ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 6.9 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති බවත්, බැංකු පද්ධතිය ප්රමාණවත් ප්රාග්ධන මට්ටමක සහ ලාභදායී මට්ටමක පවතින බවත් එම අරමුදල පෙන්වා දුන්නේය. තවද, වසරේ මුල් භාගයේ ශක්තිමත් මූල්ය ක්රියාකාරීත්වය සහ ණය ප්රතිව්යුහගත කිරීම බොහෝ දුරට අවසන් වී තිබීමද ඔවුන් අගය කළහ.
පවතින අවදානම් සහ අභියෝග
ධනාත්මක කාර්ය සාධනයක් තිබියදීත්, මැදපෙරදිග ගැටුම්වල කාලසීමාව සහ තීව්රතාව, ගෝලීය වෙළඳ ප්රතිපත්ති වෙනස්වීම් සහ එල් නිනෝ (El Nino) ආශ්රිත කාලගුණික තත්ත්වයන් නිසා ඇතිවිය හැකි අවදානම් පිළිබඳව ශ්රී ලංකාවට අනතුරු අඟවා ඇත.
අවශ්ය වන ප්රධාන ප්රතිපත්ති සහ ප්රතිසංස්කරණ
- මූල්ය විනය සහ බදු ප්රතිසංස්කරණ: මධ්යකාලීන ආදායම් උපායමාර්ගයක් ක්රියාත්මක කිරීම, බදු පදනම පුළුල් කිරීම, බදු සහන තාර්කික කිරීම සහ බදු අනුකූලතාව ඉහළ නැංවීම.
- බලශක්ති මිලකරණය: රාජ්ය ව්යවසායන්ගෙන් (SOE) මූල්ය පද්ධතියට ඇතිවන අවදානම් අවම කිරීම සඳහා බලශක්ති පිරිවැය ප්රතිසාධන මිලකරණය පවත්වා ගැනීම.
- මූල්ය ප්රතිපත්ති: උද්ධමන පීඩන පාලනය කිරීමට සහ මිල ස්ථායිතාව පවත්වා ගැනීමට සූදානම්ව සිටීම මෙන්ම, වත්මන් 5% ක උද්ධමන ඉලක්කය සහ වගවීමේ පරාසය රඳවා ගැනීම.
- ප්රතිශෝධන සහ පාලනය: මෑතකදී යෝජනා කරන ලද ව්යවස්ථා සංශෝධනවල ඇතැම් වගතීන් මඟින් විනිවිදභාවය සහ වගවීම දුර්වල විය හැකි බැවින්, දූෂණ විරෝධී ව්යුහාත්මක රාමුවේ අඛණ්ඩතාව ආරක්ෂා කිරීම.
- ව්යුහාත්මක ප්රතිසංස්කරණ: ව්යාපාරික පරිසරය වැඩිදියුණු කිරීම, ආයෝජන ආකර්ෂණය කර ගැනීම, වෙළඳපල ලිබරල්කරණය සහ ඩිජිටල්කරණය පුළුල් කිරීම.
සහභාගී වූ ප්රධානීන්
මෙම සාකච්ඡා සඳහා ජනාධිපති හා මූල්ය අමාත්ය අනුර කුමාර දිසානායක, අග්රාමාත්ය ආචාර්ය හරිනි අමරසූරිය, කම්කරු අමාත්ය සහ නියෝජ්ය මූල්ය අමාත්ය මහාචාර්ය අනිල් ජයන්ත ප්රනාන්දු, මහ බැංකු අධිපති ආචාර්ය පී. නන්දලාල් වීරසිංහ, භාණ්ඩාගාර ලේකම් ආචාර්ය හර්ෂණ සූරියප්පෙරුම, ජනාධිපති ජ්යෙෂ්ඨ ආර්ථික උපදේශක දුමින්ද හුළංගමුව, ඩිජිටල් ආර්ථිකය පිළිබඳ ප්රධාන උපදේශක ආචාර්ය හැන්ස් විජේසූරිය, උතුරු පළාත් ආණ්ඩුකාර නාගලිංම වෙත්තනයගන් යන මහත්වරුන් ඇතුළු ජ්යෙෂ්ඨ රජයේ නිලධාරීහු පිරිසක් එක් වූහ.
ශ්රී ලංකාවට ලබාදෙන අඛණ්ඩ සහයෝගය තහවුරු කරමින් IMF ප්රකාශ කළේ, EFF වැඩසටහනේ හත්වන සමාලෝචනය කඩිනමින් අවසන් කරගැනීම සඳහා කාර්ය මට්ටමේ එකඟතාවකට පැමිණීමේ අරමුණින් සාකච්ඡා තවදුරටත් ක්රියාත්මක වන බවයි.
