රෂිකා හෙන්නායක ඔක්තෝබර් 29, කොළඹ LNW :
ශ්‍රී ලංකාවේ වසරකට 60,000 කට අංශබාගය : 4,000 ක් ජීවිතක්ෂයට..
අංශබාග තත්ත්වයක් (Stroke) යනු තත්පර කිහිපයක් ඇතුළත පුද්ගලයෙකුගේ මුළු ජීවිතයම වෙනස් කළ හැකි ආබාධයකි. එමගින් යමෙකුට ඇවිදීමට, කතා කිරීමට, රැකියාවක් කිරීමට හෝ තමන්ගේ ආදරණීයයන් හඳුනා ගැනීමට ඇති හැකියාව පවා අහිමි වී යා හැක. ශ්‍රී ලංකාව හමුවේ ඇති බරපතලම සෞඛ්‍ය තර්ජනයක් වුවද, මෙම තත්ත්වයේ ඇති විනාශකාරී බලපෑම පිළිබඳව බොහෝ දෙනෙකු තවමත් නිසි අවධානයක් නොදක්වන බවට විශේෂඥයෝ අවධාරණය කරති.
ලෝක අංශබාග දිනය (World Stroke Day) නිමිත්තෙන් අදහස් දක්වමින්, ශ්‍රී ලංකා ජාතික අංශබාග සංගමයේ (National Stroke Association of Sri Lanka) සභාපති, විශේෂඥ වෛද්‍ය ගාමිණී පතිරණ මහතා සඳහන් කළේ, වර්තමාන ශ්‍රී ලංකාව තුළ බහුලවම වාර්තා වන සහ ජීවිතයට දැඩි තර්ජනයක් එල්ල කරන රෝගයක් ලෙස අංශබාගය තවදුරටත් පවතින බවයි.
මාධ්‍ය හමුවකට එක්වෙමින් වෛද්‍ය පතිරණ මහතා පෙන්වා දුන්නේ, මෙරට සෞඛ්‍ය පද්ධතිය හමුවේ ඇති මෙම අභියෝගයේ ප්‍රමාණය කෙතරම්ද යත්, වසරකට අංශබාග රෝගීන් 60,000 ක් පමණ රජයේ රෝහල්වලට ඇතුළත් වන බවයි. එමෙන්ම ඉන් 4,000 කට ආසන්න පිරිසක් වසරකට ජීවිතක්ෂයට පත්වෙති.
විශේෂඥ වෛද්‍යවරයා පැහැදිලි කළ පරිදි, අංශබාග තත්ත්වයක් ඇතිවන්නේ මොළයට රුධිරය සැපයීම අඩාල වීම නිසා ඉතා කෙටි කාලයක් ඇතුළත මොළයේ සෛල මියයාම හේතුවෙනි.
“මොළයට සහ එහි සෛලවලට රුධිර සැපයුම අඩාල වූ විට, මොළයේ සෛල මියයාමට පටන් ගන්නවා. මෙය හදිසියේම සිදුවන දෙයක්. අංශබාගය (Stroke) ලෙස අපි හඳුන්වන්නේ අන්න ඒ තත්ත්වයයි. මෙය ඉතා බහුලව දැකිය හැකි වෛද්‍ය තත්ත්වයක්,” යැයි ඔහු පැහැදිලි කළේය.
මොළයේ යම් නිශ්චිත කොටසකට ලේ ගමනාගමනය ඇහිරී ගිය විට, එම බලපෑමට ලක්වූ ප්‍රදේශය අක්‍රිය වී, ඒ හරහා පාලනය වන ශරීර කෘත්‍යන් නතර වී යන බව වෛද්‍ය පතිරණ මහතා වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේය.
"මොළයේ යම් කොටසකට රුධිර සැපයුම ඇහිරුණොත්, ඒ කොටස මියයනවා. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මොළයේ ඒ කොටසින් සිදුවන කාර්යයන් නතර වෙනවා. අංශබාගය කියන්නේ අන්න ඒ දේටයි."
මෙම තත්ත්වයට ප්‍රධානතම හේතුවක් වන්නේ රුධිර නාළ තුළ තෙල්/තද තැන්පතු (Atherosclerosis) ඇතිවීම බව ඔහු පෙන්වා දුන්නේය.
"මෙම ක්‍රියාවලිය මොළයට රුධිරය සපයන රුධිර නාළවල පමණක් නෙමෙයි, ශරීරයේ ඕනෑම ස්ථානයක ඇති රුධිර නාළවල සිදුවිය හැකියි. මෙය හදවතට බලපෑ විට හෘදයාබාධයක් (Heart attack) ඇතිවෙනවා. මොළයට බලපෑ විට අංශබාගයක් (Stroke) ඇතිවෙනවා. බොහෝ දුරට අංශබාගය කියන්නේ මොළයට ඇතිවන 'හෘදයාබාධයකට' සමාන දෙයක්."
බහුතරයක් අංශබාග තත්ත්වයන් හටගන්නේ රුධිර නාළ සිරවීම (Block) හේතුවෙන් බවද ඔහු පැවසීය.
"ලේ නාළ සිරවීම නිසා ඇතිවන අංශබාග තත්ත්වයන් සියයට 70 ත් 80 ත් අතර ප්‍රමාණයක් වෙනවා. අපේ සමාජය තුළ අංශබාගයේ ප්‍රධාන මාදිලි දෙකම දැකගත හැකි අතර, ඉන් බේරෙන බොහෝ දෙනෙකුට බරපතල ලෙස ශාරීරික දුර්වලතා සහ ආබාධිත තත්ත්වයන්ට මුහුණ දීමට සිදුවෙනවා."
විශේෂඥ වෛද්‍යවරයා අනාවරණය කළ වඩාත්ම තිගැස්මට කරුණ වූයේ, සෑම පුද්ගලයින් හතරදෙනෙකුගෙන් එක් අයෙකුටම තමන්ගේ ජීවිත කාලය තුළ අංශබාග තත්ත්වයකට ගොදුරු වීමේ අවදානමක් පවතින බවයි.
"ආසන්න වශයෙන් පුද්ගලයින්ගෙන් සියයට 25 කට, එනම් සෑම හතරදෙනෙකුගෙන් එක් අයෙකුටම තමන්ගේ ජීවිත කාලය තුළ අංශබාගය වැළඳීමේ අවදානමක් තියෙනවා. මෙවැනි විශාල මට්ටමේ සෞඛ්‍ය ගැටලුවක් කෙරෙහි මහජනතාවගේ දැඩි අවධානය යොමු විය යුතුයි."
අංශබාගය යනු ලොව පුරා මරණවලට සහ ආබාධිත තත්ත්වයන්ට ප්‍රධානතම හේතුවක් බවත්, බොහෝ රටවල ඉහළම මරණ සංඛ්‍යාවකට වගකියන රෝග අතර එය තවදුරටත් පවතින බවත් ඔහු අනතුරු ඇඟවීය.
සිදුවන මරණවලට අමතරව, තවත් දහස් සංඛ්‍යාත පිරිසකට තමන්ගේ ජීවන තත්ත්වය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් කරවන දීර්ඝකාලීන ශාරීරික සහ ස්නායු ආබාධ සමඟ ජීවත් වීමට සිදුවී ඇත.
කෙසේ වෙතත්, වෛද්‍යවරුන් පවසන්නේ මෙහි ඉතා ප්‍රබල බලාපොරොත්තුවේ පණිවිඩයක්ද ඇති බවයි.
වෛද්‍ය පතිරණ මහතාට අනුව, අංශබාග රෝගී තත්ත්වයන්ගෙන් සියයට 90 කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් වළක්වා ගත හැකි හෝ පාලනය කළ හැකි අවදානම් සාධක සමඟ සෘජුවම සම්බන්ධ වේ. පාලනය නොකළ අධික රුධිර පීඩනය, දියවැඩියාව, අධික කොලෙස්ටරෝල්, දුම්පානය, අධික තරබාරුකම සහ අධික මානසික ආතතිය මෙයට බලපාන ප්‍රධාන හේතු අතර වේ.
රුධිර පීඩනය නිසි මට්ටමක පවත්වා ගැනීම, දියවැඩියාව පාලනය කිරීම, කොලෙස්ටරෝල් මට්ටම කළමනාකරණය කිරීම, දුම්කොළ භාවිතයෙන් වැළකීම, ක්‍රියාශීලීව ශාරීරික ව්‍යායාමවල නිරත වීම සහ මානසික ආතතිය අඩු කර ගැනීම මගින් අංශබාගය වැළඳීමේ අවදානම සැලකිය යුතු ලෙස පහත හෙළිය හැකි බව සෞඛ්‍ය විශේෂඥයෝ අවධාරණය කරති.
ලෝක අංශබාග දිනය සමරන මෙම අවස්ථාවේදී, වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ නිලධාරීන් මහජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ අංශබාගයේ පූර්ව රෝග ලක්ෂණ හඳුනා ගන්නා ලෙසත්, ප්‍රමාද වීමට පෙර වැළැක්වීමේ පියවර ගන්නා ලෙසත්ය. මන්ද, අංශබාග තත්ත්වයකදී සෑම තත්පරයක්ම ඉතා වටිනා අතර, බොහෝ අවස්ථාවලදී රෝගය වැළැක්වීම යනු ලබාදිය හැකි හොඳම ප්‍රතිකාරයයි.
