රෂිකා හෙන්නායක සැප්තැම්බර් 23, කොළඹ LNW :
පසුගිය වසර කිහිපය තුළ පාලනය සහ දූෂණ මර්දන ප්රතිසංස්කරණ සම්බන්ධයෙන් ශ්රී ලංකාව ලබා ඇති කැපී පෙනෙන ප්රගතිය අගයන අතරම, යෝජිත ව්යස්ථාදායක වෙනස්කම් හේතුවෙන් එම ප්රගතිය දුර්වල නොවන බවට රට වග බලා ගත යුතු බව ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ (IMF) ශ්රී ලංකා මෙහෙයුම් ප්රධානී ඉවන් පපගේජියෝ (Evan Papageorgiou) මහතා ප්රකාශ කර තිබේ.
පාලන රාමුව ශක්තිමත් කිරීමට සහ විනිවිදභාවය වැඩි දියුණු කිරීමට රට ප්රධාන පියවර රැසක් ගෙන ඇති බවත්, එහි සමස්ත දිශානතිය ධනාත්මක හා ධෛර්යවත් වන බවත් පපගේජියෝ මහතා පැවසීය.
ඔහු 2023 වසරේදී අනුමත කරන ලද දූෂණ විරෝධී පනත (Anti-Corruption Act) දූෂණයට එරෙහිව ශ්රී ලංකාවේ නීතිමය රාමුව සැලකිය යුතු ලෙස ශක්තිමත් කළ සන්ධිස්ථානීය ප්රතිසංස්කරණයක් ලෙස පෙන්වා දුන්නේය. මීට අමතරව, අපරාධවලට සම්බන්ධ වත්කම් අයකර ගැනීමේ හැකියාව වැඩිදියුණු කරමින් 2025 දී හඳුන්වා දෙන ලද අපරාධවලින් ලැබුණු ආදායම් පිළිබඳ පනතද (Proceeds of Crimes Act) ඔහු අගය කළේය.
ආසියාවේ පළමු රට
IMF පාලන රෝග විනිශ්චය තක්සේරුවකට (Governance Diagnostic Assessment) මුහුණ දුන් ආසියාවේ පළමු රට බවට ශ්රී ලංකාව පත්වූ බව පපගේජියෝ මහතා තවදුරටත් සඳහන් කළේය. රාජ්ය ආයතන, සංවර්ධන හවුල්කරුවන් සහ සිවිල් සමාජය එකතු කරමින් පාලන දුර්වලතා හඳුනා ගැනීමට සහ පුළුල් ප්රතිසංස්කරණ න්යාය පත්රයක් සකස් කිරීමට මෙම ක්රියාවලිය මඟින් හැකි විය.
ප්රධාන ප්රතිසංස්කරණ සහ IMF වැඩසටහනේ කාර්යභාරය
- වත්කම් ප්රකාශ කිරීමේ ක්රමවේදය ශක්තිමත් කිරීම, ප්රතිලාභී හිමිකාරීත්ව තොරතුරු (beneficial ownership information) ප්රකාශයට පත් කිරීම.
- ආදායම් පරිපාලනය වැඩිදියුණු කිරීම, මහජන ප්රසම්පාදන ක්රියාවලීන්හි (public procurement) විනිවිදභාවය වැඩි කිරීම සහ බදු සහන රාමුව අවසන් කිරීම.
- හත්වන සමාලෝචනයේ කොටසක් ලෙස, ප්රතිලාභී හිමිකාරීත්ව තොරතුරු සත්යාපනය කිරීම, ලියාපදිංචි සමාගම්වල තොරතුරු තහවුරු කිරීම ඇතුළු ව්යුහාත්මක මිණුම් ලකුණු ක්රියාත්මක කිරීම.
යෝජිත සංශෝධන පිළිබඳ අවධානය
2023 සිට ලබාගත් අත්දැකීම් ඇතුළත් කිරීම සඳහා දූෂණ විරෝධී පනත සමාලෝචනය කිරීමට සහයෝගය පළ කරන අතරම, 2026 ජූලි මාසයේදී ඉදිරිපත් කරන ලද යෝජිත සංශෝධනවල ඇතැම් වගතීන් මඟින් එම නීතිවල ප්රධාන ශක්තීන් දුර්වල විය හැකි බවට පපගේජියෝ මහතා අනතුරු ඇඟවීය.
විශේෂයෙන්ම වත්කම් ප්රකාශ කිරීමේ රාමුවට සහ පුළුල් විනිවිදභාවයේ යාන්ත්රණයන්ට අදාළව මෙම ගැටලු මතු වී තිබේ. යෝජිත වෙනස්කම් මඟින් මහජන විවාදවලට බලපෑම් ඇති කළ හැකි ආකාරයෙන් වත්කම් ප්රකාශ භාවිතය සීමා කළ හැකි බවත්, නීති මත පදනම් වූ පැහැදිලි නිර්ණායක වෙනුවට කුමන තොරතුරු ප්රසිද්ධ කළ යුතුද යන්න පිළිබඳ අභිමතය පුළුල් කරන යෝජනා සම්බන්ධයෙන්ද ඔහු කනස්සල්ල පළ කළේය.
මෙම විධිවිධාන හේතුවෙන් දැනට අත්කරගෙන ඇති ප්රගතිය පසුපසට යා නොහැකි වන පරිදි ඒවා නැවත සලකා බලන ලෙස බලධාරීන්ට දන්වා සිටින බව පපගේජියෝ මහතා අවධාරණය කළේය. දූෂණ මර්දන ප්රයත්නයන් ජාතික ප්රමුඛතාවක් ලෙස තබා ගත යුතු අතර, ප්රතිසංස්කරණ මඟින් වගවීම සහ විනිවිදභාවය දුර්වල නොවී තවදුරටත් ශක්තිමත් විය යුතු බව ඔහු වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේය.
